Năm không tồn tại mùa hè là có thật và nó còn kỳ lạ hơn những gì bạn tưởng tượng

Vào một mùa hè kỳ lạ, người dân trên khắp thế giới thức dậy với những cánh đồng băng giá và những trận tuyết rơi vào mùa hè mà các nhà dự báo thời tiết thời bấy giờ không thể giải thích được, nhưng giờ đây chúng ta đã biết lý do tại sao nó xảy ra.

Năm đó là 1816.

Bạn bật dậy khỏi giường, mong chờ những tia nắng vàng và bầu trời xanh, nhưng thay vào đó, một khung cảnh mùa đông hiện ra trước cửa sổ. Bạn kiểm tra lịch và dùng ngón tay lạnh giá lướt trên từ “Tháng Sáu”. Cuối cùng cũng là mùa hè, thế mà bạn lại đang nhìn thấy tuyết rơi.

Hơn nữa, mùa màng đang chết dần, các con sông bị đóng băng và mọi người đang kiên nhẫn chờ đợi một mùa hè sẽ không bao giờ đến. Đây là thực tế vào năm 1816, một năm được ghi nhớ là "Năm không mùa hè".

Thời tiết trở nên khó lường và có phần đáng sợ trên khắp Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Á. Sương giá bao phủ các trang trại trong những tháng đáng lẽ phải ấm áp. Mưa lớn và nhiệt độ đóng băng đã phá hủy mùa màng, dẫn đến tình trạng thiếu lương thực ảnh hưởng đến hàng triệu người. Vào thời điểm đó, không ai hiểu tại sao khí hậu đột ngột thay đổi; như thể trật tự tự nhiên của thế giới đã bị phá vỡ. Và bạn không thể chỉ bật tin tức lên và dựa vào Cơ quan Thời tiết Quốc gia để làm sáng tỏ hiện tượng kỳ lạ này.

Nguyên nhân của cái lạnh thấu xương thực ra bắt đầu từ cách xa hàng nghìn dặm so với một số quốc gia bị ảnh hưởng. Một vụ phun trào núi lửa khổng lồ ở phía bên kia hành tinh đã làm thay đổi bầu khí quyển của Trái đất và đẩy Trái đất vào một trong những năm bất thường nhất trong lịch sử nhân loại.

Tại sao thế giới trở nên lạnh giá?

Thảm họa bắt đầu vào tháng 4 năm 1815, khi núi Tambora (một ngọn núi lửa ở Indonesia) phun trào với sức mạnh khủng khiếp. Vụ nổ dữ dội đến mức có thể nghe thấy từ cách xa hàng trăm dặm. Hàng nghìn người đã chết, toàn bộ các ngôi làng bị phá hủy và những đám mây tro bụi khổng lồ phun thẳng vào bầu khí quyển. Ngày nay, các nhà nghiên cứu coi vụ phun trào Tambora là một trong những sự kiện núi lửa mạnh mẽ nhất trong lịch sử nhân loại.

Tác động thực sự đến sau đó. Vụ phun trào đã đẩy những đám mây tro bụi và lưu huỳnh khổng lồ vào bầu khí quyển. Những hạt nhỏ này lan rộng khắp toàn cầu và đóng vai trò như một tấm che khổng lồ, phản xạ ánh sáng mặt trời ra khỏi Trái đất. Với việc ít ánh sáng mặt trời chiếu tới bề mặt hơn, nhiệt độ đã giảm hơn 5 độ trên toàn thế giới.

Đến mùa hè năm 1816, những ảnh hưởng là không thể phủ nhận. Ở New England, tuyết rơi vào tháng 6 và sương giá xuất hiện gần như mọi tháng trong mùa trồng trọt. Nông dân mất ngô, lúa mì và rau củ vì mặt đất quá lạnh. Châu Âu phải đối mặt với những cơn bão mưa không dứt, bầu trời nhiều mây và lũ lụt đã phá hủy hầu hết mùa màng. Trung Quốc cũng trải qua nạn đói và các ca bệnh tả gia tăng trên khắp Ấn Độ.

Điều khiến điều này trở nên thú vị hơn nữa là những người sống vào thời điểm đó không hề biết một ngọn núi lửa đã gây ra cuộc khủng hoảng. Bạn hoặc là chấp nhận nó, hoặc lo lắng rằng mùa hè sẽ không bao giờ trở lại. Khoa học thời tiết vẫn đang phát triển vào đầu thế kỷ 19 và nhiều cộng đồng đã tìm kiếm những lời giải thích tôn giáo hoặc coi khí hậu bất thường là dấu hiệu của những thời điểm tồi tệ sắp tới. Phải mất nhiều năm các nhà khoa học mới kết nối được vụ phun trào của Tambora với sự làm mát toàn cầu.

Đói nghèo, hy vọng và... sự sáng tạo?

Hầu như tất cả mọi người sống vào năm 1816 đều cảm nhận được những ảnh hưởng của vụ phun trào theo cách này hay cách khác, nhưng các cộng đồng nông nghiệp là những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Các gia đình phụ thuộc vào các vụ thu hoạch thành công để tồn tại và việc mất mùa lặp đi lặp lại đã dẫn đến nạn đói và giá lương thực tăng cao. Ở một số vùng của Hoa Kỳ, nông dân bỏ đất đai và di chuyển về phía tây để tìm kiếm điều kiện tốt hơn. Các nhà sử học tin rằng điều này đã giúp tăng cường các khu định cư ở các khu vực thuộc vùng Trung Tây.

Châu Âu trải qua những hậu quả thậm chí còn khắc nghiệt hơn. Tình trạng thiếu lương thực đã gây ra các cuộc bạo loạn ở một số quốc gia khi người dân tuyệt vọng đấu tranh để mua bánh mì và ngũ cốc. Suy dinh dưỡng làm suy yếu các cộng đồng và các căn bệnh như sốt phát ban lây lan nhanh chóng. Thời tiết lạnh giá đã làm gián đoạn cuộc sống hàng ngày sâu sắc đến mức nhiều người sợ rằng khí hậu đã thay đổi vĩnh viễn.

Điều kiện ảm đạm thậm chí còn ảnh hưởng đến văn học và nghệ thuật. Trong mùa hè giông bão năm 1816, tác giả Mary Shelley đã ở gần Hồ Geneva với một nhóm nhà văn, bao gồm cả Lord Byron. Bị mắc kẹt trong nhà bởi mưa không dứt và bầu trời tối tăm, họ đã thách thức nhau viết những câu chuyện ma. Trải nghiệm đó cuối cùng đã truyền cảm hứng cho cuốn tiểu thuyết nổi tiếng Frankenstein của Shelley. Về cơ bản, nếu bạn yêu thích Frankenstein, bạn phải cảm ơn Năm không mùa hè.

Những sự kiện ớn lạnh (theo đúng nghĩa đen) của năm 1816 đã tiết lộ cách một thảm họa ở một khu vực duy nhất có thể tác động đến toàn bộ hành tinh. Một vụ phun trào núi lửa ở Indonesia đã làm rung chuyển các kiểu thời tiết trên toàn thế giới, làm hư hại nguồn cung cấp thực phẩm, ảnh hưởng đến hàng triệu sinh mạng và thậm chí tạo ra tông màu cho một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng nhất.

Từ mùa hè không bao giờ có cho đến một mùa hè được ghi nhớ mãi mãi, năm 1816 tồn tại như một minh chứng cho cả sự khó lường của thiên nhiên và sự kiên trì của con người.

Nguồn: Mentalfloss