Ngôi trường trăm tuổi từng khiến dư luận "nóng” lên với việc trùng tu hay đập đi xây mới: Vẫn đẹp lãng mạn sau 10 năm, điểm chuẩn thế nào?

Giữa nhịp sống ngày càng sôi động của trung tâm TP Cần Thơ, có một ngôi trường vẫn lặng lẽ đứng đó suốt hơn một thế kỷ, chứng kiến bao đổi thay của lịch sử và nuôi dưỡng không biết bao thế hệ học trò trưởng thành. Đó là Trường THPT Châu Văn Liêm - ngôi trường trăm tuổi không chỉ nổi tiếng bởi bề dày lịch sử, mà còn bởi tinh thần “dạy tốt học tốt” cùng nét kiến trúc cổ kính, lãng mạn vượt thời gian.

Ngôi trường “trăm tuổi” giữ trọn vẻ đẹp hoài niệm

Lịch sử của Trường THPT Châu Văn Liêm bắt đầu từ hơn 100 năm trước. Năm 1917, chính quyền Pháp cho xây dựng một dãy nhà một trệt, một lầu dọc theo đường Capitaine d’Herbes (nay là đường Xô Viết Nghệ Tĩnh), ban đầu dùng làm ký túc xá cho học sinh tiểu học. Đến năm 1921, dãy lầu thứ hai tiếp tục mọc lên nối liền hai dãy nhà cũ, mở thêm lớp học bổ túc chương trình Cao đẳng tiểu học và chính thức mang tên Collège de Cần Thơ. Đến năm 1926, trường chính thức tự lập với chương trình học gồm 4 lớp bậc học.

Từ năm 1945, trường đổi tên thành Trung học Phan Thanh Giản – cái tên gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ học sinh miền Tây. Sau nhiều lần đổi tên và chia tách qua các thời kỳ lịch sử, đến năm 1985, trường chính thức mang tên vị anh hùng Châu Văn Liêm và giữ nguyên tên gọi này cho đến ngày nay.

Sở hữu vị trí vô cùng đặc biệt với 4 mặt tiền bao quanh trung tâm thành phố, ngôi trường khoác lên mình lớp sơn màu vàng pastel đặc trưng của kiến trúc Pháp cổ. Những bức tường màu vàng trầm mặc kết hợp hài hòa cùng hệ thống cửa lá sách sơn xanh ghi nhẹ nhàng, mái ngói đỏ vẩy cá rêu phong xếp lớp tạo nên một tổng thể đầy hoài niệm.

Ngắm nhìn từ bên ngoài, hàng tường rào vàng rực uốn lượn dọc theo con phố, điểm xuyết bởi những giàn hoa giấy hồng thắm và tán lá xanh mướt rủ xuống rực rỡ dưới nắng. Phía bên trong, vòm cửa cong mềm mại dẫn lối vào hành lang sâu hun hút, nơi những dãy ghế gỗ thẳng tắp nằm yên bình dưới vòm cây.

Từng ô cửa sổ gỗ cổ kính, chiếc cầu thang gạch hay giàn hoa ôm trọn lấy khung cửa trệt... tất cả tạo nên những góc check-in thơ mộng, vừa mang nét lãng mạn như một thước phim điện ảnh retro, vừa trang nghiêm giữ trọn hồn xưa đất Tây Đô.

Từ nguy cơ "đập đi xây lại" đến công trình trùng tu 107 tỷ đồng

Trải qua một thế kỷ đứng vững trước nắng mưa, công trình không tránh khỏi sự tàn phá của thời gian. Năm 1987, phía Pháp từng gửi thông báo cho Cần Thơ về việc trường đã hết niên hạn sử dụng. Xuống cấp sau gần một thế kỷ, ngôi trường đứng trước nhiều tranh cãi và ý kiến đóng góp về việc đập bỏ xây mới hay duy tu bảo tồn.

Năm 2016, TP Cần Thơ đã đưa ra quyết định nhân văn và trọn vẹn: xây mới kết hợp trùng tu nghiêm ngặt theo đúng hiện trạng và nguyên mẫu kiến trúc Pháp cũ. Với tổng mức đầu tư gần 107 tỷ đồng, dự án hoàn thành vào năm 2019, mang lại diện mạo mới khang trang, đạt chuẩn quốc gia với 40 phòng học hiện đại phục vụ cho hơn 1.600 học sinh, nhưng vẫn giữ nguyên vẹn cái "hồn" cổ kính với tường vàng, ngói đỏ, sàn gạch đất nung đặc trưng.

Gìn giữ nét đẹp truyền thống Lễ Bái sư và chất lượng giáo dục đỉnh cao

Không chỉ sở hữu không gian lãng mạn, THPT Châu Văn Liêm còn là chiếc nôi đào tạo ra vô số nhân tài kiệt xuất cho đất nước như Châu Văn Liêm, Trần Bửu Kiếm, Ung Văn Khiêm, nhà soạn nhạc Lưu Hữu Phước, GS. Lương Định Của, nhà văn Sơn Nam, nhà thơ Viễn Phương...

Đến nay, nhà trường vẫn duy trì nét văn hóa "Lễ Bái sư" đầy xúc động. Trong phòng truyền thống, chiếc bàn thờ cẩn xà cừ trang trọng ghi danh các vị hiệu trưởng và thầy cô đã mất. Mỗi đầu năm học mới, các tân học sinh lớp 10 sẽ xếp hàng thắp nhang, bái sư và tìm hiểu truyền thống uống nước nhớ nguồn trước khi bắt đầu chặng đường học tập.

Song song đó, Châu Văn Liêm luôn giữ vững vị thế "ngôi trường điểm" của Cần Thơ. Nhà trường có nhiều năm liền đạt danh hiệu Tập thể Lao động Xuất sắc, nhận Bằng khen và Cờ thi đua từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời đạt kiểm định chất lượng giáo dục đạt chuẩn quốc gia. Điểm tuyển sinh đầu vào của trường luôn nằm trong top cao nhất thành phố; tiêu biểu trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vừa qua, trường tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu toàn thành phố về mức điểm chuẩn.

Đặc biệt, nhà trường còn vinh dự được Tổ chức Niên lịch và Thành tựu Việt Nam (WowTimes) xác lập vào Niên lịch Top 100 đơn vị trên 100 năm tuổi vẫn đang hoạt động tại Việt Nam, khẳng định giá trị bền vững và sức sống vượt thời gian của một biểu tượng giáo dục miền Tây.