Người đàn ông tử vong vì đột quỵ dù không hút thuốc, không uống rượu: Bác sĩ cảnh báo 3 việc buổi sáng âm thầm “tàn phá” mạch máu

Ông Triệu (Trung Quốc) từng được hàng xóm đánh giá là người sống rất “lành mạnh”. Suốt nhiều năm, ông gần như không uống rượu, không hút thuốc, duy trì thói quen dậy sớm và tập thể dục đều đặn mỗi ngày.

Ông tin rằng sức khỏe của mình tốt hơn nhiều người bạn cùng tuổi thường xuyên nhậu nhẹt hoặc thức khuya. Tuy nhiên, vào một buổi sáng mùa đông, ông bất ngờ mất kiểm soát tay phải. Khi được đưa đến bệnh viện, “thời gian vàng” để điều trị tiêu huyết khối đã trôi qua. Sau hai tuần điều trị vì đột quỵ nặng kèm nhiễm trùng phổi, ông qua đời, khiến người thân không khỏi bàng hoàng.

Theo các bác sĩ, không hút thuốc hay uống rượu không đồng nghĩa với việc hệ mạch máu chắc chắn khỏe mạnh. Trên thực tế, nhiều thói quen buổi sáng tưởng vô hại lại có thể khiến huyết áp dao động mạnh, làm tăng áp lực lên thành mạch và âm thầm đẩy mạch máu vào tình trạng nguy hiểm theo thời gian.

Vì sao buổi sáng là thời điểm nguy hiểm với tim mạch?

Các chuyên gia cho biết huyết áp thường tăng cao nhất vào buổi sáng. Trong khi ngủ, huyết áp và nhịp tim giảm xuống, nhưng ngay sau khi thức dậy, hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt mạnh khiến huyết áp có thể tăng thêm 20-30 mmHg chỉ trong thời gian ngắn.

Nếu lúc này cơ thể tiếp tục chịu thêm các tác động như thay đổi tư thế đột ngột, uống quá nhiều nước hoặc vận động cường độ cao, thành mạch vốn đã xơ vữa sẽ phải chịu áp lực lớn hơn bình thường.

Theo thời gian, những đợt huyết áp tăng vọt lặp đi lặp lại có thể làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa, làm giảm độ đàn hồi của thành mạch và tăng nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

1. Bật dậy ngay sau khi tỉnh giấc

Người nhà cho biết ông Triệu có thói quen vừa mở mắt đã lập tức ngồi dậy và bước xuống giường ngay để “đầu óc tỉnh táo hơn”. Tuy nhiên, việc thay đổi tư thế quá nhanh có thể khiến lưu lượng máu lên não biến động đột ngột.

Các bác sĩ tim mạch cảnh báo, tình trạng huyết áp tăng nhanh lặp đi lặp lại vào mỗi buổi sáng có thể khiến thành mạch phải chịu áp lực lớn trong thời gian dài, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền tăng huyết áp.

Để hạn chế nguy cơ này, các chuyên gia khuyến nghị nên nằm yên khoảng 1 phút sau khi thức dậy, sau đó từ từ ngồi dậy thêm 1 phút rồi mới đứng lên vận động nhẹ. Khoảng thời gian ngắn này giúp cơ thể thích nghi dần với thay đổi huyết áp, giảm áp lực lên tim và não.

2. Uống quá nhiều nước ngay sau khi ngủ dậy

Nhiều người có thói quen uống thật nhiều nước vào buổi sáng với suy nghĩ giúp “thải độc” hoặc làm loãng máu. Ông Triệu cũng thường uống liền 2 cốc nước lớn khi bụng đói sau khi thức dậy.

Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết việc uống quá nhanh một lượng lớn nước trong thời gian ngắn có thể khiến thể tích máu tăng đột ngột, làm tim và thận phải hoạt động quá tải. Ở người có bệnh tim mạch hoặc chức năng thận suy giảm, điều này có thể làm tăng gánh nặng tuần hoàn và tạo thêm áp lực cho hệ mạch máu.

Thay vì uống nhiều nước cùng lúc, các chuyên gia khuyến nghị nên uống nước ấm với lượng vừa phải, khoảng 150-200 ml mỗi lần và uống chậm thành nhiều ngụm nhỏ. Đồng thời, không nên đợi đến khi khát rõ rệt mới uống nước vì lúc đó cơ thể có thể đã rơi vào trạng thái mất nước nhẹ.

3. Tập thể dục cường độ cao khi bụng đói

Ông Triệu có thói quen đi bộ và chạy bộ khoảng một tiếng đồng hồ ngay sau khi thức dậy. Dù tập thể dục là thói quen tốt, các bác sĩ cho rằng vận động cường độ cao khi chưa ăn sáng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Sau một đêm ngủ dài, lượng đường trong máu thường ở mức thấp. Nếu tập luyện mạnh khi bụng đói, cơ thể dễ rơi vào tình trạng hạ đường huyết, gây tim đập nhanh, vã mồ hôi, chóng mặt hoặc thậm chí ngất xỉu.

Không chỉ vậy, khoảng thời gian từ 6-8 giờ sáng cũng là lúc huyết áp đạt đỉnh trong ngày. Việc vận động mạnh vào thời điểm này có thể khiến huyết áp và nhịp tim tăng cao cùng lúc, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và biến cố tim mạch ở người có bệnh nền.

Các chuyên gia khuyến cáo nên ăn sáng nhẹ trước khi tập thể dục và chờ khoảng 30 phút để cơ thể ổn định rồi mới bắt đầu vận động. Người trung niên và cao tuổi nên ưu tiên các bài tập vừa phải như đi bộ chậm, giãn cơ hoặc đạp xe nhẹ thay vì tập quá sức vào sáng sớm.

Theo các bác sĩ, sức khỏe mạch máu không phụ thuộc vào một “thói quen tốt” duy nhất mà là kết quả của cả quá trình duy trì lối sống hợp lý mỗi ngày. Những thay đổi nhỏ trong giờ đầu tiên sau khi thức dậy có thể góp phần giảm áp lực lên hệ tim mạch và hạn chế nguy cơ đột quỵ về lâu dài.

Theo Toutiao