Nhấc một phiến đá lên từ độ sâu 2.515m, các nhà khoa học phát hiện "một thế giới không nên tồn tại"

Chúng ta vốn mặc định đáy đại dương là điểm tận cùng của sự sống động vật. Bên dưới lớp vỏ đá cứng chỉ còn là thế giới của vi khuẩn và virus. Thế nhưng, một phát hiện mới đây tại Sống núi Đông Thái Bình Dương đã lật ngược hoàn toàn sách giáo khoa sinh học, hé lộ một "tầng hầm" đầy rẫy những sinh vật kỳ quái đang âm thầm thống trị.

Cú lật đá làm thay đổi lịch sử

Tháng 7/2023, tàu thám hiểm của Viện Đại dương Schmidt thả robot SuBastian xuống độ sâu 2.515 mét. Mục tiêu ban đầu của các nhà khoa học rất đơn giản: tìm hiểu xem ấu trùng giun ống di chuyển như thế nào. Nhưng khi cánh tay robot bẩy một phiến đá núi lửa dày khoảng 10 cm lên, toàn bộ đội ngũ nghiên cứu đã phải nín thở trước những gì hiện ra qua màn hình camera.

Ngay dưới lớp đá cứng, trong những khoang rỗng chứa đầy dịch thủy nhiệt ấm áp, là một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Không phải chỉ là vi sinh vật, mà là những con giun ống khổng lồ, giun tơ, sao biển và ốc sên đang bò lổm ngổm. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, con người xác nhận rằng sự sống động vật không chỉ nằm trên bề mặt đáy biển mà còn đâm xuyên vào bên trong lớp vỏ Trái đất.

Thành phố ngầm dưới lòng đá

Nhóm nghiên cứu đặt tên cho khu vực này là "Fava Flow Suburbs" (Ngoại ô dòng chảy Fava). Tại đây, các khoang rỗng cao khoảng 10 cm ẩn dưới lớp dung nham đã trở thành những "căn hộ" lý tưởng. Với nhiệt độ khoảng 18 độ C và đầy đủ oxy, môi trường này ổn định đến mức các sinh vật không chỉ tồn tại mà còn phát triển vượt bậc.

Điều gây sốc nhất chính là kích thước của các cư dân dưới lòng đất này. Loài giun ống Oasisia alvinae được tìm thấy dưới lớp vỏ có chiều dài lên tới 20 cm, lớn hơn bất kỳ cá thể nào cùng loài từng được thấy trên bề mặt. Thậm chí, những con giun ống khổng lồ Riftia pachyptila – biểu tượng của vùng biển sâu – cũng xuất hiện với chiều dài nửa mét.

Không chỉ dừng lại ở việc trú ẩn, đây còn là một cộng đồng có tổ chức. Các nhà khoa học tìm thấy cả "kẻ săn mồi" lẫn "con mồi". Giun tơ gặm nhấm các thảm vi khuẩn, trong khi các loài giun ăn thịt và ốc sên chia sẻ không gian trong những hang động nhỏ chỉ bằng một cuốn sách. Đặc biệt, các mẫu vật thu được đều đã trưởng thành về mặt sinh dục, chứng tỏ chúng sinh sản và duy trì nòi giống ngay trong lòng đất chứ không cần bước ra thế giới bên ngoài.

Giải mã bí ẩn "ấu trùng mất tích"

Khám phá này đã giải quyết một câu hỏi hóc búa tồn tại bấy lâu: Làm thế nào mà sau mỗi vụ phun trào núi lửa quét sạch mọi sự sống trên bề mặt, các loài sinh vật lại xuất hiện trở lại tại các miệng phun thủy nhiệt nhanh đến thế?

Trước đây, các nhà sinh học biển chưa bao giờ tìm thấy ấu trùng giun ống trong cột nước phía trên đáy biển. Giờ đây, câu trả lời đã rõ: Chúng di chuyển qua các vết nứt trong lòng đá, trộn lẫn với dòng dịch nóng rồi mới trồi lên bề mặt. Vùng dưới đáy biển đóng vai trò như một "kho dự trữ" sinh học bí mật, giúp hệ sinh thái phục hồi thần tốc sau thảm họa.

Hồi chuông cảnh báo cho tương lai

Phát hiện chấn động trên tạp chí Nature Communications không chỉ thay đổi tầm nhìn của chúng ta về sinh học mà còn là một cảnh báo về môi trường. Hiện nay, hoạt động khai thác khoáng sản dưới đáy biển sâu đang được đẩy mạnh. Nếu chúng ta chỉ đánh giá tác động dựa trên những gì nhìn thấy trên bề mặt, chúng ta sẽ bỏ lỡ toàn bộ hệ sinh thái khổng lồ đang ẩn mình trong lòng đá.

"Mỗi nghiên cứu chỉ xác nhận thêm rằng chúng ta hiểu biết ít ỏi đến mức nào về đại dương," nhà địa chất Rachel Lauer nhận định. Thế giới dưới lòng đất này vẫn còn là một ẩn số về quy mô, nhưng nó chính thức xác nhận một sự thật: Trái đất vẫn luôn giấu kín những bí mật vĩ đại nhất ở những nơi chúng ta ít ngờ tới nhất. Mỗi phiến đá được nhấc lên có thể là một cánh cửa mở ra một chương hoàn toàn mới về sự sống trên hành tinh này, và thậm chí là cả ngoài không gian.

Nguồn: Daily Galaxy