Nhập siêu hơn 20 tỷ USD trong 7 tháng, Phó Thủ tướng yêu cầu làm việc với doanh nghiệp chênh lệch lớn giữa nhập khẩu và xuất khẩu

Chiều 13/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì hội nghị rà soát các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu.

Phó Thủ tướng cho biết xuất khẩu 6 tháng và 7 tháng đầu năm tăng nhưng nhập siêu vẫn tăng, gây áp lực đối với mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Phó Thủ tướng yêu cầu làm rõ nguyên nhân nhập siêu tăng, nhất là trong bối cảnh xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước tăng chậm trong khi nhập khẩu tăng cao. Cần làm rõ doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, máy móc, thiết bị để làm gì, tiến độ sản xuất ra sao và khả năng chuyển hóa lượng nhập khẩu này thành sản phẩm, hàng hóa xuất khẩu.

Để kiểm soát nhập siêu, Phó Thủ tướng yêu cầu gắn với thúc đẩy sản xuất trong nước. Bộ Công Thương cần làm việc với các doanh nghiệp, tập đoàn có chênh lệch lớn giữa kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu, nhất là trong lĩnh vực máy tính, linh kiện điện tử, để làm rõ nguyên nhân nhập khẩu và tiến độ sản xuất, xuất khẩu tại Việt Nam.

Đồng thời, rà soát những loại hàng hóa công nghiệp đã có năng lực sản xuất trong nước để đề xuất điều chỉnh chính sách thuế phù hợp; phát triển công nghiệp hỗ trợ, nguồn hàng trong nước và tăng tỉ lệ nội địa hóa.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu kiểm tra, kiểm soát các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có kim ngạch nhập khẩu lớn, doanh nghiệp có nhập khẩu tăng đột biến; tiếp tục rà soát các mặt hàng, nguyên liệu có khả năng sản xuất trong nước để giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Bộ Tài chính đánh giá phần lớn nhập siêu hiện nay tập trung ở nhóm nguyên, nhiên liệu. Trong đó, chi phí nhập khẩu năng lượng chịu tác động đáng kể từ giá thế giới và diễn biến xung đột tại Trung Đông.

Ở khía cạnh doanh nghiệp, các hiệp hội cho rằng chi phí logistics, nguyên liệu và chi phí tuân thủ đang tiếp tục gây sức ép lên hoạt động xuất khẩu. Trong khi đó, các biện pháp phòng vệ thương mại, chính sách thương mại đơn phương và yêu cầu cao về tiêu chuẩn xanh cũng thêm thách thức.

Trước tình hình nhập siêu tăng, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp kết nối trực tiếp với các hệ thống phân phối, chuỗi bán lẻ quốc tế; đẩy nhanh đàm phán các FTA, mở rộng các thị trường còn nhiều dư địa như Halal, Mỹ Latinh, châu Phi.

Bộ Công Thương đồng thời phải rà soát quy định về chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp; đánh giá những vướng mắc trong phân cấp cấp chứng nhận xuất xứ về Sở Công Thương, làm rõ nguyên nhân và kịp thời tháo gỡ, bảo đảm phân cấp thực chất, giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Về nguồn lực, Bộ Tài chính được yêu cầu cải tiến quy trình hoàn thuế VAT theo hướng phân loại rủi ro, ưu tiên xử lý nhanh hồ sơ của doanh nghiệp tuân thủ tốt và hướng dẫn rõ các nhóm vướng mắc. Ngân hàng Nhà nước bảo đảm doanh nghiệp xuất khẩu tiếp cận tín dụng, ưu tiên vốn cho thu mua, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản cuối năm, đồng thời duy trì chính sách lãi suất phù hợp với các lĩnh vực phục vụ xuất khẩu.

Đối với nông, lâm, thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần đẩy nhanh mở cửa thị trường, nhất là với nông sản, trái cây; triển khai đồng bộ các giải pháp chống IUU; xử lý nhanh hồ sơ mã số vùng trồng, vùng nuôi, cơ sở đóng gói, chế biến và các trường hợp bị cảnh báo nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn xuất khẩu.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu Bộ Xây dựng ưu tiên luồng hàng tại các cảng và đầu mối logistics trong cao điểm xuất khẩu; thúc đẩy vận tải đa phương thức, đường thủy, đường sắt và nghiên cứu phát triển đội tàu trong nước để giảm phụ thuộc vào hãng vận tải nước ngoài.

Các địa phương được yêu cầu bám sát sản xuất, đơn hàng và xuất khẩu của doanh nghiệp chủ lực; đôn đốc các dự án sản xuất nguyên liệu, rà soát từng ngành hàng và xác định các yêu cầu doanh nghiệp chưa đáp ứng tại thị trường nhập khẩu để tập trung hỗ trợ về kiểm nghiệm, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc và hồ sơ kỹ thuật.