Nóng: Founder hãng gọi xe Gojek bị kết án 18 năm tù

Các công tố viên Indonesia vừa đề nghị mức án 18 năm tù đối với ông Nadiem Makarim - cựu Bộ trưởng Giáo dục kiêm người sáng lập “kỳ lân” Gojek. Ông Makarim bị cáo buộc đóng vai trò then chốt trong vụ án tham nhũng mua sắm máy tính xách tay Google Chromebook trị giá 9,3 nghìn tỷ rupiah (khoảng 531 triệu USD).

Cụ thể, ông Makarim bị cáo buộc lạm dụng chức vụ quyền hạn để thu lợi kinh tế bất chính tổng cộng 4,8 nghìn tỷ rupiah thông qua việc chỉ đạo mua sắm 1,16 triệu chiếc Chromebook cho các trường học trong giai đoạn 2020 - 2022. Sai phạm này còn liên quan đến các thỏa thuận về giấy phép Quản lý thiết bị Chrome (CDM).

Đáng nói, dự án này vốn nằm trong chương trình số hóa giáo dục của Bộ Giáo dục Indonesia, mục tiêu là hỗ trợ học sinh tại các vùng sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn trong đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, chương trình sau đó bị coi là một thất bại thảm hại do các khu vực mục tiêu hoàn toàn thiếu quyền truy cập internet.

Các công tố viên cáo buộc có sự xung đột lợi ích nghiêm trọng giữa ông Makarim và Google Châu Á-Thái Bình Dương. Theo bản cáo trạng, ông Makarim đã thúc đẩy việc sử dụng Chromebook sau khi Google rót vốn đầu tư vào Aplikasi Karya Anak Bangsa - công ty mẹ của Gojek do chính ông sáng lập.

Khoản đầu tư này được cho là đã khiến tài sản cá nhân của ông Makarim tăng thêm 809 tỷ rupiah vào năm 2021 và nhảy vọt thêm 4 nghìn tỷ rupiah vào năm sau đó.

“Bị cáo đã phớt lờ chất lượng giáo dục tiểu học và trung học để mưu cầu lợi ích cá nhân”, công tố viên trưởng Roy Riady tuyên bố. “Hệ quả là tài sản của bị cáo đã tăng lên một cách bất xứng, đạt mức 4,8 nghìn tỷ rupiah”.

Các công tố viên hiện yêu cầu ông Makarim phải hoàn trả 4,8 nghìn tỷ rupiah cho ngân sách nhà nước, nếu không sẽ phải ngồi tù thêm 9 năm.

Mức phạt đề nghị này cao hơn nhiều so với ước tính ban đầu về thiệt hại ngân sách (2,18 nghìn tỷ rupiah). Trong phiên tòa hôm thứ Ba, một thẩm phán thậm chí còn gợi ý rằng số tiền thất thoát thực tế có thể lên tới 5,2 nghìn tỷ rupiah thông qua việc thổi giá máy tính và các thỏa thuận giấy phép CDM.

Trong khi đó, ông Makarim liên tục phủ nhận mọi cáo buộc, khẳng định mình bị vu khống. Ông lý giải rằng sự gia tăng tài sản là nhờ giá trị cổ phiếu GoTo (thực thể sau sáp nhập giữa Gojek và Tokopedia) tăng mạnh sau khi niêm yết vào năm 2022. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc mua sắm Chromebook là để hiện thực hóa tầm nhìn số hóa giáo dục của cựu Tổng thống Joko Widodo.

Chromebook là một trong nhiều vụ việc mà giới quan sát cho rằng phản ánh xu hướng hình sự hóa các chính sách công tại Indonesia. Ba bị cáo khác đã bị kết án khoảng 4 năm tù mỗi người, trong đó có cựu tư vấn công nghệ Ibrahim Arief. Một nghi phạm khác là Jurist Tan (cựu giám đốc Gojek) hiện vẫn đang bỏ trốn.

Ông Makarim hiện đang được tại ngoại để quản thúc tại gia vì lý do sức khỏe và vừa trải qua một ca phẫu thuật nhỏ. Phiên tòa tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 2 tháng 6 tới.

Theo: Nikkei