Nữ ca sĩ SN 1978 quê Nghệ An từng giành ngôi vị Hoa hậu, Nữ hoàng Kim cương: Tuổi 48 vẫn làm MV về áo dài Việt Nam

Sau gần ba năm kể từ khi thực hiện bộ đôi album "Dòng chảy miền thương nhớ" - "Lời ca đất nước", ca sĩ Đinh Hiền Anh trở lại thực hiện dự án lớn với MV “Áo dài người Việt”. Sản phẩm âm nhạc phát hành ngày 31/10, được dàn dựng chỉn chu theo quy mô lớn. Ca sĩ nói không dùng quãng thời gian đó để mong tìm thấy một thành tựu lớn lao. Cô dùng nó để chờ đợi một bài hát xứng đáng.

Ca khúc do nhạc sĩ Đông Thiên Đức sáng tác và Hiền Anh sở hữu bản quyền độc quyền. Bên cạnh cô là nhạc trưởng Đồng Quang Vinh ở phần hòa âm, phối khí và đạo diễn Trần Xuân Chung ở phần hình ảnh. Bốn nghệ sĩ cùng chung một tinh thần cầu toàn và một sự tôn trọng sâu sắc dành cho di sản văn hóa. Sự đồng điệu ấy có thể cảm nhận được ở từng lớp của tác phẩm.

Với Hiền Anh, tà áo dài từ lâu không chỉ là một chiếc áo. Cô gọi nó là “tri kỷ”, một biểu tượng gói trọn nét đằm thắm, sự kiên cường và khí chất của người phụ nữ Việt Nam qua bao thế hệ. Từ tình cảm ấy, cùng tình yêu nước và khát vọng lưu giữ vẻ đẹp trường tồn của trang phục truyền thống, ca sĩ mong muốn nắn nót một đóa hoa âm nhạc kính tặng quê hương, tôn vinh văn hóa truyền thống qua góc nhìn nghệ thuật đương đại.

Duyên lành đến khi sáng tác của nhạc sĩ Đông Thiên Đức xuất hiện. Hiền Anh biết đây là thời điểm chín muồi nhất để cất lên giai điệu “Áo dài người Việt”. Cô kể đây là bài hát cô “rất tâm huyết, rất yêu thích”, và khi nói về mong muốn của mình, cô không nhắc đến con số hay thành tích. Cô hy vọng mọi người sẽ yêu mến, thuộc bài hát và thấy thêm vẻ đẹp của tà áo dài. Nhạc trưởng Đồng Quang Vinh nói anh nhận thấy mình đang làm việc với một nghệ sĩ rất tâm huyết, rất tôn trọng âm nhạc truyền thống lẫn hàn lâm.

Đây là lần đầu nhạc trưởng Đồng Quang Vinh có duyên bắt tay với nhạc sĩ Đông Thiên Đức. Nhạc trưởng cho biết anh vui vì hai người mới làm việc cùng nhau lần đầu mà đã tìm được tiếng nói chung, và chiếc áo dài chính là cầu nối ăn ý.

Điều làm nên bản sắc của “Áo dài người Việt” trước hết là phần phối khí. Đồng Quang Vinh gọi cách làm của mình là “giao hưởng hóa dân tộc”.Trong bản phối này, người nghe được thưởng thức sự đối thoại tinh tế giữa hai không gian âm nhạc. Một bên là sáo trúc, đàn bầu, đàn T’rưng, đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn nguyệt, những âm sắc gắn với đồng bằng, núi rừng và nhạc thính phòng cổ truyền Việt Nam. Phía kia là hệ thống nhạc cụ giao hưởng phương Tây gồm violin, cello và bộ gỗ giao hưởng. Hai thế giới âm nhạc ấy không nhường chỗ cho nhau mà cùng nhau trò chuyện, tôn vinh nhau.

Tiếng đàn bầu ngân dài, mong manh như hơi thở, được nâng đỡ bởi tiếng cello trầm ấm. Trong khi ấy, nét sáo trúc trong trẻo đặt cạnh bộ gỗ giao hưởng. Sự kết hợp ấy gạt đi ranh giới giữa tính dân gian và tính hàn lâm, để người nghe không còn tự hỏi đâu là Đông, đâu là Tây.

Phía sau sự kết hợp mượt mà ấy là một quy trình làm việc khắt khe và khoa học. Đồng Quang Vinh dành nhiều thời gian chăm chút từng nốt nhạc trên bản tổng phổ, rồi bóc tách thành các bản phân phổ riêng cho từng bè có tính chất hoàn toàn khác nhau, tạo nên không gian âm nhạc đa tầng, phong phú. Anh từng xé đi nhiều bản thảo cho đến khi đạt được sản phẩm cuối cùng.

Trong dòng chảy ấy, giọng hát Đinh Hiền Anh là sợi chỉ xuyên suốt. Cô kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật dân gian trữ tình và độ mở của âm nhạc hàn lâm. Lấy cảm hứng từ ý thơ “khẽ khẽ hát một khúc giao duyên”, cô nhả chữ nhẹ nhàng, luyến láy đằm thắm mà vẫn kiêu hãnh. Giọng hát vút cao nhưng chữ vẫn tròn vành, rõ nghĩa, để lại độ ngân xao xuyến.

Âm sắc của cô cũng thay đổi theo từng câu hát. Có lúc giọng bay bổng, nghiêng về nét trang nghiêm, gợi vẻ đẹp rạng rỡ. Có lúc đằm lại, khắc họa người phụ nữ kiên trung. Nhưng điều đặc sắc nhất là sự bình thản. Khi hát những câu mang tư tưởng sâu, cô không gồng mình. Bằng trải nghiệm nghệ thuật dày dặn, Đinh Hiền Anh biến những lời ca ôm trọn thăng trầm lịch sử thành một khoảng không gian êm đềm, nơi nỗi đau trở nên thuần khiết. Đó là tinh thần chữa lành của bài hát, và giọng hát của Đinh Hiền Anh đã truyền tải trọn vẹn điều đó.

Ca từ của Đông Thiên Đức là một bài thơ mang tính tự sự. Mở đầu là niềm tự hào về dòng lịch sử oai hùng, nơi người Việt qua bao thiên tai vẫn gìn giữ chiếc áo, từ dáng tứ thân truyền thống đến dáng áo hiện đại. Những hình ảnh nối nhau như một cuộn phim chậm. Một chiều thu rót đầy chén kiêu sa. Dáng em ngọc ngà làm say lòng người đối diện. Cánh đồng xanh gói lấy một nhánh chiều tà. Bình minh khoác nắng ấm lên vai. Giữa những hình ảnh ấy, tà áo dài trắng hiện lên như biểu tượng của sự trong trẻo, của nét hạnh dung và lòng kiên trung bất khuất của người phụ nữ Việt.

Đỉnh điểm của cảm xúc nằm ở cuối bài. Chiếc áo dài được nhìn như một nhân chứng của bao vết thăng trầm nhật nguyệt. Nó ôm trọn thử thách của số phận, thêu dệt thành đóa hoa xoa dịu mọi vết thương, để nỗi đau hóa thuần khiết và bình yên. Từ một món trang phục, chiếc áo trở thành một ẩn dụ về lòng bao dung. Đó là chiều sâu mà một bài hát về áo dài hiếm khi chạm tới.

Đạo diễn Trần Xuân Chung đón nhận bản phối và bản thu thanh với cảm giác đây là một ca khúc nhiều lớp lang về ý nghĩa. Từ đó, anh và ca sĩ chọn một con đường ít người đi: tối giản. Không kỹ xảo rườm rà, không tạo hình phức tạp. Mọi hiệu ứng hình ảnh chỉ để giúp giai điệu và lời ca vang lên trọn vẹn nhất. Anh nói cần sự tinh tế hơn để hình ảnh “hỗ trợ và nâng tầm” cho ca khúc. Anh muốn dựng nên một không gian nơi chiếc áo dài được tôn vinh nhất, không chỉ ở hình dáng mà còn ở tinh thần của nó.

Thử thách của MV nằm ở việc ghi hình trực tiếp cùng toàn bộ dàn nhạc giao hưởng Sức Sống Mới, với áp lực lớn về kiểm soát thời gian và hiệu quả thị giác. Thay vì ghi hình ở những địa danh nổi tiếng quen thuộc trải dài trên mảnh đất hình chữ S, êkíp chọn khán phòng của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam - ngôi trường đào tạo chính những người sẽ tiếp nối và gìn giữ nền âm nhạc dân tộc.

Một bài hát về việc giữ gìn di sản, được ghi hình ngay nơi di sản ấy được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, đã khép lại một vòng tròn: người hát về sự bảo tồn đứng giữa không gian của chính sự bảo tồn. Sự hợp tác nhịp nhàng giữa ê-kíp và dàn nhạc đã giúp quá trình sản xuất diễn ra thuận lợi.

Có những phân đoạn, khi tiếng đàn của dàn nhạc cất lên hòa cùng những câu hát da diết, Hiền Anh sống trọn trong cảm xúc và không giấu được sự nghẹn ngào. Cả ê-kíp tạm dừng vài phút để cô lấy lại bình tĩnh. Chính những khoảnh khắc tự nhiên ấy giúp đạo diễn Trần Xuân Chung bắt được những thước phim chân thật nhất, lay động hơn những gì kịch bản đã tính trước.

“Áo dài người Việt” không đơn thuần là một sản phẩm giải trí. Đó là một dự án nghệ thuật mang thông điệp văn hóa. Như nhạc trưởng Đồng Quang Vinh chia sẻ, đó là hình ảnh người trẻ Việt Nam tiến tới một tương lai hiện đại hóa, số hóa mà không làm mất đi truyền thống tốt đẹp. Điều ấy được nói bằng chính cấu trúc của tác phẩm: dàn nhạc dân tộc và dàn nhạc giao hưởng cùng chơi trên một bản tổng phổ, và bên nào cũng có vị trí riêng tôn vinh lẫn nhau.

Điều Hiền Anh tâm đắc nhất là sự hòa quyện giữa âm thanh mộc mạc và hình ảnh tà áo dài gấm lụa, nơi mọi yếu tố nghệ thuật hòa làm một để tôn vinh nét đẹp Việt. Giống như bao nghệ sĩ khi nhìn lại tác phẩm của mình, cô cũng mong có thêm chút thời gian để nắn nót vài chi tiết nhỏ. Nhưng cô tin rằng điều tốt đẹp và chân thành nhất của cả ê-kíp đã được gửi trọn vào tác phẩm.

Ca sĩ hạnh phúc khi những ca khúc dân gian truyền thống của cô được đón nhận tích cực. Cô gửi lời cảm ơn từ trái tim tới mọi người, đặc biệt là những khán giả đã yêu thương cô suốt thời gian qua. Sự biết ơn ấy giải thích vì sao Đinh Hiền Anh trở lại làm MV bằng một bài hát về gìn giữ, với một tà áo dài, một dàn nhạc đủ đầy và một giọng hát đủ bình thản để ôm lấy cả nỗi đau lẫn niềm tự hào dân tộc.

Theo đó, Đinh Hiền Anh sinh năm 1978 tại Nghệ An, giành ngôi vị Hoa hậu Doanh nhân Quý bà Thế giới 2017 và Nữ hoàng Kim cương 2017.

Cô theo học Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, sau đó học Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, nay là Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội.

Năm 2003, cô đạt giải Nhì cuộc thi Tiếng hát truyền hình Sao Mai khu vực tỉnh Nghệ An. Hai năm sau, nữ ca sĩ bước vào con đường ca hát chuyên nghiệp. Sở hữu chất giọng ngọt ngào, trầm ấm, Đinh Hiền Anh gắn liền với những ca khúc mang âm hưởng dân gian. Cô hướng đến hình ảnh người nghệ sĩ trau chuốt trong giọng hát lẫn phong cách thời trang với những bộ cổ phục đẹp.

Cô từng phát hành album "E Ấp", "Lời Ca Đất Nước", "Dòng Chảy Miền Thương Nhớ", "Nữ Nhân Ca", "Lời Người Ra Đi", "Tình Ca Măng Đen" và nhiều MV như MV "Duyên Quê", bộ ba MV thuộc dự án "Thương", chuỗi MV "Mẹ Việt Nam".