Phân tích thống kê về các ông bố sinh sau năm 1990: Phát hiện sự thật đáng kinh ngạc!

Những năm gần đây, các chủ đề xoay quanh việc bố chăm con liên tục gây sốt trên mạng xã hội. Trong những “khoảnh khắc để đời” được cư dân mạng chia sẻ, có những tình huống vụng về khiến người xem vừa buồn cười vừa thương, có những cách trông con sáng tạo ngoài sức tưởng tượng, và cũng có không ít khoảnh khắc cha con đầy tinh tế, ấm áp. Các ông bố trẻ, lần đầu làm cha, bằng vô vàn cách chăm con khác nhau, đã cho xã hội thấy rằng: bố chăm con không hề chỉ có một kiểu.

Khi thế hệ 9X, 95X lần lượt bước vào vai trò làm bố, họ sẽ định nghĩa “người cha” như thế nào? So với thế hệ trước, họ có gì khác biệt?

Bố 9X nuôi con: dành nhiều thời gian hơn, đồng hành nhiều hơn

Theo báo cáo khảo sát do Gu Yu Data (một nhóm/đơn vị nghiên cứu dữ liệu độc lập tại Trung Quốc) thực hiện với gần 1.000 ông bố trẻ, có tới 47,5% nam giới trẻ cho biết họ “không muốn trở thành người bố giống như bố mình”. So với hình ảnh người cha truyền thống, hình mẫu người cha lý tưởng trong mắt thế hệ trẻ ngày nay nhấn mạnh nhiều hơn vào sự quan tâm gia đình, bao dung và giao tiếp tốt.

Nhận thức nuôi dạy con này đang thúc đẩy các ông bố trẻ tham gia vào việc chăm sóc con một cách chủ động hơn.

Dữ liệu từ Khảo sát Theo dõi Gia đình Trung Quốc (CFPS) cho thấy: trong nhóm bố sinh sau năm 1990 có con dưới 10 tuổi, thời gian trung bình mỗi ngày dành cho việc chăm sóc con là 2,39 giờ; hơn một nửa dành gần 2 giờ mỗi ngày cho con. Con số này cao hơn khoảng 16% so với các ông bố thế hệ 7X.

Một khảo sát năm 2021 tại Bảo Định (Hà Bắc), với 500 gia đình song thu nhập có bố mẹ đều sinh sau năm 1990, cho thấy: bố 9X tham gia nhiều hơn vào việc học tập và vui chơi của con. Trong nhóm trẻ 0–3 tuổi, tỷ lệ bố tham gia các hoạt động học tập và giải trí cho con đạt 39,2%, cao nhất trong các loại hình chăm sóc.

Theo một nghiên cứu năm 2023 tại khu vực Tây Bắc Trung Quốc với 266 ông bố có con tiểu học, các hoạt động được bố 8X, 9X lựa chọn nhiều nhất khi ở bên con lần lượt là: hoạt động ngoài trời (36,4%), ôn bài (30,0%) và kèm học (30,0%).

“Chỉ cần là ngày trong tuần, có thể ở bên con thì tôi sẽ cố gắng”, “Đã sinh con thì phải dành thời gian chăm sóc và đồng hành cùng con” – đó là những chia sẻ lặp lại nhiều lần trong các cuộc phỏng vấn với các ông bố trẻ.

Bố tham gia nuôi dạy con: có lợi cho sự phát triển của trẻ

Nhiều nghiên cứu cho thấy: ở bậc tiểu học và trung học cơ sở, việc cả bố và mẹ cùng tham gia nuôi dạy con có lợi cho sự phát triển của trẻ hơn so với việc một người “ôm trọn” tất cả.

Xét về hiệu quả cụ thể, mô hình “bố kèm học - mẹ chăm sóc đời sống” cho thấy nhiều ưu thế: trẻ có kết quả học tập các môn chính tốt hơn, tự tin hơn với tương lai, và ít xảy ra xung đột với cha mẹ hơn. Ngược lại, ở những gia đình nơi người cha gánh toàn bộ trách nhiệm nuôi dạy, trẻ lại có kết quả kém hơn rõ rệt về học tập và mối quan hệ gia đình so với những gia đình do mẹ “bao trọn”.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh: việc các gia đình “bố bao trọn” có kết quả kém không đồng nghĩa với việc người cha không nên tham gia nuôi dạy hay đảm nhận vai trò chính.

Nguyên nhân có thể đến từ chất lượng mối quan hệ vợ chồng phía sau mô hình đó. Trong dữ liệu khảo sát, 24% trẻ em trong các gia đình “bố bao trọn” cho biết mối quan hệ giữa bố mẹ không tốt, cao hơn khoảng 10% so với các mô hình gia đình khác.

Ngoài ra, một nghiên cứu công bố năm 2015 cũng chỉ ra rằng: mức độ tham gia nuôi dạy của người cha có ảnh hưởng rõ rệt đến việc học tập, sức khỏe tinh thần và kỹ năng xã hội của thanh thiếu niên. Đồng thời, sự tham gia của người mẹ cũng quan trọng không kém, cho thấy đóng góp của cả hai cha mẹ đều có ý nghĩa ngang nhau đối với sự phát triển của trẻ.

Trên thực tế, nuôi dạy con chưa bao giờ là “độc diễn” của riêng bố hay mẹ. Việc người cha tham gia tích cực rõ ràng mang lại lợi ích cho sự trưởng thành của trẻ.