Phát hiện máy bay MH370 nhận 2 cuộc gọi trước nửa đêm nhưng không ai trả lời: Manh mối tiết lộ hướng bay khả nghi

Hai cuộc gọi tới MH370 không ai trả lời: Manh mối giúp hé lộ hướng bay bí ẩn

Trong những giờ đầu của vụ mất tích MH370, Malaysia Airlines đã hai lần gọi tới chiếc Boeing 777 nhưng không nhận được hồi đáp. Một trong hai cuộc gọi không thành công này sau đó để lại dữ liệu vệ tinh quan trọng, giúp các nhà điều tra củng cố nhận định máy bay đã đổi hướng, bay về phía nam trên Ấn Độ Dương.

Rạng sáng 8/3/2014, chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines rời sân bay quốc tế Kuala Lumpur lúc 0h41 theo giờ địa phương, chở 239 người, gồm 227 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn. Máy bay dự kiến bay tới Bắc Kinh, Trung Quốc.

Khoảng 1h19, khi chuẩn bị chuyển giao kiểm soát không lưu cho Việt Nam, cơ trưởng Zaharie Ahmad Shah nói qua liên lạc vô tuyến: “Chúc ngủ ngon, Malaysia 370”. Vài phút sau, hệ thống liên lạc và nhận dạng tự động của máy bay lần lượt ngừng. MH370 biến mất khỏi màn hình radar dân sự vào khoảng 1h21.

Nhưng chiếc Boeing 777 chưa biến mất hoàn toàn khỏi các hệ thống theo dõi. Radar quân sự sau đó ghi nhận một mục tiêu phù hợp với MH370 quay đầu, bay qua bán đảo Malaysia, hướng về phía tây. Dấu vết radar cuối cùng được ghi nhận vào khoảng 2h22, gần phía tây bắc bán đảo Malaysia.

Sau khi mất liên lạc, Trung tâm Điều hành Malaysia Airlines đã tìm cách gọi tới buồng lái. Theo báo cáo điều tra an toàn của Malaysia, hai cuộc gọi được thực hiện lúc 18h39 và 23h13 UTC ngày 7/3/2014, tương ứng 2h39 và 7h13 ngày 8/3 theo giờ Malaysia. Cả hai cuộc gọi đều không được trả lời.

Các cuộc gọi được thực hiện thông qua hệ thống liên lạc vệ tinh Inmarsat. Dữ liệu từ trạm mặt đất Perth, Australia, cho thấy hệ thống trên máy bay vẫn có thể thiết lập liên kết với mặt đất. Khi một cuộc gọi được chuyển tới máy bay, tín hiệu sẽ được gửi tới hệ thống liên lạc trong buồng lái, tạo chuông và hiển thị trên bảng điều khiển. Nhật ký hệ thống ghi thời lượng cuộc gọi bằng 0, cho thấy không có người bắt máy.

Tuy nhiên, cuộc gọi đầu tiên không hoàn toàn “im lặng”.

Cuộc gọi lúc 18h39 và dấu vết của máy bay chuyển hướng

Trước cuộc gọi này, dữ liệu vệ tinh lúc 18h25 UTC cho thấy MH370 vẫn có thể đang bay gần theo hướng tây bắc. Khoảng 18h22, radar sơ cấp đã ghi nhận dấu vết cuối cùng của máy bay.

Khi cuộc gọi từ mặt đất được thiết lập lúc 18h39, hệ thống vệ tinh ghi nhận một phép đo gọi là độ lệch tần số BFO. Đây là sự thay đổi tần số của tín hiệu vô tuyến do chuyển động tương đối giữa máy bay, vệ tinh và trạm mặt đất. Trong điều tra MH370, BFO không thể tự nó xác định chính xác vị trí máy bay, nhưng có thể cung cấp thông tin về chuyển động và hướng bay.

Phân tích của Defence Science and Technology Group Australia cho thấy giá trị BFO trong cuộc gọi lúc 18h39 khác đáng kể so với dữ liệu ghi nhận lúc 18h28. Nếu giả định sự thay đổi này phản ánh một cú chuyển hướng của máy bay, các hướng bay về phía nam phù hợp với dữ liệu hơn so với các hướng bay về phía bắc.

Quan trọng hơn, dữ liệu từ cuộc gọi giúp thu hẹp đáng kể khoảng thời gian có thể xảy ra cú chuyển hướng. Theo phân tích của Australian Transport Safety Bureau, thời điểm MH370 đổi hướng về phía nam có thể được giới hạn trong khoảng hơn 11 phút, thay vì một khoảng thời gian dài hơn một giờ nếu chỉ dựa vào các dữ liệu vệ tinh khác.

Vì vậy, cuộc gọi không được trả lời lúc 18h39 trở thành một trong những mảnh ghép kỹ thuật quan trọng củng cố giả thuyết MH370 đã bay về phía nam, hướng ra Ấn Độ Dương, trước thời điểm cuộc gọi được thực hiện

Cuộc gọi thứ hai không thể xác định vị trí cuối cùng của MH370

Cuộc gọi thứ hai diễn ra lúc 23h13 UTC, tức hơn bốn giờ sau cuộc gọi đầu tiên. Khi đó, MH370 được cho là đã bay nhiều giờ trên hành lang phía nam, nhưng vị trí chính xác vẫn chưa thể xác định.

Cuộc gọi này cũng không được trả lời và tiếp tục tạo ra dữ liệu BFO. Tuy nhiên, theo ATSB, dữ liệu từ cuộc gọi thứ hai không giúp thu hẹp đáng kể phạm vi vĩ độ dự đoán của máy bay tại “vòng cung thứ bảy” — đường cung vệ tinh cuối cùng được xác định từ các tín hiệu trao đổi giữa MH370 và vệ tinh Inmarsat.

Sau đó, hệ thống vệ tinh của máy bay vẫn phản hồi một truy vấn đăng nhập từ trạm mặt đất Perth lúc 0h10 UTC ngày 8/3. Đến 0h19, hệ thống trên máy bay chủ động thực hiện một lần đăng nhập khác. Đây là những tín hiệu cuối cùng được ghi nhận từ MH370.

Khoảng 8h19 theo giờ Malaysia, máy bay được cho là đã gửi tín hiệu vệ tinh cuối cùng. Một phút sau, hệ thống không còn phản hồi. MH370 được xác định nhiều khả năng đã kết thúc hành trình ở phía nam Ấn Độ Dương, nhưng vị trí chính xác của xác máy bay đến nay vẫn chưa được tìm thấy.

Dữ liệu quan trọng nhưng không phải lời giải hoàn chỉnh

Hai cuộc gọi tới MH370 không chứng minh ai đã ở trong buồng lái, vì sao không có người trả lời hoặc điều gì xảy ra với phi hành đoàn. Các báo cáo chính thức cũng không đưa ra kết luận như vậy.

Giá trị của cuộc gọi đầu tiên nằm ở dữ liệu kỹ thuật phát sinh trong quá trình thiết lập liên lạc. Phép đo BFO lúc 18h39 giúp các nhà điều tra củng cố nhận định rằng MH370 đã chuyển từ hướng tây bắc sang hướng nam trong khoảng thời gian ngắn sau khi biến mất khỏi radar.

Nói cách khác, cuộc gọi không thành công không đưa ra câu trả lời trực tiếp về số phận của 239 người trên máy bay. Nhưng nó để lại một dấu vết đủ quan trọng để thay đổi hướng tìm kiếm: từ những vùng biển phía tây bán đảo Malaysia sang hành lang phía nam rộng lớn và xa xôi của Ấn Độ Dương.

Tổng hợp