Phát hiện người đàn ông khởi nghiệp bán tôn ở Sài Gòn với 2 chỉ vàng và 200.000 đồng: Từng làm tài xế, phải đi ở nhờ, nay đứng sau thương hiệu có mặt tại 100 quốc gia, doanh thu gần 38.000 tỷ đồng

Tháng 5/1994, tại một cửa hàng bán tôn nhỏ gần ngã tư An Sương (TP.HCM), một người đàn ông ngoài 30 tuổi bắt đầu công việc kinh doanh riêng với số vốn vỏn vẹn 2 chỉ vàng và 200.000 đồng.

Ngay ngày đầu khai trương, cửa hàng đã mang về khoản lãi 650.000 đồng. Với nhiều người, đây có thể không phải số tiền quá lớn, nhưng với người đàn ông từng nhiều năm làm thuê, sống trong căn phòng trọ chật hẹp, đó là thành quả đặc biệt. Nhiều năm sau, khi đã trở thành Chủ tịch một tập đoàn lớn, ông vẫn nhớ rõ cảm giác vui mừng của ngày hôm ấy.

Người đàn ông đó chính là ông Lê Phước Vũ, nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hoa Sen, người từng trải qua nhiều công việc khác nhau trước khi gắn bó với ngành tôn thép. 

Từng được giữ lại làm giảng viên nhưng từ chối, nhiều năm đi lái xe và làm nhiều công 

Ông Lê Phước Vũ sinh năm 1963 tại Quy Nhơn, Bình Định, trong gia đình có quê gốc Quảng Nam. Năm 1979, ông theo học Trường Trung cấp Giao thông tại Phú Tài, Bình Định. Dù hoàn cảnh khó khăn, ông vẫn đạt kết quả học tập xuất sắc và được đề nghị ở lại trường làm giảng viên sau khi tốt nghiệp.

Tuy nhiên, ông Vũ từ chối cơ hội mà nhiều bạn bè cùng trang lứa mơ ước. Lý do được ông chia sẻ là mức đãi ngộ khi ấy khó giúp ông có điều kiện đỡ đần gia đình. Ra trường, ông vào Nam làm công tác điều hành, quản lý đội xe, có thời điểm trực tiếp lái xe tại một doanh nghiệp vận tải ở Tây Ninh. 

Cuối thập niên 1980, vợ chồng ông lên Buôn Ma Thuột tìm cơ hội lập nghiệp. Thế nhưng, chỉ sau khoảng hai tháng, họ phải trở lại TP.HCM trong cảnh gần như trắng tay, có thời gian phải ở nhờ người thân.

Sau đó, ông tiếp tục làm tài xế tại Công ty Xuất nhập khẩu Gò Vấp, rồi có thời gian giữ vị trí quản đốc tại Công ty Gỗ Đức Thành.

Forbes Việt Nam năm 2014 dẫn tư liệu, vợ chồng ông Vũ từng sống trong căn phòng thuê rộng khoảng 10 m² tại Gò Vấp. Những năm tháng ấy, kinh tế gia đình vẫn còn nhiều chật vật. Cơ duyên với ngành tôn thép đến vào năm 1993, khi ông tham gia mở cửa hàng vật liệu xây dựng cùng một người họ hàng. Nhờ công việc này, ông có cơ hội tiếp xúc với các nhà cung cấp tôn lợp và tìm hiểu thị trường.

Sau những bất đồng trong việc kinh doanh chung, ông quyết định tìm hướng đi riêng. Nhưng khi ấy, số tiền dành dụm của hai vợ chồng vẫn rất ít ỏi.

Hai chỉ vàng, khoản lãi 650.000 đồng và bước ngoặt từ chiếc máy cán tôn 160 triệu đồng

Chính ông Vũ kể lại, khi quyết định mở cửa hàng riêng năm 1994, ông Vũ chỉ có 2 chỉ vàng cùng 200.000 đồng, tương đương khoảng 1,2 triệu đồng thời điểm đó. Mặt bằng thuê có giá 500.000 đồng mỗi tháng, nhưng chủ nhà yêu cầu đặt cọc tới 5 triệu đồng. Chỉ riêng khoản tiền này đã vượt xa số vốn tự có của ông.

May mắn, ông nhận được sự giúp đỡ của một người quen tên Lê Ba. Người này đã cho ông vay 50 triệu đồng. Bên cạnh đó, các mối quan hệ với nhà cung cấp cũng giúp ông có điều kiện nhập hàng trả chậm.

Vì vậy, 2 chỉ vàng thực chất là khoản vốn tự có ban đầu, còn để duy trì cửa hàng, ông vẫn phải dựa vào vốn vay, công nợ hàng hóa và kinh nghiệm tích lũy từ những năm làm thuê.

Ngày đầu kinh doanh, cửa hàng mang về khoản lãi 650.000 đồng. Theo lời ông Vũ, chỉ sau khoảng 10–15 ngày, ông đã có đủ tiền để hoàn trả khoản vay cho người giúp đỡ mình. Những ngày đầu ấy, ông phải trực tiếp làm đủ công việc, từ bán hàng, tiếp thị, cắt tôn, khuân vác cho đến thu hồi công nợ.  

Tuy nhiên, sau vài năm, việc kinh doanh tôn bắt đầu gặp cạnh tranh lớn. Nhận thấy chỉ nhập hàng về bán sẽ khó duy trì lợi thế, năm 1997, ông Vũ quyết định chuyển sang sản xuất. Chiếc máy cán tôn nhập khẩu từ Đài Loan (Trung Quốc) mà ông tìm hiểu khi đó có giá khoảng 120.000 USD, vượt xa khả năng tài chính của cơ sở kinh doanh nhỏ.

Không đủ tiền mua máy, ông tìm cách sử dụng bản vẽ thiết kế và một số phụ tùng từ Đài Loan (Trung Quốc), thuê gia công các bộ phận còn lại trong nước, sau đó mày mò lắp ráp, điều chỉnh.

Cuối cùng, chiếc máy cán tôn có giá khoảng 160 triệu đồng được hoàn thành.

Trong cuộc phỏng vấn với Forbes Việt Nam, ông Vũ nhiều lần nhắc lại cỗ máy này như một dấu mốc đáng nhớ. Ông kể mình đã phải làm việc rất vất vả, từ bán hàng đến đòi nợ, gom hàng. Dẫu vậy, xưởng sản xuất ban đầu không tránh khỏi khó khăn. Theo lời ông Vũ trong cuộc phỏng vấn năm 2012, áp lực trả góp máy móc, trả lương nhân viên và cạnh tranh thị trường từng khiến cơ sở đứng bên bờ phá sản.

Vượt qua giai đoạn này, ông dần mở rộng hoạt động sản xuất, đặt nền móng cho doanh nghiệp Hoa Sen sau đó. 

32 năm sau, từ cửa hàng bán tôn nhỏ đến tập đoàn doanh thu gần 38.000 tỷ đồng

Ngày 8/8/2001, Công ty cổ phần Hoa Sen chính thức thành lập với vốn điều lệ 30 tỷ đồng, 22 nhân viên và 3 chi nhánh phân phối, bán lẻ. Theo lịch sử công bố trên website Tập đoàn Hoa Sen, doanh nghiệp từng bước đầu tư dây chuyền sản xuất, mở rộng hệ thống phân phối trên cả nước. Đến tháng 12/2008, cổ phiếu HSG chính thức niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM.

Dù vậy, hành trình phát triển của Hoa Sen không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Theo số liệu từ báo cáo tài chính, niên độ 2017–2018, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần hợp nhất 34.441 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ còn 409 tỷ đồng, giảm khoảng 69% so với niên độ trước. Biến động giá nguyên liệu, chi phí tài chính và áp lực nợ vay đã đặt ra những thách thức lớn cho tập đoàn.

Sau nhiều giai đoạn mở rộng và tái cấu trúc, Hoa Sen tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước và xuất khẩu.  

Theo công bố chính thức ngày 31/10/2026, Tập đoàn Hoa Sen ghi nhận doanh thu thuần hợp nhất 37.736 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 623 tỷ đồng trong niên độ tài chính 2025–2026, kết thúc ngày 30/9/2026.

Doanh nghiệp hiện vận hành hệ thống 9 nhà máy sản xuất, hơn 400 chi nhánh, cửa hàng trên toàn quốc, đồng thời duy trì mạng lưới kinh doanh tại 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Bên cạnh lĩnh vực tôn thép truyền thống, Hoa Sen còn phát triển hệ thống bán lẻ vật liệu xây dựng và nội thất Hoa Sen Home, hướng tới mở rộng hoạt động ngoài mảng sản xuất công nghiệp.

Nhìn lại chặng đường 32 năm, từ người tài xế từng phải ở nhờ nhà người thân, làm thuê qua nhiều công việc, ông Lê Phước Vũ đã trở thành người đứng đầu một tập đoàn lớn trong ngành tôn thép Việt Nam.