Phát minh của Trung Quốc làm rung chuyển ngành nông nghiệp, tạo ra giống có thể nhân đôi sản lượng lúa toàn cầu, tiết kiệm đến 99% chi phí tạo giống

Giống lúa mới có khả năng tự nhân bản thông qua hạt giống dạng vô tính, nhờ đó bảo tồn các đặc tính năng suất cao từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Nhóm nghiên cứu cho biết bước đột phá này có thể làm thay đổi nền nông nghiệp toàn cầu. Vì rào cản lớn nhất đối với sản xuất lúa lai là việc nông dân sau mỗi vụ phải mua hạt giống lai mới đắt tiền.

Trong bối cảnh hàng trăm triệu người trên thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu lương thực trầm trọng, lúa lai cho thấy tiềm năng tăng năng suất vượt trội. Tại một số khu vực châu Phi, năng suất lúa lai cao gần gấp 4 lần so với giống truyền thống.

Theo một số ước tính trong ngành, nếu toàn bộ nông dân trồng lúa sử dụng giống lai mới này, sản lượng lúa toàn cầu có thể tăng gấp đôi.

Tuy nhiên, giá hạt giống lúa lai tại Trung Quốc có thể lên tới 200 nhân dân tệ (28 USD) mỗi kg. Tại nhiều quốc gia khác, mức giá còn cao hơn. Giá này có thể cao gấp 100 lần so với hạt giống lúa thường.

Ngoài ra, thế hệ con của lúa lai mất dần các đặc tính vượt trội từ lai tạo. Điều này buộc nông dân phải mua hạt giống mới mỗi năm.

Nhóm nghiên cứu do ông Wang Kejian dẫn đầu tại Viện Nghiên cứu Lúa quốc gia Trung Quốc thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc. Nhóm đã phát triển lúa lai có khả năng sinh sản vô tính gần như hoàn hảo thông qua cơ chế apomixis. Đây là quá trình hạt giống hình thành mà không cần thụ tinh.

Công trình này đang chờ được bình duyệt. Nghiên cứu được công bố ngày 17/10.

Giống lúa lai Fix8 mới đạt hiệu suất nhân bản trên 99,7%. Tỷ lệ kết hạt tương đương lúa lai thông thường. Điều này tạo ra một giống lúa siêu năng suất có khả năng tự nhân giống.

Hệ thống “một dây chuyền” này giúp giảm chi phí sản xuất hạt giống tới 99%. Giá hạt giống có thể giảm từ hàng trăm nhân dân tệ mỗi kg xuống chỉ còn vài nhân dân tệ. Mức giá này tương đương hạt giống lúa thường.

Ông Wang cho biết khi được thương mại hóa, giá hạt giống lúa lai có thể giảm từ mức 40 - 200 nhân dân tệ một kg xuống còn 2 - 5 nhân dân tệ mỗi kg. Và nông dân sẽ được hưởng lợi trực tiếp.

Trung Quốc là quốc gia tiên phong trong phát triển lúa lai. Trung Quốc tạo ra các giống lúa lai thương mại năng suất cao đầu tiên. Nước này hiện cũng là nhà sản xuất và tiêu thụ lúa lai lớn nhất thế giới.

Thành tựu mới mở ra khả năng phổ biến lúa lai với chi phí thấp. Công nghệ apomixis được xem là bước tiến then chốt trong an ninh lương thực toàn cầu.

Theo SCMP