Phụ nữ mãn kinh nên uống loại nước ép này để trẻ hóa mạch máu: Hiệu quả sau 7 ngày nhưng có 2 nhóm người cần thận trọng

Sau mãn kinh, nguy cơ mắc bệnh tim mạch ở phụ nữ có xu hướng tăng lên do những thay đổi về nội tiết tố. Bên cạnh việc duy trì vận động và chế độ ăn uống lành mạnh, một loại nước ép màu đỏ đang được chú ý nhờ khả năng hỗ trợ chức năng mạch máu: Nước ép củ dền.

Một nghiên cứu lâm sàng cho thấy, uống nước ép củ dền giàu nitrat liên tục trong 7 ngày có thể cải thiện khả năng giãn nở của mạch máu ở phụ nữ sau mãn kinh. Tuy nhiên, đây không phải thức uống thay thế thuốc điều trị, đặc biệt với người huyết áp thấp hoặc đang dùng thuốc hạ huyết áp.

Vì sao phụ nữ sau mãn kinh cần chú ý sức khỏe tim mạch?

Bệnh tim mạch không chỉ là vấn đề sức khỏe của nam giới. Ở phụ nữ, nguy cơ mắc bệnh có thể gia tăng khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh và sau mãn kinh, một phần liên quan đến sự suy giảm estrogen - hormone có vai trò trong nhiều quá trình sinh lý, bao gồm chức năng của hệ mạch máu.

Đáng chú ý, các triệu chứng nhồi máu cơ tim ở phụ nữ đôi khi không điển hình như đau hoặc tức ngực dữ dội. Người bệnh có thể xuất hiện khó thở, buồn nôn, đau lưng, đau hàm, mệt mỏi bất thường hoặc cảm giác khó chịu ở vùng ngực. Những biểu hiện này dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi thông thường, khiến việc nhận biết và cấp cứu bị chậm trễ.

Vì vậy, bên cạnh kiểm soát huyết áp, cholesterol, đường huyết và duy trì vận động, phụ nữ trung niên cần quan tâm đến những thay đổi của cơ thể cũng như các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Uống nước ép củ dền trong 7 ngày: Mạch máu có thể cải thiện ra sao?

Theo nghiên cứu được đăng trên tạp chí Frontiers in Nutrition, phụ nữ sau mãn kinh sử dụng nước ép củ dền chứa khoảng 400 mg nitrat mỗi ngày trong 7 ngày ghi nhận sự cải thiện về khả năng giãn nở của mạch máu.

Nghiên cứu sử dụng thiết kế thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược và bắt chéo. Các nhà nghiên cứu đánh giá chức năng mạch máu thông qua chỉ số giãn mạch qua trung gian dòng chảy (FMD) ở động mạch cánh tay. Đây là một chỉ số được sử dụng để đánh giá chức năng nội mô - lớp tế bào lót bên trong mạch máu.

Kết quả cho thấy nhóm sử dụng nước ép củ dền có chỉ số FMD tăng trung bình 2,21% so với nhóm dùng giả dược, cho thấy khả năng giãn nở mạch máu được cải thiện.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng ý nghĩa của kết quả này. FMD là chỉ dấu đánh giá chức năng mạch máu, không đồng nghĩa với việc nguy cơ nhồi máu cơ tim đã giảm tương ứng hoặc mạch máu thực sự trẻ lại. Nghiên cứu cũng chưa đủ để khẳng định uống nước ép củ dền có thể ngăn ngừa các biến cố tim mạch trong thời gian dài.

Một điểm đáng chú ý khác là lợi ích ghi nhận được không duy trì rõ rệt sau khi ngừng uống trong 24 giờ. Điều này gợi ý tác động của nitrat trong chế độ ăn có thể mang tính ngắn hạn. Dù vậy, chưa thể từ kết quả này kết luận mọi phụ nữ sau mãn kinh đều cần uống nước ép củ dền mỗi ngày để bảo vệ tim mạch.

Nitrat trong củ dền có tác dụng gì với mạch máu?

Củ dền chứa nitrat tự nhiên, hợp chất có thể được cơ thể chuyển hóa qua nhiều bước thành nitrit rồi tạo ra nitric oxide (NO), còn gọi là oxit nitric.

Nitric oxide đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa trương lực mạch máu. Chất này giúp cơ trơn thành mạch thư giãn, hỗ trợ mạch máu giãn nở và cải thiện lưu lượng máu. Nhờ đó, việc bổ sung nitrat từ thực phẩm có thể góp phần hỗ trợ chức năng mạch máu ở một số nhóm người.

Cơ chế này cũng là lý do các thực phẩm giàu nitrat như củ dền và rau lá xanh được quan tâm trong nghiên cứu về sức khỏe tim mạch và hiệu suất vận động.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ bổ sung càng nhiều nitrat thì càng tốt. Tác động thực tế còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, chế độ ăn, hệ vi sinh vật trong khoang miệng và các yếu tố liên quan khác.

Cách bổ sung củ dền để hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Khoảng 130-160g củ dền tươi có thể cung cấp 400 mg nitrat, nhưng hàm lượng thực tế thay đổi tùy loại củ và cách chế biến. Bạn có thể ép nước, xay cùng rau củ hoặc chế biến thành món ăn. Ngoài củ dền, rau bina, cải thìa và rau rocket cũng là những nguồn nitrat tự nhiên tốt. Nên ưu tiên ăn đa dạng rau củ, hạn chế thêm đường khi uống nước ép và không phụ thuộc vào một loại thực phẩm duy nhất để bảo vệ tim mạch.

Ngoài củ dền, rau lá xanh như rau bina, cải thìa, rau rocket và một số loại rau khác cũng là nguồn nitrat tự nhiên. Việc luân phiên nhiều loại rau giúp cung cấp đa dạng dưỡng chất, thay vì phụ thuộc vào một loại nước ép duy nhất.

Hai nhóm người nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi uống thường xuyên

Người huyết áp thấp: Nitrat từ củ dền có thể góp phần thúc đẩy quá trình tạo nitric oxide và hỗ trợ giãn mạch. Với người vốn có huyết áp thấp, đặc biệt nếu thường xuyên chóng mặt, choáng váng hoặc ngất, việc sử dụng lượng lớn nước ép củ dền cần được cân nhắc để tránh làm tình trạng khó chịu nặng hơn.

Người đang dùng thuốc hạ huyết áp: Nước ép củ dền có khả năng ảnh hưởng đến huyết áp, vì vậy người đang điều trị tăng huyết áp nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên hoặc dùng các sản phẩm cô đặc giàu nitrat. Người đang dùng thuốc giãn mạch, đặc biệt thuốc nitrat điều trị đau thắt ngực, cũng cần được tư vấn về chế độ bổ sung phù hợp. Không tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc điều trị để thay bằng nước ép.

Ngoài ra, người có bệnh thận hoặc đang được yêu cầu hạn chế một số khoáng chất trong khẩu phần cũng nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi thay đổi đáng kể lượng củ dền và rau củ tiêu thụ.

Một lưu ý khác là việc lạm dụng nước súc miệng kháng khuẩn có thể ảnh hưởng đến các vi khuẩn trong khoang miệng tham gia chuyển hóa nitrat. Tuy nhiên, không nên tự ý ngừng nước súc miệng được chỉ định để điều trị bệnh răng miệng; hãy hỏi nha sĩ hoặc bác sĩ nếu có băn khoăn.

Để bảo vệ tim mạch sau mãn kinh, phụ nữ nên duy trì chế độ ăn đa dạng với nhiều rau củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt; tập thể dục đều đặn; ngủ đủ giấc; không hút thuốc; hạn chế rượu bia và kiểm tra định kỳ huyết áp, mỡ máu, đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ.

Đặc biệt, nếu xuất hiện đau hoặc tức ngực, khó thở đột ngột, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc đau lan ra tay, lưng, cổ hay hàm, cần gọi cấp cứu ngay. Đừng chờ uống nước ép hay nghỉ ngơi để xem triệu chứng có tự hết hay không.

Một ly nước ép có thể góp phần làm phong phú thực đơn, nhưng sức khỏe trái tim vẫn được quyết định bởi nhiều thói quen và yếu tố nguy cơ tích lũy trong thời gian dài.