PMI ngành sản xuất Việt Nam có tín hiệu vui trong tháng 5/2026, chuyên gia quốc tế lưu ý: Tăng nhưng chưa vững

Theo báo cáo mới nhất của S&P Global, chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam đã tăng từ 50,5 điểm của tháng 4 lên 52,8 điểm trong tháng 5, đạt mức cao nhất kể từ tháng 2 (thời điểm ngay trước khi nổ ra xung đột ở Trung Đông).

Điểm sáng nổi bật trong tháng 5 là sự phục hồi đáng kể của số lượng đơn đặt hàng mới, đạt mức cao nhất trong ba tháng sau khi ghi nhận sự suy giảm nhẹ vào tháng 4. Việc đơn đặt hàng gia tăng cũng đã giúp sản lượng sản xuất ghi nhận mức tăng đáng kể.

Sự gia tăng đơn hàng không hoàn toàn phản ánh nhu cầu thị trường phục hồi một cách tự nhiên. Báo cáo cho thấy ở một mức độ nào đó, số lượng đơn đặt hàng mới tăng phản ánh việc khách hàng tăng hàng tồn kho an toàn do những quan ngại về ảnh hưởng của một cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông.

Song song với tín hiệu tăng trưởng, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với bài toán chi phí gay gắt. Tốc độ tăng chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng vào giữa quý 2, đánh dấu lần gia tăng thứ tư liên tiếp và đạt mức nhanh nhất kể từ tháng 4/2011.

Bước vào tháng 5, gánh nặng chi phí nhiên liệu và cước vận tải gia tăng, kết hợp cùng những điểm nghẽn trong khâu hậu cần, đã tiếp tục làm trì hoãn thời gian giao hàng từ các nhà cung cấp. Hệ lụy tất yếu từ sự chậm trễ này là lượng hàng tồn kho mua vào sụt giảm, bất chấp những nỗ lực gia tăng hoạt động mua sắm của các doanh nghiệp. Đáng chú ý, tốc độ sụt giảm của lượng hàng tồn kho trước sản xuất đã chạm mức nhanh nhất trong gần một năm trở lại đây. Cùng chung xu hướng, tồn kho thành phẩm cũng ghi nhận sự sụt giảm, dù biên độ đã thu hẹp nhẹ so với tháng 4.

Ở khía cạnh hoạt động, dù lượng đơn đặt hàng mới đã có tín hiệu phục hồi trong tháng 5, song dư âm của đợt suy giảm nhu cầu trước đó khiến các nhà sản xuất vẫn còn khá nhiều dư địa công suất. Nhờ đó, doanh nghiệp hoàn toàn đủ khả năng xử lý nhịp nhàng cả lượng đơn hàng mới lẫn các phần việc còn tồn đọng, khiến khối lượng công việc chưa thực hiện tiếp tục giảm tháng thứ hai liên tiếp. Tình trạng dư thừa năng lực sản xuất này cũng trực tiếp tạo áp lực lên bài toán nhân sự, dẫn đến việc các nhà máy phải cắt giảm việc làm lần thứ ba chỉ trong vòng ba tháng qua, dẫu cho mức độ tinh giảm vẫn tương đối nhẹ.

Nhìn về tương lai, bức tranh chung vẫn đan xen giữa cơ hội và thách thức. Niềm tin của giới doanh nghiệp về triển vọng sản lượng trong 12 tháng tới đã bật lên mức cao nhất của ba tháng, chủ yếu được dẫn dắt bởi kỳ vọng phục hồi đơn hàng và các chiến lược mở rộng quy mô kinh doanh. Mặc dù vậy, tâm lý kinh doanh tổng thể vẫn chưa thể thoát khỏi vùng trũng, phản ánh sự dè dặt và những quan ngại sâu sắc của các nhà sản xuất về hệ lụy kéo dài từ cuộc xung đột địa chính trị tại khu vực Trung Đông.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, lưu ý rằng mặc dù chỉ số PMI cho thấy những tin tức tích cực về sự phục hồi của đơn đặt hàng và sản lượng, chúng ta vẫn cần có cái nhìn thận trọng.

“Xét theo bề ngoài, chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam của S&P Global kỳ này cho chúng ta một số tin tức tích cực khi số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại trong tháng 5, từ đó dẫn đến mức tăng ở mức đáng chú ý tương tự của sản lượng. Chỉ số PMI toàn phần đạt mức cao nhất kể từ thời điểm ngay trước khi nổ ra xung đột ở Trung Đông", ông nói.

"Tuy nhiên, khi phân tích sâu hơn, chúng ta cần có cái nhìn thận trọng khi ít nhất một phần tăng trưởng trong tháng 5 có được là do nỗ lực tích trữ hàng do sự gián đoạn do xung đột Trung Đông gây ra. Do đó, tính bền vững của xu hướng tăng này vẫn cần phải theo dõi thêm", vị chuyên gia đánh giá.

Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nhấn mạnh, việc các sự kiện ở những nơi khác trên thế giới sẽ diễn ra như thế nào tiếp tục là nhân tố chính quyết định kết quả hoạt động của ngành sản xuất trong những tháng tới.