Quyết ép đến cùng, Mỹ có giải được "ẩn số" của Iran?

Trao đổi với Al Jazeera, cựu trợ lý Ngoại trưởng Mỹ PJ Crowley cho biết việc phong tỏa các cảng Iran tương đối dễ về mặt quân sự đối với Mỹ.

Khu vực eo biển hẹp và số tàu ra vào hạn chế nên lực lượng hải quân Mỹ hoàn toàn có thể kiểm soát tình hình. Thực tế, một số tàu Iran đã phải quay đầu ngay khi gặp áp lực.

Tuy vậy, ông Crowley cho rằng vấn đề không nằm ở khả năng thực hiện mà là mục tiêu cuối cùng của Mỹ. Theo ông, nếu Mỹ kỳ vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện trong thời gian ngắn thì đây là điều rất khó, nhất là khi các cuộc đàm phán trước đây từng kéo dài nhiều năm.

Ông Crowley thừa nhận việc phong tỏa chắc chắn sẽ gây sức ép lớn lên nền kinh tế Iran, thậm chí có thể dẫn tới "điểm gãy" nhưng thời điểm xảy ra điều đó vẫn là ẩn số.

"Iran đã cho thấy họ có thể chịu đựng sức ép trong thời gian dài. Đây thực sự là cuộc đấu xem bên nào xuống nước trước" - ông nói.

Điều này đồng nghĩa với việc dù bị siết chặt nguồn xuất khẩu dầu và giao thương, Tehran vẫn có thể cầm cự, đặc biệt khi nước này đã quen với các lệnh trừng phạt kéo dài suốt nhiều năm qua.

Trong khi đó, Nhà Trắng cũng phát đi thông điệp cứng rắn. Ông Stephen Miller, cố vấn cấp cao của tổng thống Mỹ, khẳng định Washington có thể duy trì phong tỏa eo biển Hormuz vô thời hạn.

Theo ông Miller, mục tiêu của Mỹ là buộc Iran quay lại bàn đàm phán và chấp nhận một thỏa thuận.

"Biện pháp này đang bóp nghẹt sinh lực kinh tế của Iran" - ông nói, đồng thời nhấn mạnh Mỹ vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao thay vì leo thang quân sự.

Ông cũng cảnh báo rằng nếu muốn, Mỹ có thể tiến xa hơn với các đòn đánh quân sự nhằm vào hạ tầng năng lượng của Iran nhưng hiện tại Washington chưa chọn kịch bản đó.

Theo Wall Street Journal, Tổng thống Donald Trump được cho là muốn nhanh chóng chấm dứt xung đột và coi việc gia tăng sức ép là cách duy nhất để kéo Iran trở lại đàm phán. Thông tin này, theo Wall Street Journal, là do ông Donald Trump nói ra trong bữa tiệc tiếp đãi Vua Willem-Alexander và Hoàng hậu Maxima của Hà Lan hôm 15-4.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với The New York Post hôm 14-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng lệnh tạm dừng làm giàu uranium trong 20 năm đối với Iran là chưa đủ dài.

Ông Donald Trump đưa ra nhận định này khi phản hồi các báo cáo cho rằng phái đoàn Mỹ trong các cuộc đàm phán với Iran cuối tuần trước đã đề xuất lệnh cấm kéo dài 20 năm đối với việc Tehran theo đuổi chương trình hạt nhân.

Iran được cho là đã đề xuất lệnh tạm dừng 5 năm, đồng thời bác bỏ yêu cầu của Washington về tịch thu kho uranium đã làm giàu của Iran, ước tính khoảng 440 kg.

“Tôi vẫn luôn nói họ không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân nên tôi không thích phương án 20 năm” - ông Donald Trump nói.