Siêu dự án đường sắt tốc độ cao 250km/h, vốn đầu tư 116.000 tỷ đồng, có doanh nghiệp Đức tham gia vừa đặt mục tiêu vận hành vào tháng 7/2027

Tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên của Ai Cập dài khoảng 660 km, kết nối cảng Ain Sokhna bên bờ Biển Đỏ với Alexandria và Marsa Matrouh bên bờ Địa Trung Hải, đi qua khu vực Cairo và thành phố Alamein mới. Tuyến đường tạo hành lang vận tải xuyên quốc gia từ đông sang tây, kết nối các đô thị, cảng biển và điểm đến du lịch.

Theo Ahram Online, Bộ trưởng Giao thông Ai Cập Kamel Al-Wazir đặt mục tiêu đưa tuyến vào khai thác từ tháng 7/2027. Trước đó, các chuyến tàu chạy thử không chở khách dự kiến được triển khai trong tháng 10/2026 để kiểm tra hệ thống và chuẩn bị cho giai đoạn vận hành.

Tuyến đường sắt Ain Sokhna–Alexandria–New Alamein–Marsa Matrouh được thiết kế để tàu chạy với tốc độ tối đa 230 km/h. Các đoàn tàu Velaro dành cho Ai Cập được trang bị để thích ứng với điều kiện khí hậu sa mạc, nơi nhiệt độ cao, cát và bụi đặt ra yêu cầu khắt khe đối với thiết bị, hệ thống vận hành và công tác bảo dưỡng.

Khi đi vào hoạt động, tuyến đường được kỳ vọng rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa các đô thị. Cụ thể, hành trình Cairo – Alexandria dự kiến mất khoảng 1 giờ 25 phút, Cairo – Alamein khoảng 1 giờ 40 phút và Ain Sokhna – Marsa Matrouh khoảng 3 giờ 15 phút.

Trước đó vào tháng 1/2021, Siemens Mobility của Đức và các đối tác Ai Cập đã ký biên bản ghi nhớ về kế hoạch phát triển hệ thống đường sắt cao tốc. Phương án ban đầu đề cập mạng lưới khoảng 1.000 km, trong đó tuyến đầu tiên dài khoảng 460 km, có giá trị dự kiến 3 tỷ USD. Khi dự án được hoàn thiện, chiều dài tuyến đầu tiên tăng lên 660 km và giá trị hợp đồng được nâng lên khoảng 4,5 tỷ USD, tương đương gần 116.000 tỷ đồng.

Đến ngày 1/9/2021, Cơ quan Đường hầm Quốc gia Ai Cập (NAT), trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải nước này đã ký hợp đồng với liên danh Siemens Mobility của Đức cùng hai doanh nghiệp Ai Cập là Orascom Construction và The Arab Contractors để xây dựng tuyến đầu tiên với giá trị hợp đồng khoảng 4,5 tỷ USD nêu trên.

Trong liên danh, Siemens Mobility phụ trách đoàn tàu, hệ thống tín hiệu, viễn thông, điện khí hóa và các công nghệ đường sắt liên quan. Hai đối tác Ai Cập tham gia xây dựng dân dụng và hạ tầng. Phạm vi công việc còn bao gồm thiết kế, lắp đặt, đưa hệ thống vào vận hành và bảo trì trong 15 năm.

Ngày 28/5/2022, các bên tiếp tục hoàn tất hợp đồng mở rộng mạng lưới đường sắt điện lên khoảng 2.000 km. Siemens Mobility công bố phần giá trị hợp đồng thuộc doanh nghiệp này là 8,1 tỷ euro, tương đương khoảng 239.000 tỷ đồng. Trong đó, 2,7 tỷ euro, tương đương gần 79.700 tỷ đồng, là phần hợp đồng ban đầu của Siemens cho tuyến thứ nhất.

Theo phương án công bố năm 2022, mạng lưới gồm ba tuyến chính với tổng chiều dài xấp xỉ 2.000 km. Tuyến thứ nhất dài khoảng 660 km, nối cảng Ain Sokhna với Alexandria và Marsa Matrouh. Tuyến thứ hai dài khoảng 1.100 km, kết nối khu vực Cairo với Abu Simbel ở phía nam, gần biên giới Sudan. Tuyến thứ ba dài khoảng 225 km, nối Luxor với Hurghada bên bờ Biển Đỏ, đồng thời hỗ trợ vận chuyển hàng hóa từ cảng Safaga vào sâu trong đất liền.

Để vận hành hệ thống, Siemens Mobility dự kiến cung cấp 41 đoàn tàu cao tốc Velaro, 94 đoàn tàu khu vực Desiro HC và 41 đầu máy điện Vectron phục vụ vận tải hàng hóa. Hợp đồng cũng bao gồm hệ thống tín hiệu, cấp điện, tám cơ sở bảo dưỡng và dịch vụ bảo trì trong 15 năm.

Theo Siemens Mobility, hệ thống hoàn chỉnh sẽ kết nối khoảng 60 thành phố trên khắp Ai Cập. Doanh nghiệp này cũng cho biết dự án có thể tạo ra tới 40.000 việc làm trực tiếp trong quá trình triển khai, cùng khoảng 6.700 việc làm tại các nhà cung cấp Ai Cập và thông qua hoạt động kinh tế liên quan.

Siemens Mobility cho biết, mạng lưới điện khí hóa có thể giúp giảm khoảng 70% lượng phát thải carbon so với vận tải bằng ô tô hoặc xe buýt, với điều kiện một phần đáng kể hành khách và hàng hóa chuyển sang đường sắt.

Về dài hạn, Ai Cập kỳ vọng mạng lưới mới giúp rút ngắn thời gian đi lại, tăng khả năng luân chuyển hàng hóa giữa các cảng và trung tâm sản xuất, đồng thời mở rộng kết nối tới những khu vực có tiềm năng phát triển đô thị và du lịch. Việc tích hợp tàu cao tốc, tàu khu vực và đầu máy hàng hóa cũng cho phép hệ thống phục vụ nhiều nhóm nhu cầu thay vì chỉ tập trung vào vận tải hành khách đường dài.