Siêu máy bay gần 10.000 tỷ đồng, mở đầu đơn hàng 390.000 tỷ đồng của Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo tăng tốc rồi hủy cất cánh trên đất Pháp: Nguyên nhân thực sự là gì?
Sự kiện này diễn ra chỉ 1 ngày ngay trước khi chiếc máy bay thực hiện bay thử thành công.
Ngày 11/11/2026, tại sân bay Toulouse-Blagnac (Pháp), chiếc Airbus A330-900neo đầu tiên mang màu sơn Vietjet được ghi nhận thực hiện một bài kiểm tra đáng chú ý. Thay vì cất cánh sau khi tăng tốc trên đường băng, chiếc máy bay chủ động giảm tốc và dừng lại, hủy việc cất cánh. Thực tế, đây không phải là một sự cố hàng không mà là một trong những bài kiểm tra hàng không quan trọng. Đây được xác định là một bài kiểm tra RTO (Rejected Take-Off), tức thử nghiệm hủy cất cánh có chủ đích.
Chỉ một ngày sau, chiếc máy bay này đã thực hiện chuyến bay đầu tiên tại Toulouse. Theo trang chuyên theo dõi đội bay quốc tế Phil's Airline Fleet News, ngày 12/11/2026, chiếc Airbus A330-941 của Vietjet, số xuất xưởng MSN 2150, đã lần đầu rời mặt đất với đăng ký thử nghiệm F-WWKY.

Máy bay Vietjet thực hiện bài kiểm tra RTO trước khi thực hiện chuyến bay thử (Ảnh DN280)
Vì sao bài kiểm tra hủy cất cánh lại quan trọng đến vậy?
Theo tài liệu kỹ thuật Airbus Brake Testing do nhà sản xuất Airbus công bố trên chuyên trang Safety First, thử nghiệm hủy cất cánh (RTO) có vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả giảm tốc và khả năng dừng an toàn của máy bay.
Trong hoạt động hàng không, không phải mọi lần máy bay tăng tốc trên đường băng đều kết thúc bằng việc cất cánh. Khi xuất hiện những tình huống bất thường như sự cố động cơ hoặc cảnh báo kỹ thuật, tổ lái có thể phải quyết định hủy cất cánh trong khoảng thời gian rất ngắn. Khi đó, khả năng dừng lại trong chiều dài đường băng cho phép trở thành yếu tố đặc biệt quan trọng.
Để đánh giá hiệu suất này, Airbus thực hiện các thử nghiệm nhằm xác định đặc tính hệ thống phanh và khả năng giảm tốc của máy bay. Những bài thử chuyên biệt có thể được tiến hành với chế độ phanh thủ công hoặc phanh tự động RTO, trong những điều kiện được kiểm soát chặt chẽ.
Đáng chú ý, kết quả thử nghiệm còn liên quan đến việc xác định tốc độ V1, một trong những thông số quan trọng nhất khi máy bay cất cánh. Theo tài liệu Control Your Speed at Take-off của Airbus, V1 là tốc độ quyết định, được tính toán dựa trên nhiều yếu tố, trong đó có khả năng dừng máy bay và khả năng tiếp tục cất cánh khi một động cơ gặp sự cố.

Ảnh mô phỏng quá trình diễn ra
Nếu quyết định hủy cất cánh được đưa ra quá muộn, máy bay có thể không còn đủ chiều dài đường băng để dừng lại. Trong những trường hợp nghiêm trọng, hệ thống phanh còn có nguy cơ phải hấp thụ năng lượng vượt giới hạn cho phép, dẫn đến quá nhiệt hoặc cháy phanh.
Mức độ khắc nghiệt của việc kiểm tra phanh còn được thể hiện qua bài thử chứng nhận mang tên Maximum Energy Rejected Take-Off (MERTO). Theo Airbus, trong bài thử này, hệ thống phanh phải chứng minh khả năng hấp thụ năng lượng cực lớn khi máy bay hủy cất cánh ở tốc độ cao.
Nhà sản xuất có thể sử dụng những bộ lốp đã mòn ít nhất 90% và bố trí lực lượng cứu hỏa sẵn sàng ứng phó. Nếu phải can thiệp chữa cháy trong 5 phút đầu sau khi máy bay dừng, bài thử sẽ không đáp ứng điều kiện chứng nhận.
Với chiếc A330neo đầu tiên của Vietjet, hình ảnh ghi nhận ngày 11/11 cho thấy máy bay đã thực hiện hoạt động kiểm tra RTO trước chuyến bay đầu tiên. Các thông số cụ thể như tốc độ tăng tốc, quãng đường phanh và số lượt kiểm tra chưa được Airbus công bố.

RTO là bài kiểm tra cần thiết với 1 chiếc máy bay lớn (Ảnh Boeing)
Chiếc máy bay gần 10.000 tỷ đồng mở đầu đơn hàng 40 chiếc A330neo
Chiếc VN-A821 thuộc dòng Airbus A330-900neo, máy bay thân rộng thế hệ mới của Airbus. Theo thông số nhà sản xuất, dòng máy bay này dài khoảng 63,7 m, sải cánh 64 m và sử dụng hai động cơ Rolls-Royce Trent 7000. Airbus công bố tầm bay của A330-900neo đạt tới 13.300 km, phù hợp với các hành trình quốc tế dài.
Đây cũng là chiếc A330neo đầu tiên được sản xuất cho Vietjet trong kế hoạch tiếp nhận 40 máy bay cùng dòng.
Tháng 7/2024, Vietjet ký hợp đồng với Airbus mua 20 máy bay A330neo trị giá 7,4 tỷ USD theo giá niêm yết. Tính bình quân, mỗi chiếc tương đương 370 triệu USD, tức khoảng 9.750 tỷ đồng.
Đến ngày 26/5/2025, Vietjet tiếp tục đặt thêm 20 chiếc A330-900neo. Theo thông cáo chính thức của Airbus, thỏa thuận được ký tại Hà Nội bởi Chủ tịch HĐQT Vietjet, Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo và Chủ tịch Airbus International Wouter van Wersch, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo Việt Nam và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Ảnh Báo Điện tử Chính phủ
Đơn hàng mới nâng tổng số A330neo mà Vietjet đặt mua lên 40 chiếc. Nâng tổng giá trị đơn hàng ước tính đạt khoảng 14,8 tỷ USD, tương đương gần 390.000 tỷ đồng.
Theo Airbus, đội A330neo sẽ hỗ trợ Vietjet mở rộng mạng bay quốc tế, tăng năng lực khai thác các đường bay đông khách tại châu Á - Thái Bình Dương và hướng tới những hành trình dài đến châu Âu.
Tuy nhiên, chuyến bay đầu tiên ngày 12/11 mới chỉ là một cột mốc trong quá trình hoàn thiện chiếc VN-A821. Theo quy trình bàn giao của Airbus, máy bay còn phải trải qua các hoạt động kiểm tra kỹ thuật, nghiệm thu trên mặt đất, bay nghiệm thu với khách hàng và hoàn thiện hồ sơ cần thiết trước khi được chuyển giao.
Việt Nam hàng ngày