Thái Lan có hẳn một viện quốc gia để kiểm định kim cương

Không giống ngành vàng - nơi nhiều nước Đông Nam Á có hệ thống đóng dấu kiểm định (hallmark) do nhà nước quản lý, việc kiểm định kim cương trong khu vực lại vận hành theo các mô hình khá khác nhau. Cụ thể, từ mô hình do chính nhà nước vận hành phòng lab (Thái Lan), đến mô hình dựa trên hạ tầng công nhận quốc gia cho các lab tư nhân (Singapore),

Thái Lan: Mô hình nhà nước trực tiếp vận hành phòng thí nghiệm

Thái Lan có hệ thống kiểm định chính thức hóa thuộc top đầu khu vực. Theo trang thông tin chính thức của Viện Nghiên cứu và Phát triển Đá quý và Trang sức Quốc gia Thái Lan (GIT - Gem and Jewelry Institute of Thailand), đây là một tổ chức công (public organization) được thành lập theo Nghị định Hoàng gia, với mục tiêu phân tích, kiểm tra, phân loại, xây dựng tiêu chuẩn và chứng nhận chất lượng đá quý, trang sức cùng kim loại quý, nhằm xây dựng niềm tin vào chất lượng đá quý và trang sức Thái Lan để được quốc tế công nhận.

Về mặt kỹ thuật, GIT hoạt động không khác các phòng lab quốc tế. Theo trang dịch vụ của GIT, phòng thí nghiệm kiểm định của GIT được chứng nhận theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025, đồng thời được công nhận bởi Liên đoàn Trang sức Thế giới (CIBJO) và là thành viên của Ủy ban Hài hòa hóa Sổ tay Phòng thí nghiệm (LMHC).

Việc là thành viên LMHC có ý nghĩa quan trọng. Đây là nhóm các phòng lab lớn trên thế giới (bao gồm GIA) cùng thống nhất một số quy chuẩn kiểm định để giảm chênh lệch kết quả giữa các lab.

Điểm đặc biệt của GIT là nó ra đời và vận hành dưới sự bảo trợ trực tiếp của Cục Tài nguyên Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường Thái Lan, mang lại cho GIT mức độ thẩm quyền nhà nước hiếm thấy so với các phòng lab tư nhân hay bán tư nhân khác trong khu vực.

Đáng chú ý, GIA - tổ chức kiểm định lớn nhất thế giới - cũng chọn Bangkok làm nơi đặt phòng lab quốc tế, cho thấy vị thế trung tâm giao dịch đá quý của Thái Lan tại châu Á.

Singapore: Mô hình công nhận quốc gia cho các lab tư nhân

Khác với Thái Lan, Singapore không có một "GIT" của riêng mình. Thay vào đó, nước này vận hành theo mô hình hạ tầng công nhận (accreditation infrastructure).

Theo trang thông tin về Hội đồng Công nhận Singapore (SAC), đây là cơ quan công nhận quốc gia của Singapore, hoạt động trong khuôn khổ Enterprise Singapore, chịu trách nhiệm công nhận các phòng thí nghiệm thử nghiệm và hiệu chuẩn, tổ chức giám định và tổ chức chứng nhận hoạt động tại Singapore, dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế, chủ yếu là ISO/IEC 17025 cho phòng thí nghiệm thử nghiệm.

Nói cách khác, nhà nước Singapore không trực tiếp kiểm định kim cương, mà chỉ "cấp phép" cho các phòng lab tư nhân đủ điều kiện.

Trong thực tế thị trường, một trong những lab lâu đời nhất theo mô hình này là Far East Gem Lab, đơn vị tự giới thiệu là phòng lab đầu tiên tại Singapore đạt chứng nhận ISO/IEC 17025:2017 (từ năm 1998), chuyên về kiểm định kim cương, nhận diện đá quý và định giá trang sức.

Bên cạnh đó, thị trường bán lẻ Singapore phần lớn vẫn phụ thuộc vào chứng thư của các tổ chức quốc tế. Khi đó, các đơn vị tư vấn mua kim cương tại Singapore khuyến nghị người mua luôn yêu cầu chứng thư từ IGI hoặc GIA để xác minh 4C và nguồn gốc, kể cả với kim cương nhân tạo.