Thấy rắn nằm cuộn tròn trong vườn nhà nên làm gì đầu tiên?

Rắn xuất hiện trong vườn không phải tình huống quá khó hiểu, đặc biệt ở những ngôi nhà gần khu vực nhiều cây cối, bãi đất trống, ao hồ hoặc nơi có chuột. Tuy nhiên, nếu bước ra vườn và phát hiện một con rắn đã nằm cuộn tròn dưới gốc cây, cạnh bụi cỏ hay sát một góc tường, gia đình thường không biết nó đã ở đó bao lâu và vì sao chưa di chuyển. Điều cần lưu ý là một con rắn nằm im không đồng nghĩa với việc nó an toàn để tiếp cận. Nó vẫn có thể phản ứng khi bị giẫm phải, chạm vào, dồn ép hoặc cảm thấy bị đe dọa. Vì vậy, thay vì nghĩ cách đuổi nó chạy khỏi vườn ngay lập tức, gia đình cần xử lý sao cho vừa đưa được con rắn ra khỏi khuôn viên, vừa hạn chế tối đa việc phải tiếp xúc trực tiếp.

Việc đầu tiên: Tạm dừng sử dụng khu vườn và xác định rõ vị trí con rắn

Ngay khi nhìn thấy rắn, trước tiên hãy dừng lại và lùi ra xa. Nếu trong vườn đang có trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc vật nuôi, cần đưa họ vào nhà bằng lối không đi qua gần vị trí con rắn. Sau đó, tạm thời không cho người khác bước vào khu vực này và ghi nhớ chính xác nơi rắn đang nằm. Nếu có thể quan sát từ một vị trí an toàn như trong nhà, sau cửa kính hoặc từ khoảng cách đủ xa, hãy để ý xem nó còn ở nguyên vị trí hay bắt đầu di chuyển. Việc biết chính xác con rắn đang ở đâu rất quan trọng. Một con rắn đang nằm im ở nơi có thể quan sát được còn dễ kiểm soát hơn khi nó đã bị đánh động rồi chui vào bụi cây, đống gạch hoặc một góc khuất trong vườn.

Cách xử lý phù hợp là nhờ người có kinh nghiệm bắt và di dời rắn

Sau khi đã đưa mọi người tránh xa, gia đình nên liên hệ người có kinh nghiệm xử lý rắn, đơn vị cứu hộ động vật hoặc lực lượng phù hợp tại địa phương để bắt và đưa con rắn ra khỏi khu vực sinh hoạt. Đây là bước xử lý trực tiếp đối với con rắn, thay vì chỉ đứng chờ xem nó có tự rời đi hay không. Người có kinh nghiệm sẽ đánh giá vị trí, tình trạng và đặc điểm của con vật trước khi sử dụng dụng cụ phù hợp để khống chế, chứa và di dời nó. Với người không được đào tạo, đây không phải thao tác nên tự bắt chước bằng chổi, kẹp tự chế, xô chậu hay tay không. Đặc biệt, không nên nhìn hình dáng hoặc màu sắc rồi tự kết luận đó là rắn không độc để quyết định tự bắt. Việc nhận dạng rắn có thể không đơn giản, trong khi chỉ cần tiếp cận sai cách cũng có thể khiến con vật phản ứng.

Trong lúc chờ xử lý, đừng cố đuổi rắn ra khỏi vườn

Thấy rắn chỉ nằm cách cổng hoặc hàng rào vài mét, nhiều người sẽ nghĩ chỉ cần dùng một cây gậy dài, chổi hoặc vòi nước ép nó bò ra ngoài là xong. Cách này lại có thể khiến tình huống khó xử lý hơn. Khi bị tác động, không có gì đảm bảo con rắn sẽ bò đúng hướng mà con người mong muốn. Nó có thể lao vào bụi cây, chui xuống gầm chậu cảnh, đống vật liệu, khe tường hoặc di chuyển về phía ngôi nhà. Lúc đó, từ chỗ biết chính xác rắn đang nằm ở đâu, gia đình lại phải đối mặt với một con rắn đã mất dấu. Vì thế, nếu nó vẫn cuộn tròn ở vị trí ban đầu, không xịt nước, ném đồ vật, chọc gậy hay đứng vây quanh để ép nó di chuyển. Cũng không nên tự úp xô, dùng kẹp giữ, túm đuôi hoặc đánh rắn.

Nếu rắn bất ngờ bò đi trước khi có người tới thì sao?

Rắn có thể đang nằm im nhưng sau đó bất ngờ di chuyển. Khi điều này xảy ra, hãy tiếp tục giữ khoảng cách và quan sát hướng đi thay vì chạy theo. Nếu nhìn thấy rõ con rắn bò qua cổng, hàng rào hoặc rời hẳn khỏi khuôn viên, không cần đuổi theo để bắt lại. Khi nó đã chủ động rời xa nhà, việc tiếp tục truy đuổi chỉ khiến người trong gia đình phải tiến gần con vật một cách không cần thiết. Tình huống cần thận trọng hơn là rắn bò vài mét rồi chui vào bụi cây, đống củi, gầm chậu cảnh hoặc một hốc nào đó trong chính khu vườn. Lúc này, đừng coi việc không còn nhìn thấy rắn là dấu hiệu nó đã đi mất. Hãy nhớ vị trí cuối cùng nhìn thấy, tiếp tục giữ mọi người và vật nuôi tránh xa khu vực đó, đồng thời báo vị trí này cho người đến hỗ trợ. Không dùng tay vạch cỏ, lật chậu, bê gạch đá hay thọc gậy sâu vào nơi rắn vừa chui vào. Đây chính là những thao tác có thể khiến người xử lý vô tình tiến vào quá gần một con rắn đang ẩn nấp.

Nếu con rắn nằm ngay sát cửa nhà thì cần xử lý thế nào?

Trường hợp rắn cuộn mình ở bậc cửa, hiên nhà hoặc sát lối từ vườn vào nhà cần được chú ý hơn vì khoảng cách với không gian sinh hoạt đã rất gần. Nếu đang ở trong nhà, gia đình nên đóng cửa và giữ trẻ nhỏ, vật nuôi bên trong. Nếu đang ở ngoài vườn, không nên cố bước qua hoặc vòng sát con rắn chỉ để vào nhà. Hãy di chuyển về phía an toàn bằng một lối khác nếu có và chờ người có kinh nghiệm tới xử lý. Tương tự, nếu rắn bắt đầu bò về phía nhà, không chạy lên phía trước để chặn đường hay dùng chổi đổi hướng nó. Ưu tiên vẫn là giữ người tránh xa và theo dõi vị trí từ khoảng cách an toàn.

Chỉ bắt đầu dọn vườn sau khi chắc chắn rắn không còn ở đó

Sau khi con rắn đã được bắt và di dời, hoặc gia đình quan sát rõ nó đã rời hẳn khỏi khuôn viên, lúc này mới nên kiểm tra lại khu vườn. Trước hết, hãy nhìn vào chính khu vực rắn từng nằm. Cỏ mọc quá rậm, bụi cây sát mặt đất, lá khô tích tụ, gỗ và gạch đá chất thành đống hay đồ cũ lâu ngày không xê dịch đều có thể tạo ra những nơi kín đáo cho động vật trú ẩn. Dọn gọn những khu vực này sẽ giúp sân vườn thông thoáng và dễ quan sát hơn. Gia đình cũng nên kiểm soát chuột và các nguồn thức ăn có thể thu hút chúng. Một số loài rắn tìm đến khu vực quanh nhà chính vì nơi đó có con mồi. Cuối cùng, hãy kiểm tra các khe dưới cửa, khoảng hở quanh đường ống, chân tường và những vị trí kết nối trực tiếp giữa vườn với ngôi nhà. Những khe hở phù hợp để động vật bò qua nên được xử lý bằng vật liệu thích hợp.

Nếu chẳng may có người bị rắn cắn, cần nhanh chóng đưa nạn nhân tới cơ sở y tế. Hạn chế vận động không cần thiết, tháo nhẫn, vòng hoặc đồ bó chặt ở vùng có nguy cơ sưng. Không rạch vết cắn, hút nọc, chườm đá hay buộc garô chặt. Cũng không mạo hiểm quay lại bắt con rắn để mang theo.

Với một con rắn đang nằm cuộn tròn trong vườn, điều có lợi nhất là gia đình vẫn biết chính xác nó đang ở đâu. Hãy tận dụng điều đó để giữ mọi người tránh xa, theo dõi vị trí và nhờ người có kinh nghiệm bắt, di dời con vật. Đừng vì muốn giải quyết thật nhanh mà đánh động khiến rắn chạy mất dấu, bởi khi đó việc xử lý một khu vườn rộng với nhiều nơi ẩn nấp sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

*Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo