Vị Phó giáo sư Việt Nam được giới y khoa Pháp, Mỹ nể phục: Ca mổ gây chấn động thế giới

Chính là: PGS.VS.TS Tôn Thất Bách.

PGS Tôn Thất Bách sinh năm 1946, là con trai duy nhất của GS.BS Tôn Thất Tùng - người được biết đến rộng rãi với những đóng góp đặc biệt cho ngành phẫu thuật gan và kỹ thuật cắt gan.

Ngay từ khi còn trẻ, PGS Tôn Thất Bách đã được tiếp cận với môi trường phẫu thuật đỉnh cao. Ông từng là người trợ thủ, cộng tác viên của cha và được truyền lại những kỹ thuật phẫu thuật khó. Nhưng con đường chuyên môn của ông không dừng lại ở việc kế thừa di sản gia đình.

PGS Tôn Thất Bách phát triển mạnh ở nhiều lĩnh vực ngoại khoa, đặc biệt là phẫu thuật gan - mật và tim mạch. Báo Nhân Dân từng đánh giá ông là người kế tục xuất sắc sự nghiệp của cha trong lĩnh vực cắt gan, đồng thời là một phẫu thuật viên nổi tiếng về gan, mật và thay van tim.

Một trong những dấu mốc được nhắc đến trong sự nghiệp của ông là ca cắt gan phải cho một bệnh nhân ung thư gan đã vỡ vào năm 1973.

Từ nền tảng kỹ thuật được truyền lại, PGS Tôn Thất Bách tiếp tục làm chủ và thực hành thành thục phương pháp cắt gan. Theo lời kể của TS.BS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (một học trò của ông), PGS Tôn Thất Bách từng thực hiện kỹ thuật “cắt gan khô” với tốc độ rất nhanh.

“Tên tuổi của Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức gắn với thầy Tùng và thầy Bách rất đậm nét. Kỹ thuật mổ gan khô là một sáng tạo của thầy Tùng trong phẫu thuật gan đã được thế giới công nhận. Và sau đó, thầy Bách đã thực hiện không những thành thục, mà còn rút ngắn được thời gian cắt gan đến mức kỷ lục, tức là chỉ cần 2 - 3 phút mà thôi”, TS.BS Dương Đức Hùng nói.

PGS Tôn Thất Bách cũng từng giới thiệu kỹ thuật này với các đồng nghiệp ở nhiều nước như Nga, Pháp, Italy và Mỹ. Trong những năm ông làm Hiệu trưởng Đại học Y Hà Nội, các ca bệnh khó về gan, sỏi mật trong gan hay tim mạch tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vẫn thường mời ông trực tiếp tham gia.

Bác sĩ phẫu thuật tim tài ba

Một phần quan trọng khác trong sự nghiệp của PGS Tôn Thất Bách là phẫu thuật tim mạch. Ông đã tham gia và đi đầu trong việc triển khai nhiều kỹ thuật phẫu thuật tim mạch tại Việt Nam, từ phẫu thuật bắc cầu mạch vành, phẫu thuật dị tật tim bẩm sinh, phẫu thuật van tim đến phẫu thuật động mạch chủ và phồng động mạch chủ bụng.

Trong đó, những ca thay van tim là một dấu ấn đáng chú ý. Năm 1978, ông thực hiện thành công ca phẫu thuật thay van tim gây chấn động giới khoa học trong và ngoài nước. Những đóng góp của PGS Tôn Thất Bách không chỉ được ghi nhận trong nước.

Ông được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Phẫu thuật Paris năm 1998, một trong những danh hiệu quốc tế nổi bật trong sự nghiệp của ông.

Năm 1999, ông trở thành Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học New York.

Ông cũng được trao các bằng tiến sĩ danh dự, trong đó có Đại học Y khoa Lille (Pháp) năm 1998 và Đại học Odessa (Ukraine) năm 2001.

Bên cạnh đó, ông là thành viên của Hội Ngoại khoa Quốc tế.

Ở trong nước, ông được phong danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 1992, Nhà giáo Nhân dân năm 2000, cùng Huân chương Lao động hạng Ba và nhiều phần thưởng khác.

Ông từng giữ nhiều vị trí quan trọng: Hiệu trưởng Đại học Y Hà Nội, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và đại biểu Quốc hội.