Việt Nam có 1 ngôi làng cổ hình thành từ thế kỷ 19, khí hậu mát mẻ quanh năm, đang được đề cử Làng du lịch tốt nhất thế giới

Ngôi làng hàng trăm năm tuổi giữa núi rừng Tây Bắc

Bản Cát Cát cách trung tâm Sa Pa (Lào Cai) khoảng 2-3 km, gây ấn tượng với những nếp nhà truyền thống nép mình bên sườn núi, ruộng bậc thang trải dài cùng những dòng suối len lỏi qua bản làng. Đây là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc Mông, được hình thành từ giữa thế kỷ 19.

Trải qua nhiều thế hệ, người dân nơi đây vẫn gìn giữ những nét kiến trúc và phong tục truyền thống đặc trưng. Nhà ở của người Mông thường có kết cấu ba gian, mái lợp ván gỗ pơ mu, vách bằng gỗ xẻ. Mỗi căn nhà có ba cửa ra vào, gồm cửa chính ở gian giữa và hai cửa phụ ở hai đầu nhà.

Theo phong tục truyền thống, cửa chính thường đóng kín, chỉ mở vào những dịp quan trọng như cưới hỏi, lễ Tết. Không gian bên trong được bố trí thành các khu vực thờ cúng, sinh hoạt, tiếp khách, nghỉ ngơi và cất trữ lương thực.

Một nét độc đáo khác là những chiếc cối giã gạo sử dụng sức nước, thể hiện sự sáng tạo của người dân trong đời sống thường ngày. Cùng với những thửa ruộng bậc thang, các dòng suối, cầu treo và thác Tiên Sa tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng cao Tây Bắc, thu hút du khách đến tham quan, khám phá.

Bảo tồn nghề thủ công và bản sắc văn hóa người Mông

Bên cạnh cảnh quan thiên nhiên, Cát Cát còn hấp dẫn du khách bởi các nghề thủ công truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Người Mông tại đây duy trì các nghề trồng lanh, xe sợi, dệt vải, vẽ sáp ong, đan lát, chạm khắc bạc và rèn nông cụ.

Các sản phẩm thủ công không chỉ phục vụ đời sống thường ngày mà còn được giới thiệu, bày bán cho khách du lịch. Qua đó, du khách có cơ hội tìm hiểu kỹ thuật làm nghề, khám phá những họa tiết đặc trưng trên trang phục truyền thống, đồng thời góp phần tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Bản sắc văn hóa của Cát Cát còn được thể hiện qua trang phục, âm nhạc, điệu múa và phong tục tập quán. Du khách có thể thưởng thức các màn biểu diễn văn nghệ dân gian, nghe tiếng khèn, đàn môi hoặc tham gia giao lưu múa sạp.

Ẩm thực cũng là một phần trong trải nghiệm khám phá bản làng, với những món ăn đặc trưng như thắng cố, nhái om măng, thịt hun khói, bánh ngô và đậu xị...

Điểm đến du lịch cộng đồng của Việt Nam được đề cử giải thưởng quốc tế

Những năm qua, hoạt động du lịch tại Cát Cát ngày càng đa dạng, kết hợp giữa tham quan cảnh quan và trải nghiệm văn hóa bản địa. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều chương trình nhằm thu hút du khách như Ngày hội văn hóa bản Mông Cát Cát, Một ngày làm nông dân người Mông hay Một ngày làm cô dâu người Mông...

Thông qua các chương trình này, du khách có thể tìm hiểu đời sống văn hóa địa phương, quan sát nghệ nhân thực hiện các nghề thủ công như dệt vải lanh, thêu thổ cẩm, chạm khắc bạc, rèn nông cụ; đồng thời tham gia các trò chơi dân gian như bắn nỏ, bịt mắt bắt dê, kéo co và đi cầu tre qua suối.

Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa đặc trưng và mô hình du lịch cộng đồng, năm 2026, Cát Cát là một trong những đại diện của Việt Nam được đề cử tham gia giải thưởng Làng du lịch tốt nhất thế giới (Best Tourism Village) do Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) tổ chức.

Giải thưởng thường niên này ghi nhận những ngôi làng phát huy vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế địa phương, bảo tồn di sản văn hóa, gìn giữ cảnh quan và nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng, hướng tới phát triển bền vững.

Vào tháng 7/2026, bản Cát Cát cũng được vinh danh ở hạng mục Điểm du lịch cộng đồng thu hút khách du lịch hàng đầu tại Lễ trao Giải thưởng VITA Awards 2026 do Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức.

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai...