Việt Nam thành công đưa 1.012 cối đá xếp chồng lên nhau, làm nên công trình thuộc dạng hiếm trên thế giới: Một đại gia đứng sau, sưu tầm trong 20 năm, tổng trọng lượng 130 tấn, thế giới vinh danh năm 2024
Công trình đang được nhắc tới cụ thể nằm ở đâu?
Việt Nam sở hữu nhiều công trình kiến trúc độc đáo, không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô mà còn bởi những vật liệu và câu chuyện đặc biệt phía sau quá trình xây dựng. Trong số đó, có những công trình được tạo nên từ các vật dụng quen thuộc trong đời sống, vốn đã dần biến mất khi máy móc hiện đại thay thế sức lao động thủ công.
Một trường hợp nổi bật là Tháp Thần Nông, nằm trong khu du lịch văn hóa sinh thái Đông Đô Village, tỉnh Bắc Ninh. Công trình cao 15 m, mang hình dáng một hạt lúa dựng đứng, với 1.012 chiếc cối đá cũ được bố trí thành những lớp bao quanh. Đáng chú ý, tổng trọng lượng tòa tháp lên tới khoảng 130 tấn và từng được xác lập kỷ lục thế giới năm 2024.

Cận cảnh Tháp Thần Nông (Ảnh MiA)
Gần 20 năm đi tìm hơn 3.000 chiếc cối đá cũ, từng định xây thành kim tự tháp
Trước đây, những chiếc cối đá từng xuất hiện trong góc bếp, sân nhà của nhiều gia đình nông thôn Việt Nam. Chúng được sử dụng để xay, giã lúa gạo, ngũ cốc, phục vụ những bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, khi máy móc dần thay thế phương pháp sản xuất thủ công, nhiều chiếc cối không còn được sử dụng.
Trong khi những vật dụng này dần bị lãng quên, ông Trần Văn Toản, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Kỹ thương Đông Đô, lại dành nhiều năm tìm kiếm, sưu tầm chúng.
Ông Toản đã trải qua hành trình gần 20 năm tìm kiếm những chiếc cối đá cũ ở nhiều vùng quê. Ban đầu, bộ sưu tập chỉ có vài chục chiếc, sau đó tăng lên hàng trăm và cuối cùng vượt con số 3.000. Điều đặc biệt là công việc kinh doanh của ông lại gắn với lĩnh vực đào tạo, sát hạch lái xe. Từ năm 2007–2008, khi gây dựng cơ sở đào tạo lái xe tại Bắc Ninh, ông vẫn tiếp tục dành thời gian và công sức tìm kiếm những nông cụ từng phục vụ đời sống của các thế hệ trước.
Ban đầu, ông Toản cùng những người bạn từng có ý định xếp các chiếc cối đá thành một kim tự tháp. Tuy nhiên, sau nhiều lần bàn bạc, họ nhận thấy hình dáng này chưa thể hiện được nét đặc trưng của nền văn minh lúa nước Việt Nam.
Cuối cùng, nhóm quyết định chuyển sang ý tưởng xây dựng Tháp Thần Nông với hình dáng một hạt lúa khổng lồ dựng thẳng đứng.

Tháp được tạo nên từ hơn 1.000 chiếc cối đa, hình dáng như một hạt lúa khổng lồ (Ảnh Công nghiệp và Môi trường)
Thần Nông là hình tượng gắn với nghề trồng trọt trong văn hóa dân gian. Bởi vậy, việc lựa chọn hình hạt lúa không chỉ tạo nên diện mạo khác biệt mà còn mang ý nghĩa tôn vinh lao động nông nghiệp và những giá trị truyền thống của người Việt.
Tuy nhiên, chính quyết định thay đổi thiết kế này đã đặt ra hàng loạt khó khăn trong quá trình xây dựng.
Xếp 1.012 cối đá thành tòa tháp 130 tấn, được thế giới vinh danh năm 2024
Không giống những công trình xây bằng vật liệu có kích thước tiêu chuẩn, Tháp Thần Nông được tạo nên từ những chiếc cối đá đã qua sử dụng, được thu gom tại nhiều địa phương.
Ông Toản từng chia sẻ rằng khó khăn lớn nhất nằm ở trọng lượng và kích thước không đồng đều của các chiếc cối. Có chiếc còn nguyên vẹn, có chiếc sứt mẻ, thậm chí chỉ còn một phần sau nhiều năm sử dụng.
Trong khi đó, hình hạt lúa lại phình rộng ở giữa và thu nhỏ dần về hai đầu, khiến việc tính toán kết cấu và bố trí vật liệu trở nên phức tạp.
Để hiện thực hóa ý tưởng, ông Toản nhận được sự hỗ trợ của kiến trúc sư, nghệ nhân điêu khắc cảnh quan Nguyễn Sánh cùng đội ngũ kỹ sư, thợ thi công.
Tòa tháp cao 15 m, chia thành 5 tầng, với 1.012 chiếc cối đá xếp thành các vòng bên ngoài. Bên trong là hệ thống khung cột bê tông kiên cố, bảo đảm kết cấu chịu lực cho toàn bộ công trình.

Tòa tháp được công nhận kỷ lục, trong ảnh người nhận bằng chứng nhận cũng chính là ông rần Văn Toản, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Kỹ thương Đông Đô (Ảnh Cục Du lịch Quốc gia)
Như vậy, tòa tháp không đơn thuần được tạo nên bằng cách đặt các cối đá chồng lên nhau mà có hệ kết cấu chịu lực riêng. Tổng trọng lượng được công bố khoảng 130 tấn, bao gồm cả công trình chứ không chỉ riêng những chiếc cối đá.
Bên trong còn có cầu thang kết nối các tầng. Năm tầng được thiết kế tượng trưng cho ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, trong khi đỉnh tháp có mô hình chòm sao Thần Nông.
Đáng chú ý, hệ thống ánh sáng nghệ thuật có thể thay đổi từ sắc xanh sang vàng, gợi hình ảnh hạt lúa phát triển rồi chín rộ trên cánh đồng.
Sau hơn hai năm xây dựng, công trình hoàn thiện và nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi hình dáng đặc biệt. Năm 2023, Tháp Thần Nông được xác lập kỷ lục Việt Nam, sau đó được vinh danh ở phạm vi châu Á.
Đến ngày 13/10/2024, Liên minh Kỷ lục Thế giới (WorldKings) chính thức trao chứng nhận kỷ lục thế giới cho Công ty TNHH Kỹ thương Đông Đô. Theo hồ sơ WorldKings, danh hiệu được xác lập cho công trình tạo hình hạt lúa sử dụng số lượng cối đá nhiều nhất thế giới.
Từ những nông cụ từng bị lãng quên, 1.012 chiếc cối đá đã trở thành một công trình kiến trúc đặc biệt, mang dấu ấn của nền văn minh lúa nước Việt Nam.
Công trình kỷ lục hiện mở cửa đón khách, du khách có thể trải nghiệm những gì?
Ngày nay, Tháp Thần Nông trở thành điểm nhấn tại khu du lịch văn hóa sinh thái Đông Đô Village, thuộc xã Lâm Thao, tỉnh Bắc Ninh. Theo Cổng thông tin du lịch tỉnh Bắc Ninh, toàn khu có diện tích khoảng 20.000 m², được xây dựng theo ý tưởng tái hiện không gian làng quê đồng bằng Bắc Bộ, với nhà cổ, sân gạch, ao quê và những vật dụng gắn liền với đời sống nông nghiệp.
Đến đây, du khách có thể chiêm ngưỡng tòa tháp hình hạt lúa cao 15 m, quan sát các lớp cối đá xếp quanh công trình và tìm hiểu những nông cụ từng được sử dụng trong sản xuất, sinh hoạt.

Ảnh Báo Bắc Ninh
Ngoài ra, khu du lịch còn giới thiệu các hoạt động trải nghiệm văn hóa Quan họ, mặc trang phục truyền thống, tìm hiểu nghề làm tranh Đông Hồ, gốm Phù Lãng và những trò chơi dân gian trong các chương trình tổ chức theo đợt.
Đáng chú ý, ngày 26/2/2026, ông Trần Văn Toản cho biết Đông Đô Village mở cửa miễn phí để người dân và du khách đến tham quan. Các dịch vụ trải nghiệm, ăn uống hoặc hoạt động riêng có thể phát sinh chi phí.
Không chỉ sở hữu Tháp Thần Nông lập kỷ lục thế giới, ngày 21/11/2025, Đông Đô Village còn được Hội Di sản Văn hóa Việt Nam trao chứng nhận "Không gian Di sản Văn hóa", ghi nhận những nỗ lực bảo tồn và giới thiệu giá trị văn hóa truyền thống.
Việt Nam hàng ngày