19 vụ, rồi 34, nay là 59: Chuyện gì đang xảy ra ở nước Nga khiến Phó Thủ tướng Patrushev phải lên tiếng?

Đài RT (Nga) ngày 4/10 đưa tin, số lượng gấu nâu ở Nga đã tăng hơn gấp đôi trong ba thập kỷ qua, trong khi tình trạng gia tăng các vụ gấu tấn công người trong những năm gần đây đã khiến chính quyền và các nhà lập pháp nước này phải xem xét các biện pháp mới để giảm thiểu rủi ro.

Một dự án trực tuyến độc lập cũng đã bắt đầu lập bản đồ các báo cáo về những lần người chạm trán với gấu trên khắp nước Nga.

Bản đồ gấu cho thấy điều gì?

WhereBear tổng hợp các báo cáo về việc nhìn thấy gấu, các vụ tấn công và dấu vết của gấu từ các nguồn chính thức, báo cáo truyền thông, ấn phẩm mở và người dùng, rồi hiển thị chúng trên bản đồ tương tác của Nga.

Dịch vụ độc lập này không theo dõi gấu trong thời gian thực: các điểm đánh dấu cho thấy vị trí và thời điểm gấu được báo cáo, chứ không phải vị trí hiện tại của chúng.

Theo Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Nga, nước này là nơi sinh sống của 307.900 con gấu nâu.

Gấu tập trung đông nhất ở Siberia và Viễn Đông của Nga, dẫn đầu là vùng Krasnoyarsk với 26.600 con, vùng Khabarovsk với 26.200 con và Kamchatka với 24.200 con. Vùng Irkutsk có khoảng 22.400 con và Yakutia có 18.800 con.

Các vụ gấu tấn công người đang trở nên phổ biến

RT đưa tin, tính đến thời điểm này trong năm, các nhà chức trách Nga đã ghi nhận 59 vụ gấu tấn công người, khiến 21 người thiệt mạng và 38 người bị thương trên khắp 22 khu vực.

Con số này cao hơn so với 34 vụ tấn công vào năm 2025 và 19 vụ vào năm 2024. Các nhà chức trách Nga cho biết thông thường mỗi năm có khoảng 20 đến 30 vụ gấu tấn công người được ghi nhận trong những năm gần đây, mặc dù cũng có những đợt tăng đột biến bất thường. Năm 2014, đã có 166 vụ tấn công được ghi nhận.

Chỉ riêng trong tháng 9/2026, tại vùng Krasnoyarsk, đã có 6 người thiệt mạng trong các vụ việc được xác nhận hoặc nghi ngờ là bị gấu tấn công.

Tình trạng báo động cao đã được ban hành ở nhiều khu vực thuộc Siberia và Viễn Đông. Tại thị trấn Zakamensk của Cộng hòa Buryatia thuộc Nga, ba trường học đã phải chuyển sang hình thức học trực tuyến sau khi một con gấu xuất hiện trong thị trấn.

Tại sao gấu lại tiến đến gần người?

Các chuyên gia chỉ ra một số yếu tố, bao gồm số lượng gấu ngày càng tăng, sự khan hiếm thức ăn tự nhiên và việc dễ dàng tiếp cận thực phẩm dành cho con người.

Các thanh tra săn bắn và các nhà sinh vật học người Nga đã chỉ ra rằng vụ thu hoạch các loại hạt và quả mọng năm nay rất kém. Các nhà nghiên cứu cho biết mùa xuân khô hạn đến sớm đã khiến quả mọng chín và rụng sớm hơn bình thường, làm giảm nguồn thức ăn tự nhiên cho gấu khi chúng chuẩn bị cho kỳ ngủ đông.

Các thùng rác hở, bãi rác và thức ăn thừa xung quanh nhà dân và các cơ sở du lịch cung cấp nguồn calo dễ dàng cho động vật. Một khi động vật tìm thấy thức ăn gần con người, chúng có thể quay trở lại. Các nhà chức trách về động vật hoang dã cảnh báo rằng gấu quen với thức ăn của con người có thể dần mất đi sự thận trọng tự nhiên và trở nên nguy hiểm hơn.

Chính quyền Nga phản ứng ra sao?

Chính phủ Nga đang chuẩn bị các biện pháp bổ sung sau các vụ gấu tấn công người trong năm nay.

Phó Thủ tướng Nga Dmitry Patrushev cho biết hôm 30/9 rằng các vùng của Nga đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát số lượng gấu có thể nhận được thêm kinh phí từ chính phủ liên bang. Chính phủ Nga cũng đang xem xét các thay đổi về quy định cho phép chính quyền khu vực hành động nhanh hơn, bao gồm cả việc có thể loại bỏ gấu nâu khỏi danh sách các loài bị giới hạn săn bắn.

"Khi số lượng gấu tăng lên, số lượng vấn đề cũng tăng theo", ông Patrushev phát biểu tại một cuộc họp của chính phủ Nga về vấn đề này.

Bộ trưởng Tài nguyên Thiên nhiên Nga Aleksandr Kozlov cũng đề xuất trao cho bộ của mình quyền hạn lớn hơn để xác minh các ước tính về số lượng gấu trong khu vực và thiết lập con số cơ bản cho từng khu vực cụ thể.

Ngoài ra, nghị sĩ Dmitry Novikov thuộc Duma Quốc gia Nga còn đề xuất tạo ra một bản đồ công khai hiển thị các khu vực mà gấu, sói và các loài thú ăn thịt khác thường xuyên tiếp cận khu dân cư. Đề xuất của ông bao gồm bẫy ảnh và giám sát từ xa, cũng như cảnh báo cho người dân.

Tại sao lại không săn bắn gấu nhiều hơn?

Giới hạn săn bắn gấu hiện tại còn lâu mới đạt đến mức tối đa. Theo Hiệp hội Thợ săn và Ngư dân của Nga, năm 2025, các thợ săn đã giết 12.700 con gấu trên khắp nước Nga, tương đương khoảng 27% trong số gần 47.000 con gấu mà họ được phép săn.

Các nhóm săn bắn cho rằng tỷ lệ này thấp một phần là do chi phí săn bắn cao và nhu cầu yếu đối với thịt và da gấu. Hiệp hội đã đề xuất bãi bỏ phí để thúc đẩy sự quan tâm.

Các quốc gia khác có phải đối mặt với vấn đề tương tự?

Theo RT, Nga không phải là quốc gia duy nhất báo cáo về sự gia tăng các cuộc chạm trán giữa gấu và người.

Nhật Bản cũng phải đối mặt với những vấn đề tương tự, ghi nhận số lượng kỷ lục 238 trường hợp tử vong liên quan đến gấu trong năm tài chính 2025 và khiến chính phủ Nhật Bản phải tăng cường các biện pháp nhằm giảm thiểu các cuộc chạm trán với gấu.

Các vụ chạm trán giữa người và gấu cũng được ghi nhận ở một số khu vực của Bắc Mỹ và châu Âu. Các nhà chức trách về động vật hoang dã cũng cảnh báo rằng những con gấu bị thu hút bởi rác thải và thức ăn khác của con người có thể quen với con người và liên tục quay trở lại.

Mặc dù hoàn cảnh khác nhau tùy theo quốc gia và loài gấu, nhưng sự gia tăng hoặc phục hồi số lượng quần thể gấu, nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có và khả năng tiếp cận thực phẩm của con người đều có thể ảnh hưởng đến tần suất gấu và con người chạm trán nhau.