3 "cái bẫy" nhà đầu tư chứng khoán cần tránh để không “mất tiền” năm 2026

Năm 2025, dù thị trường chứng khoán tăng mạnh, không ít nhà đầu tư cá nhân vẫn rơi vào trạng thái “xanh vỏ, đỏ lòng”, khi giá trị tài khoản không tăng tương xứng, thậm chí thua lỗ. Trong bối cảnh thị trường mang tính phân hóa cao, việc chỉ nhìn vào diễn biến của chỉ số là chưa đủ để đảm bảo hiệu quả đầu tư.

Nhận định về xu hướng năm 2026, ông Nguyễn Anh Khoa – Giám đốc Khối Phân tích - Nghiên cứu Agriseco cho rằng xu hướng chung của thị trường vẫn là tăng điểm, với động lực chủ yếu đến từ môi trường vĩ mô thuận lợi và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết. Tuy nhiên, dù xu hướng tổng thể tích cực, dòng tiền nhiều khả năng tiếp tục phân hóa và tập trung vào những nhóm ngành, cổ phiếu có câu chuyện đầu tư rõ ràng và triển vọng lợi nhuận khả quan.

Trong bối cảnh đó, việc nhận diện và tránh lặp lại những sai lầm phổ biến của năm trước được xem là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư cải thiện hiệu quả và bảo toàn thành quả. Chuyên gia chỉ ra 3 "cái bẫy" nhà đầu tư cần tránh trong năm 2026.

Thứ nhất, bẫy mua đuổi. Nhiều nhà đầu tư thường nhìn vào mức tăng của chỉ số và kỳ vọng cơ hội lan tỏa trên toàn thị trường, nhưng thực tế năm 2025 cho thấy hiệu quả đầu tư phụ thuộc lớn vào việc lựa chọn đúng nhóm cổ phiếu được dòng tiền ưu tiên. Việc mua đuổi các mã đã tăng nóng dễ khiến nhà đầu tư rơi vào vòng lặp “mua cao – bán thấp”.

Trong năm 2026, nhà đầu tư nên phân bổ rõ tỷ trọng giữa nhóm cổ phiếu tích lũy trung – dài hạn và nhóm đầu tư ngắn hạn. Với các mã nắm giữ dài hạn, nên ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tích cực và mặt bằng định giá hợp lý. Trong khi đó, với các mã giao dịch ngắn hạn, có thể lựa chọn những cổ phiếu đang thu hút dòng tiền, song cần đặc biệt lưu ý quản trị rủi ro.

Thứ hai, bẫy đòn bẩy. Đòn bẩy tài chính là công cụ hữu ích để gia tăng hiệu suất sinh lời, nhưng cũng là yếu tố khuếch đại rủi ro nếu không được sử dụng đúng thời điểm. Trong năm 2025, nhiều danh mục kém hiệu quả không xuất phát từ việc chọn sai cổ phiếu, mà đến từ sai lầm trong quản trị đòn bẩy, khiến nhà đầu tư gặp khó khăn trong các nhịp điều chỉnh mạnh và buộc phải bán ra ở thời điểm bất lợi. Vì vậy, trong năm 2026, việc duy trì tỷ lệ đòn bẩy ở mức phù hợp với khẩu vị rủi ro và chỉ sử dụng khi thị trường xác nhận tín hiệu tích cực sẽ giúp nhà đầu tư chủ động hơn, đặc biệt trong bối cảnh biến động còn lớn.

Thứ ba, bẫy cảm xúc. Kỷ luật đầu tư giữ vai trò then chốt trong việc bảo vệ thành quả. Khi thị trường thuận lợi, nhà đầu tư dễ nới lỏng nguyên tắc, nhưng chỉ cần một nhịp điều chỉnh mạnh, việc không có sẵn kế hoạch hành động sẽ khiến các quyết định mua – bán bị chi phối bởi cảm xúc. Theo chuyên gia, thay vì đặt nặng việc dự đoán chính xác mọi biến động, nhà đầu tư nên tập trung giữ danh mục linh hoạt, chủ động tái cơ cấu khi cổ phiếu suy yếu hoặc khi triển vọng thay đổi, đồng thời từng bước khóa lợi nhuận khi cổ phiếu đạt mục tiêu kỳ vọng. Cách tiếp cận này giúp duy trì hiệu suất sinh lời ổn định hơn và hạn chế tình trạng “mất lãi” khi thị trường đảo chiều trong ngắn hạn.