4 “con đường Tây” trăm năm tuổi ở Sài Gòn bạn có thể đi qua hàng ngày, nhưng đọc tên đúng thì chưa chắc!

Có thể kể đến một số trường hợp tên đường tiếng Anh như Pasteur, Yersin đến Calmette hay Alexandre de Rhodes - loạt “đường Tây” trăm năm tuổi này không chỉ gắn với lịch sử thành phố mà còn ẩn chứa những cú twist nho nhỏ về cách phát âm chuẩn khiến ai nghe xong cũng phải “Ủa, đọc vậy mới đúng hả?”.

1. Đường Calmette

Bắt đầu từ cây cầu cùng tên bắc qua rạch Bến Nghé, đường Calmette là một trong những tuyến quen thuộc bậc nhất khu trung tâm. Sau sáp nhập thuộc phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh.

Nhưng nếu để ý sẽ thấy, cách gọi tên con đường này… mỗi người một kiểu. Người thì “Cam-mét”, người lại “Can-mét-te”, thậm chí có cả phiên bản “Can-lờ-mét” nghe khá lạ tai. Thực tế, cách phát âm đúng của đường Calmette phải theo tiếng Pháp. Bởi đường Calmette được đặt theo tên của Albert Calmette (1863 - 1933), một vị bác sĩ nổi tiếng người Pháp vào thế kỷ 19. Calmette là người đã phát triển thành công vaccine phòng bệnh chó dại, đậu mùa và bệnh lao. Ông cũng là một trong những người đã mở ra viện Pasteur tại Sài Gòn - nơi có đóng góp không nhỏ vào kho tàng nghiên cứu y học của thế giới.

Theo phát âm tiếng Pháp chuẩn, “Calmette” đọc là /kal.mɛt/. Nếu phiên âm gần đúng sang tiếng Việt, cách đọc gần đúng và dễ dàng nhất là: “Cam-mét” (âm “t” cuối đọc rõ), theo Cambridge French Dictionary và Forvo.

Clip cách đọc Calmette.

2. Đường Yersin

Đường Yersin dài hơn 600m, rộng 20m, sau sáp nhập thì thuộc địa bàn phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh.

Dài hơn 600m, nối giữa nhiều trục đường lớn, Yersin là cái tên quá quen với người. Sau sáp nhập thì thuộc địa bàn phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh.

Nhưng cũng giống Calmette, cách đọc tên đường này rất đa dạng: “Dét-sin”, “Dơ-xin”, “I-ơ-xin”...

Thực tế, trong tiếng Pháp “Yersin” phát âm là /jɛʁ.sɛ̃/. Khi Việt hóa, cách đọc gần đúng và được khuyến nghị nhất là: “Yec-xanh” (hoặc Yec-san), với âm cuối hơi mũi, lướt nhẹ chứ không phải “xin”, theo Cambridge French Dictionary và Forvo.

Clip cách đọc Yersin.

Con đường này được đặt theo tên của một vị bác sĩ người Pháp, nhà vi khuẩn học Alexandre Yersin (1863-1943). Đối với Việt Nam, ông là người có công lập ra các viện Pasteur, nghiên cứu và phát minh ra loại vaccine ngừa bệnh dịch hạch.

3. Đường Pasteur

Con đường này cũng được đặt theo tên của Louis Pasteur (1822 - 1895), một bác sĩ vĩ đại (cũng) người Pháp. Ông là cha đẻ của ngành nghiên cứu vi sinh vật học, là người đã sáng chế ra thuốc kháng sinh đầu tiên trên thế giới. Viện Pasteur cũng được thành lập dựa trên ý tưởng của ông.

Nhiều người vẫn quen đọc là “pát-tơ”, song trong tiếng Pháp, Pasteur được phát âm là /pastœʁ/, trong đó âm "eur" ở cuối không phải là "ơ" thuần túy mà là âm pha trộn giữa "ơ" và "ơ", theo Cambridge French Dictionary và Forvo.

Cách đọc Pasteur.

Hiện tại, sau sáp nhập, đường Pasteur thuộc phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh. Con đường này đi qua nhiều điểm tham quan, trung tâm thương mại, bảo tàng, trường học, cơ quan hành chính,...

4. Đường Alexandre de Rhodes

Nằm giao với đường Pasteur là con đường Alexandre De Rhodes, sau sáp nhập thuộc phường Sài Gòn, TP.HCM. Con đường này nằm bên công viên 30/4 trước Dinh Độc Lập, đặt theo tên ông Alexandre De Rhodes (1593-1660) là giáo sĩ, học giả, người góp công lớn trong việc hình thành chữ Quốc ngữ của Việt Nam từ thế kỷ XVII.

Nằm dưới bóng mát cổ thụ, từ mặt công viên 30/4 trên đường này, nhiều bạn trẻ thường tập trung đến đây để vui chơi.

Trong tiếng Pháp, cụm tên này phát âm là /alɛksɑ̃dʁ də ʁɔd/. Khi phiên âm gần đúng sang tiếng Việt, cách đọc chuẩn sẽ là: “A-lếc-xăng-đơ Rốt”, theo Cambridge French Dictionary và Forvo . Bình thường, nhiều người vẫn quen đọc là: "A-lếch-xan-đơ Rốt", "A-lếch-xan-đơ đờ-rô-đe",...

Clip cách đọc Alexandre de Rhodes.