40 tỷ Yên "đổ xuống" đại dương: Nhật Bản vừa làm điều chưa từng có trên thế giới

Nhật Bản đã khởi động một sứ mệnh thám hiểm biển sâu kéo dài một tháng nhằm tìm kiếm nguồn cung cấp khoáng sản đất hiếm trong nước.

Một động thái có thể định hình lại cách quốc gia này đảm bảo nguồn cung các khoáng sản quan trọng được sử dụng trong xe điện, thiết bị điện tử và hệ thống quốc phòng, IE thông tin ngày 12/1.

Sứ mệnh lịch sử: Nhật Bản khai thác đất hiếm từ đáy biển sâu 6km

Theo báo cáo của Reuters, tàu thăm dò khoáng sản thử nghiệm Chikyu của Nhật Bản đã rời cảng Shizuoka vào ngày 12/1 để đến vùng biển gần đảo Minamitori, một đảo san hô xa xôi cách Tokyo khoảng 1.900 km về phía đông nam.

Sứ mệnh này sẽ thử nghiệm một điều chưa từng được thực hiện trước đây trên thế giới: Liên tục bơm bùn giàu đất hiếm từ độ sâu 6 km dưới mặt biển trực tiếp lên tàu.

“Sau 7 năm chuẩn bị liên tục, cuối cùng chúng tôi cũng có thể bắt đầu các thử nghiệm xác nhận. Điều này thật xúc động”, Shoichi Ishii, người đứng đầu dự án do chính phủ tài trợ, nói với Reuters.

Ông nói thêm rằng việc khai thác các nguyên tố đất hiếm (REE) từ độ sâu 6 km dưới mực nước biển sẽ là một thành tựu lớn và có thể giúp đa dạng hóa nguồn cung cấp đất hiếm của Nhật Bản.

Nếu thành công, đây sẽ là lần đầu tiên trên thế giới có một quốc gia tiến hành khai thác bền vững các nguyên tố đất hiếm ở độ sâu lớn như vậy và là một cột mốc công nghệ quan trọng.

Nhật Bản đã đầu tư khoảng 40 tỷ Yên, tương đương khoảng 250 triệu USD, vào sứ mệnh lịch sử này kể từ năm 2018.

Tàu Chikyu chở khoảng 130 thành viên phi hành đoàn và các nhà nghiên cứu, dự kiến sẽ trở về vào ngày 14/2/2026. Nếu các cuộc thử nghiệm hiện tại thành công, bước tiếp theo sẽ là một cuộc thử nghiệm khai thác quy mô lớn dự kiến vào tháng 2/2027.

Cuộc thám hiểm tập trung vào các trầm tích bùn gần đảo Minamitori, nơi được cho là chứa nồng độ đáng kể các nguyên tố đất hiếm, mặc dù chính phủ chưa công bố ước tính về trữ lượng.

Đất hiếm - "Xương sống" của chuyển đổi năng lượng xanh

Nhật Bản gần như hoàn toàn phụ thuộc vào Trung Quốc đối với một số nguyên tố đất hiếm (REE), đặc biệt là những nguyên tố được sử dụng làm nam châm trong động cơ xe điện và xe hybrid, Oceanographicmagazine thông tin.

Động thái của Nhật Bản diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc siết chặt kiểm soát xuất khẩu các khoáng sản quan trọng. Giống như nhiều nền kinh tế phương Tây khác, Nhật Bản đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc - quốc gia đang thống trị chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu.

Hiện tại, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 60% lượng đất hiếm từ Trung Quốc, giảm so với gần 90% vào năm 2010.

Đất hiếm đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chuyển đổi năng lượng xanh, được ví như "xương sống" của các công nghệ sạch hiện đại. Không có chúng, việc xây dựng tuabin gió lớn, xe điện, pin lưu trữ hiệu suất cao sẽ rất khó khăn và kém hiệu quả.

Nhu cầu về các nguyên tố đất hiếm dự kiến sẽ tăng 400-600% trong vài thập kỷ tới, chủ yếu do nỗ lực toàn cầu hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) và sự phát triển liên quan đến các công nghệ năng lượng sạch như tua bin gió và xe điện.

Dự án này đánh dấu nỗ lực đầu tiên của Nhật Bản trong việc tìm nguồn cung ứng đất hiếm trong nước. “Giải pháp cơ bản là phải có khả năng sản xuất các nguyên tố đất hiếm ngay tại Nhật Bản”, ông Takahide Kiuchi, nhà kinh tế học điều hành tại Viện Nghiên cứu Nomura, cho biết.