5 thứ trong nhà dễ là ổ phát tán Formaldehyde, hít mỗi ngày mà cứ tưởng vô hại

Một căn nhà vừa sửa xong trông sạch sẽ, thơm mùi đồ mới chưa chắc đã đồng nghĩa với chất lượng không khí bên trong đang ở trạng thái tốt nhất. Một số vật liệu xây dựng, đồ nội thất và sản phẩm hoàn thiện có thể giải phóng formaldehyde vào không khí, đặc biệt trong thời gian đầu sau khi sản xuất hoặc thi công. Đây là chất khí không màu, có mùi hăng ở nồng độ đủ cao. Tiếp xúc ở mức cao có thể gây cay mắt, kích ứng mũi họng, ho, khò khè và khó thở. Đáng lưu ý hơn, formaldehyde đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế IARC xếp vào nhóm chất gây ung thư ở người. Bởi vậy, nếu nhà vừa sửa hoặc vừa mua nhiều nội thất mới, 5 thứ dưới đây là những nguồn formaldehyde tiềm tàng đáng để kiểm tra.

1. Tủ, giường, bàn ghế làm từ MDF, ván dăm và gỗ ép

Đây là cái tên cần được nhắc đến đầu tiên. Nhiều loại gỗ công nghiệp được tạo thành bằng cách liên kết sợi hoặc mảnh gỗ với chất kết dính. Một số loại nhựa và keo sử dụng trong quá trình này có thể giải phóng formaldehyde vào không khí. Đặc biệt, MDF là vật liệu rất phổ biến trong tủ quần áo, tủ bếp, bàn làm việc, kệ và nhiều món nội thất khác. Điều đó không có nghĩa đồ MDF là đồ độc. Sự khác biệt nằm ở loại vật liệu, chất kết dính, mức phát thải và tiêu chuẩn mà sản phẩm đáp ứng. Nhà vừa đóng đồng loạt tủ bếp, tủ quần áo, giường và kệ bằng vật liệu không rõ tiêu chuẩn càng cần chú ý, bởi lúc này trong một không gian có thể xuất hiện nhiều nguồn phát thải cùng lúc.

Giải pháp: Đừng chỉ hỏi người bán đây là MDF loại gì mà cần quan tâm đến tiêu chuẩn phát thải formaldehyde của vật liệu và nguồn gốc sản phẩm. Sau khi lắp nội thất mới, nên tăng thông gió và tránh để căn phòng đóng kín kéo dài.

2. Sàn gỗ công nghiệp

Sàn nhà là một nguồn dễ bị bỏ qua đơn giản vì sau khi lát xong, chúng ta gần như chẳng nghĩ đến nó nữa. Trong khi đó, một số loại sàn laminate sử dụng lõi làm từ vật liệu gỗ composite, vì vậy chất kết dính trong phần lõi cũng là yếu tố cần quan tâm. Điểm khác biệt của sàn so với một chiếc bàn hay chiếc kệ nằm ở diện tích. Một căn phòng có thể được phủ gần như toàn bộ bằng vật liệu này, nên chất lượng sản phẩm ngay từ lúc lựa chọn rất quan trọng. Tuy nhiên, cũng không nên hiểu rằng cứ lát sàn gỗ công nghiệp là nhà sẽ nhiễm formaldehyde. Các sản phẩm composite wood hiện nay có những tiêu chuẩn kiểm soát phát thải và hàng đạt chuẩn hoàn toàn khác với vật liệu trôi nổi không rõ nguồn gốc.

Giải pháp: Khi chọn sàn, nên yêu cầu thông tin về nhà sản xuất, cấu tạo phần lõi và tiêu chuẩn phát thải thay vì chỉ chọn dựa trên màu sắc, độ bóng hay giá thành. Sau khi lát sàn mới cũng nên tăng cường thông gió cho căn phòng.

3. Keo dán dùng khi thi công và sửa nhà

Một căn nhà mới hoàn thiện không chỉ có gạch, gỗ và sơn. Phía sau những thứ nhìn thấy được còn có đủ loại keo dùng để dán vật liệu, lắp nội thất, làm sàn hoặc hoàn thiện các chi tiết khác. Formaldehyde được sử dụng trong một số loại nhựa, keo và chất kết dính. Bởi vậy, càng không nên xem nhẹ những sản phẩm không nhãn mác, không rõ thành phần được sử dụng với số lượng lớn trong quá trình thi công. Đặc biệt, mùi trong một căn nhà mới thường đến từ hỗn hợp của nhiều hợp chất bay hơi khác nhau chứ không thể ngửi rồi kết luận đó chính là formaldehyde.

Giải pháp: Khi sửa nhà, đừng chỉ kiểm soát vật liệu nhìn thấy bên ngoài mà nên hỏi cả loại keo và chất kết dính được sử dụng. Ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc, hướng dẫn sử dụng và thông tin an toàn rõ ràng. Trong và sau quá trình thi công cần duy trì thông gió tốt.

4. Một số loại sơn và lớp phủ hoàn thiện

Sơn và lớp phủ cũng có thể là nguồn formaldehyde hoặc những hợp chất hữu cơ dễ bay hơi khác, tùy thuộc vào công thức của từng sản phẩm. Vì vậy, căn nhà mới sơn kín mít cửa rồi lập tức chuyển vào ở không phải lựa chọn lý tưởng. Điều quan trọng là không đánh đồng mọi loại sơn với nhau. Công nghệ vật liệu hiện nay đã thay đổi rất nhiều và trên thị trường có những sản phẩm được kiểm soát chặt về phát thải. Thứ đáng cảnh giác vẫn là hàng không rõ nguồn gốc, thành phần và tiêu chuẩn. Một điều khác cần nhớ là mùi sơn giảm không đồng nghĩa chúng ta có thể tự kết luận mọi chất ô nhiễm trong phòng đã biến mất.

Giải pháp: Chọn sơn, lớp phủ của nhà sản xuất rõ ràng và xem kỹ thông tin về phát thải, thành phần cũng như hướng dẫn sử dụng. Khi sơn sửa phải thông gió đầy đủ và tuân thủ thời gian khô, thời gian có thể đưa không gian trở lại sử dụng theo khuyến nghị của nhà sản xuất.

5. Rèm cửa và một số loại vải chống nhăn

Đây có lẽ là thứ khiến nhiều người bất ngờ nhất. Formaldehyde không chỉ liên quan đến gỗ hay keo mà còn từng được sử dụng trong quá trình hoàn thiện một số loại vải nhằm tạo đặc tính chống nhăn, giữ nếp. Rèm cửa, vải bọc và một số sản phẩm dệt may đã qua xử lý vì thế có thể góp phần vào lượng formaldehyde trong không khí. Tuy nhiên, mức phát thải giữa các sản phẩm rất khác nhau và không thể quy kết rằng rèm cửa hay quần áo chống nhăn nào cũng nguy hiểm. Điều đáng lưu tâm hơn là khi một căn nhà mới đồng thời có tủ mới, sàn mới, sơn mới, keo mới và hàng loạt đồ vải mới. Khi ấy, thay vì chỉ nhìn từng món riêng lẻ, gia đình cần quan tâm đến tổng thể chất lượng không khí trong nhà.

Giải pháp: Với rèm và đồ vải mới, nên đọc hướng dẫn của nhà sản xuất và giặt trước khi sử dụng nếu sản phẩm cho phép. Ưu tiên hàng có nguồn gốc rõ ràng, đồng thời tiếp tục duy trì thông gió khi căn nhà vừa được hoàn thiện.

Làm gì nếu nhà vừa sửa xong và có nhiều đồ mới?

Điều đầu tiên là đừng hoảng hốt vứt bỏ toàn bộ đồ gỗ. Formaldehyde tồn tại ở mức thấp trong cả môi trường trong nhà lẫn ngoài trời, và việc có một sản phẩm thuộc những nhóm kể trên không đồng nghĩa nồng độ formaldehyde trong nhà đang ở mức gây hại. Thay vào đó, có một số việc thực tế hơn mà gia đình nên làm:

- Tăng thông gió, đặc biệt sau khi mang nhiều nội thất hoặc vật liệu mới vào nhà.

- Khi mua đồ gỗ composite, ưu tiên sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn phát thải formaldehyde thay vì chỉ dựa vào giá.

- Giữ nhiệt độ và độ ẩm trong nhà ở mức hợp lý bởi nhiệt độ và độ ẩm cao có thể làm tăng phát thải formaldehyde từ một số vật liệu.

- Nếu trong nhà xuất hiện mùi hăng bất thường kéo dài hoặc các thành viên liên tục bị cay mắt, kích ứng mũi họng, khó chịu khi ở trong phòng nhưng đỡ hơn khi ra ngoài, nên tìm nguồn gây ô nhiễm và cân nhắc đánh giá chất lượng không khí thay vì cố át mùi bằng nước hoa hay sáp thơm.

- Đừng quá tin vào những mẹo như đặt vài chậu cây, quả dứa, bã cà phê hay túi thơm rồi cho rằng formaldehyde đã được xử lý. Che được mùi không đồng nghĩa đã loại bỏ được nguồn phát thải.

Quan trọng nhất vẫn là kiểm soát ngay từ nguồn. Một căn nhà đẹp không chỉ nằm ở màu sàn, kiểu tủ hay lớp sơn mới, mà còn ở việc những vật liệu bao quanh gia đình mỗi ngày được lựa chọn và sử dụng như thế nào.