61 tuổi vẫn làm việc, thuê căn hộ 236m² và không còn mê đồ hiệu: Cách tiêu tiền của cựu siêu mẫu khiến nhiều người trung niên phải nghĩ lại

Christine là người Malaysia gốc Hoa, từng là một trong những người mẫu châu Á sớm bước vào thị trường thời trang châu Âu và Mỹ. Cô từng trình diễn cho những thương hiệu lớn, sau đó chuyển dần từ trước ống kính sang công việc hậu trường và đạo diễn các chương trình thời trang.

Ở tuổi ngoài 60, cuộc sống của Christine vẫn khiến nhiều người trẻ tò mò. Cô độc thân nhiều năm, sống cùng con trai nuôi và những chú chó được giải cứu. Đáng chú ý hơn, thay vì chọn một căn nhà thuộc sở hữu của mình ở Thượng Hải, Christine đang thuê một căn hộ rộng 236m² ngay khu trung tâm.

Nếu chỉ nhìn vào diện tích nhà, những món đồ sưu tầm hay quá khứ thời trang của cô, người ta dễ nghĩ đây là cuộc sống của một người tiêu tiền thoải mái. Nhưng nhìn kỹ hơn, cách Christine sử dụng tiền lại có nhiều điểm khá gần với một tư duy tài chính hiện đại: không nhất thiết mua mọi thứ đắt tiền, không coi sở hữu là mục tiêu bắt buộc và quan trọng nhất là tiếp tục duy trì khả năng tạo thu nhập khi còn có thể.

Không nhất thiết phải mua nhà mới có cảm giác an toàn

Christine từng sống tại Thượng Hải nhiều năm và căn hộ hiện tại đã là ngôi nhà thứ năm của cô tại thành phố này. Điều thú vị là dù có nhà ở Penang, Melbourne và Bali, nơi cô cảm thấy giống "nhà" nhất lại chính là căn hộ đang thuê ở Thượng Hải.

Đây là một góc nhìn đáng suy nghĩ về tài chính nhà ở.

Với nhiều người, sở hữu một căn nhà gần như được mặc định là biểu tượng của sự ổn định. Tuy nhiên, trong thực tế, mua hay thuê phù hợp hơn còn phụ thuộc vào dòng tiền, công việc, kế hoạch sống và mức độ linh hoạt mà mỗi người mong muốn.

Christine không biến việc sở hữu căn hộ tại Thượng Hải thành mục tiêu phải hoàn thành bằng mọi giá. Cô chọn thuê một không gian đủ rộng, đúng vị trí mình thích và phù hợp với phong cách sống hiện tại.

Điều đáng chú ý không phải là "thuê tốt hơn mua", mà là cô dường như không để áp lực sở hữu quyết định toàn bộ lựa chọn tài chính của mình.

Ở tuổi trung niên, đây có thể là một nguyên tắc đáng tham khảo: không nên dùng một phần quá lớn tài sản chỉ để đạt được một chuẩn sống mà xã hội cho rằng mình "phải có".

Một căn nhà tốt trước hết phải phục vụ cuộc sống. Nếu việc sở hữu khiến tiền mặt cạn kiệt, áp lực trả nợ tăng lên hoặc làm mất phần lớn khả năng dự phòng cho tuổi già, thì căn nhà ấy chưa chắc đã mang lại cảm giác an toàn như kỳ vọng.

Từng mua đồ hiệu, nhưng càng lớn tuổi càng bớt trả tiền cho thương hiệu

Christine từng làm việc trong ngành thời trang nên không xa lạ với đồ hiệu. Nhưng ở tuổi 61, cô thừa nhận mình đã thay đổi đáng kể cách mua sắm.

Trước đây, cô thường mua hàng hiệu. Hiện tại, Christine nhận ra vẫn có rất nhiều món đồ chất lượng tốt với giá phải chăng, thậm chí cô có thể mặc áo phông giá chỉ vài chục nhân dân tệ. Khoảng 80% quần áo cô mua là đồ nam vì phù hợp với phong cách unisex yêu thích.

Đây là một thay đổi nhỏ nhưng khá điển hình trong tư duy tài chính khi con người bước sang giai đoạn trưởng thành hơn.

Khi còn trẻ, một phần chi tiêu thường được dùng để xây dựng hình ảnh: quần áo phải đúng thương hiệu, điện thoại phải mới, xe phải tương xứng với thu nhập, nhà cửa cũng cần chứng minh rằng mình đã "thành công".

Nhưng khi bước qua một độ tuổi nhất định, nhiều người bắt đầu nhận ra rằng giá bán và giá trị sử dụng không phải lúc nào cũng đi cùng nhau.

Một chiếc áo vài triệu đồng không nhất thiết khiến cuộc sống tốt hơn chiếc áo vài trăm nghìn nếu cả hai đều đáp ứng đúng nhu cầu.

Khi giảm được những khoản chi chỉ nhằm chứng minh vị thế, tiền có thể được chuyển sang những mục tiêu thực tế hơn: quỹ dự phòng, chăm sóc sức khỏe, trải nghiệm, gia đình hoặc kế hoạch nghỉ hưu.

Christine vẫn yêu cái đẹp, vẫn có gu thẩm mỹ rất rõ ràng. Nhưng khác biệt nằm ở chỗ cô không còn mặc định rằng đẹp phải đi cùng đắt.

Đồ đáng tiền không phải món mới nhất mà là món dùng được hàng chục năm

Căn hộ của Christine chứa rất nhiều món đồ cũ được cô mang về từ nhiều quốc gia.

Có chiếc thảm được mua tại Argentina từ năm 2000 với giá 90 USD và đã theo cô suốt hơn hai thập kỷ. Dù bị những chú chó trong nhà cắn rách nhiều lần, cô vẫn tiếp tục sử dụng thay vì thay mới.

Một số món nội thất khác được mua từ những năm 1980–1990, có món phải chờ gần hai năm mới mua được. Cô cũng tự cải tạo nhiều đồ cũ để phù hợp với sở thích thay vì liên tục thay toàn bộ nội thất theo xu hướng.

Nếu nhìn dưới góc độ tài chính cá nhân, đây chính là khác biệt giữa mua rẻ và mua có giá trị.

Một món đồ đáng tiền không nhất thiết phải có giá thấp. Quan trọng hơn là số lần sử dụng và khoảng thời gian nó thực sự phục vụ cuộc sống.

Một chiếc ghế 5 triệu đồng dùng 20 năm có thể "rẻ" hơn chiếc ghế 1 triệu đồng nhưng cứ hai năm lại thay một lần.

Đây cũng là lý do nhiều người sau một thời gian chạy theo tiêu dùng tối giản lại quay về một nguyên tắc đơn giản hơn: mua ít, nhưng chọn kỹ và sử dụng lâu.

61 tuổi vẫn làm việc: Nguồn thu nhập cũng là một phần của kế hoạch nghỉ hưu

Có lẽ điểm đáng chú ý nhất trong câu chuyện của Christine nằm ở việc cô vẫn tiếp tục làm việc.

Christine cho biết cô yêu công việc của mình. Sau khi sự nghiệp người mẫu giảm dần, cô chuyển sang làm phía sau sân khấu và đạo diễn các show thời trang.

Ở thời điểm bài viết được thực hiện, cô dự định nghỉ hưu trong khoảng hai hoặc ba năm nữa. Tuy nhiên, "nghỉ hưu" với Christine không đồng nghĩa với dừng hoàn toàn mọi công việc.

Cô dự định có thể học nấu ăn, chăm sóc động vật hoặc mở một trung tâm cứu hộ chó mèo. Nếu các thương hiệu thời trang tổ chức show tại Trung Quốc và cần cô, Christine vẫn sẵn sàng quay lại làm việc.

Cách nhìn này khá khác với hình dung truyền thống về nghỉ hưu: làm việc đến một ngày cố định, sau đó thu nhập lao động gần như dừng hẳn.

Trong bối cảnh tuổi thọ ngày càng dài, một kế hoạch nghỉ hưu an toàn hơn có thể không chỉ gồm "tôi đã tiết kiệm được bao nhiêu", mà còn là: Sau tuổi 60, tôi còn khả năng tạo ra nguồn thu nhập nào?

Đó có thể là nghề chuyên môn, tư vấn, công việc bán thời gian, kinh doanh nhỏ hoặc một kỹ năng đã tích lũy nhiều năm.

Ngay cả khi thu nhập sau nghỉ hưu chỉ bằng 20–30% thời còn đi làm, nó vẫn có thể giúp giảm đáng kể tốc độ rút tiền từ tài sản tích lũy.

Vì vậy, một trong những "tài sản" quan trọng nhất của tuổi trung niên đôi khi không nằm trong tài khoản ngân hàng mà là khả năng tiếp tục kiếm tiền bằng kinh nghiệm của chính mình.

Tài chính tuổi già không chỉ là tiền, mà còn là khả năng tự chủ

Christine nhận con nuôi khi đã 50 tuổi. Cô và con trai cách nhau gần nửa thế kỷ.

Điều khiến cô lo lắng không hẳn là tuổi tác mà là khả năng một ngày nào đó mình trở thành gánh nặng chăm sóc đối với con.

Trong cuộc trò chuyện, Christine thể hiện rất rõ mong muốn được duy trì sự độc lập khi về già.

Dưới góc độ tài chính, đây chính là câu hỏi lớn mà nhiều người chỉ bắt đầu nghĩ đến khi đã ngoài 50: Nếu một ngày không thể tiếp tục làm việc, mình có đủ nguồn lực để tự chăm sóc bản thân không?

Một kế hoạch tuổi già vì thế không nên chỉ có sổ tiết kiệm.

Nó thường cần ít nhất ba lớp: tiền dành cho sinh hoạt thường ngày, quỹ y tế – khẩn cấp và một nguồn tài sản hoặc thu nhập đủ để duy trì cuộc sống trong nhiều năm.

Càng chuẩn bị sớm, khả năng phải phụ thuộc hoàn toàn vào con cái càng thấp.

Khi thu nhập từng cao, điều khó nhất đôi khi là biết lúc nào nên giảm chuẩn tiêu dùng

Có một chi tiết khá thú vị trong cuộc sống hiện tại của Christine.

Ngày trẻ, cô từng sở hữu rất nhiều đồ trang điểm, nhuộm tóc liên tục và thường mua hàng hiệu. Hiện nay cô gần như không trang điểm nhiều, để tóc bạc tự nhiên và cắt giảm đáng kể những thứ từng được coi là cần thiết cho hình ảnh của mình.

Đây cũng là một bài toán tài chính phổ biến.

Khi thu nhập tăng lên, mức sống thường tăng theo rất nhanh. Nhà lớn hơn, xe tốt hơn, quần áo đắt hơn, du lịch nhiều hơn.

Nhưng khi đã quen với một chuẩn chi tiêu cao, việc giảm xuống lại vô cùng khó.

Người có nền tài chính khỏe không nhất thiết là người luôn nâng chuẩn sống theo thu nhập. Đôi khi, đó lại là người đủ tự tin để nói: "Thứ này tôi từng mua, nhưng bây giờ tôi không còn cần nữa".

Khoảng cách giữa thu nhập và mức sống càng lớn, khả năng tích lũy tài sản càng cao.

Ngược lại, nếu thu nhập tăng 30% nhưng chi phí sống cũng tăng tương ứng, cảm giác thiếu tiền vẫn có thể kéo dài dù kiếm được nhiều hơn trước.

61 tuổi, bài toán tiền bạc đã chuyển từ "có bao nhiêu" sang "muốn sống thế nào"

Nhìn vào Christine, khó có thể rút ra một công thức tài chính cụ thể bởi bài viết gốc không công bố thu nhập, tài sản hay số tiền tiết kiệm của cô.

Nhưng từ những lựa chọn của cô có thể thấy một sự thay đổi khá rõ.

Thời trẻ, tiền từng được dùng cho thời trang, đồ hiệu và những món đồ khiến bản thân cảm thấy đẹp hơn.

Khi lớn tuổi, tiền được sử dụng có chọn lọc hơn: sống trong không gian mình thực sự yêu thích, giữ những món đồ có giá trị lâu dài, chăm sóc con, cứu hộ động vật và duy trì sức khỏe.

Cô vẫn làm việc nhưng không còn xem công việc đơn thuần là cuộc chạy đua kiếm tiền. Cô cũng nghĩ đến nghỉ hưu nhưng không đồng nghĩa với việc ngừng tạo ra giá trị.

Đó có lẽ cũng là một trạng thái tài chính đáng mơ ước ở tuổi 60.

- Không nhất thiết phải sở hữu nhiều nhất.

- Không nhất thiết phải nghỉ việc sớm nhất.

- Không nhất thiết phải mặc những món đắt nhất.

Quan trọng hơn là có đủ tiền, đủ sức khỏe và đủ quyền lựa chọn để quyết định cuộc sống của mình sẽ diễn ra như thế nào.

Và xét cho cùng, mục tiêu cuối cùng của việc tích lũy tài chính có lẽ cũng chỉ là như vậy: không phải để một ngày nào đó trở thành người có nhiều tiền nhất, mà để khi bước sang tuổi 60, chúng ta vẫn có thể bình thản nói rằng mình đang sống theo cách mình muốn.