'Bán’ 1 lô đất tận 18 lần để làm đẹp sổ sách: Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc vào cuộc

Một địa phương ở Trung Quốc bị phát hiện làm giả các giao dịch bán đất nhằm thổi phồng nguồn thu ngân sách trong bối cảnh thị trường bất động sản nước này suy giảm kéo dài suốt 5 năm qua.

Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc (CCDI) cho biết một lô đất tại Nam Ninh, thủ phủ Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, đã được “bán” tới 18 lần nhưng trên thực tế chưa từng đổi chủ.

Theo CCDI, chiêu trò này đã giúp chính quyền thành phố nâng khống nguồn thu ngân sách thêm 2,83 tỷ nhân dân tệ (416,2 triệu USD) trong năm 2024.

“Chạy theo thành tích ngắn hạn, một số địa phương đã sử dụng các thủ thuật kế toán để nâng khống nguồn thu ngân sách, che giấu áp lực tài chính thực tế”, CCDI cho biết trong một tài liệu công bố vào cuối tháng trước.

Theo cơ quan này, trước đó chính quyền Nam Ninh đã chuyển giao miễn phí 15 lô đất cho 3 doanh nghiệp thuộc sở hữu của chính quyền thành phố. Các khu đất này đã được phát triển, bao gồm hạ tầng và các công trình phúc lợi công cộng, vào năm 2024.

Tuy nhiên, các quan chức địa phương đã làm giả hợp đồng và hồ sơ để biến các giao dịch chuyển giao miễn phí thành các thương vụ mua bán có giá trị từ 840.000 nhân dân tệ đến 500 triệu nhân dân tệ mỗi lô.

Sở Tài chính Nam Ninh cho biết doanh thu từ bán đất của thành phố đã giảm xuống còn khoảng 13,2 tỷ nhân dân tệ trong năm 2024, chỉ bằng hơn 20% so với mức ghi nhận năm 2020. Dù vậy, chính quyền địa phương vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng 17,7% nguồn thu liên quan đến đất đai trong năm 2025.

“Điều này cho thấy một số chính quyền địa phương đã có nhận thức hoàn toàn sai lệch về thành tích chính trị”, CCDI nhận định.

Tháng trước, cơ quan này cũng tiết lộ có tới 21 tỉnh, thành phố trên cả nước đã nâng khống nguồn thu ngân sách với tổng giá trị hơn 59,6 tỷ nhân dân tệ thông qua các biện pháp kế toán không đúng quy định trong năm ngoái.

Một nhà kinh tế giấu tên tại Thượng Hải cho rằng sai phạm tại Nam Ninh “hoàn toàn xuất phát từ mong muốn cải thiện triển vọng thăng tiến của các quan chức địa phương”.

Trong khi đó, Cục Kiểm toán thành phố Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, cho biết trên trang web của cơ quan này hồi đầu năm rằng việc đánh giá thành tích và cơ hội thăng tiến của quan chức địa phương từ lâu đã gắn chặt với tăng trưởng kinh tế, trong đó nguồn thu ngân sách là chỉ tiêu cốt lõi để đo lường sức mạnh kinh tế của một địa phương.

“Điều này đã biến nguồn thu ngân sách thành một loại ‘tiền tệ cứng’”, cơ quan này nhận định, đồng thời cho biết các báo cáo tài chính tích cực có thể giúp chính quyền địa phương đạt xếp hạng tín nhiệm cao hơn và giảm chi phí vay vốn, từ đó có thể phát hành nhiều trái phiếu và tiếp cận nhiều khoản vay ngân hàng hơn.

Ông Zhao Wei, trưởng bộ phận phân tích tại Công ty Chứng khoán Shenwan Hongyuan Research có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết doanh thu bán đất sụt giảm đã “trở thành gánh nặng lớn đối với năng lực tài chính của nhiều tỉnh”.

Trong một báo cáo nghiên cứu, ông ước tính thâm hụt ngân sách của các chính quyền cấp tỉnh tại Trung Quốc đã tăng vọt lên gần 5.000 tỷ nhân dân tệ, gây áp lực nghiêm trọng lên khả năng tài trợ cho các dự án đầu tư của chính quyền địa phương.

Theo SCMP