Kênh Fox News đưa tin, ngay sau khi giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, Đảng Dân chủ đã nhanh chóng đưa ra lời cảnh báo đối với chính quyền của Tổng thống Donald Trump, khẳng định sẽ sử dụng các lệnh triệu tập và tiến hành điều tra khi họ nắm trong tay quyền lực mới tại Đồi Capitol.
"HÃY THUÊ LUẬT SƯ", Dân biểu Robert Garcia (Đảng Dân chủ - bang California) - thành viên cấp cao nhất của Đảng Dân chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ viện đầy quyền lực - viết trên mạng xã hội X.
Dân biểu Robert Garcia (Đảng Dân chủ - bang California). Ảnh: Getty Images
Thượng nghị sĩ Ron Wyden (Đảng Dân chủ - bang Oregon) còn đưa ra một thông điệp ngắn gọn hơn về những gì sắp xảy ra, chỉ với một từ duy nhất: "Lệnh triệu tập".
Theo Fox News, khi kết quả bầu cử dần được công bố vào tối 3/11 (giờ địa phương), viễn cảnh trong hai năm tới trở nên ngày càng ảm đạm đối với Đảng Cộng hòa và chương trình nghị sự của Tổng thống Trump.
Dân biểu Delia Ramirez (Đảng Dân chủ - bang Illinois) đã liệt kê một loạt các quan chức và đồng minh trong chính quyền của ông Trump mà bà dường như rất nóng lòng muốn đưa ra trước Quốc hội Mỹ.
"Noem, Markwayne, Miller, Homan, Bovino, sao rồi? Hãy sắp xếp lại lịch trình của các vị đi", bà Ramirez viết.
"Họ sẽ cần phải trồng thêm những cánh rừng mới để lấy giấy in cho tất cả các lệnh triệu tập mà chúng tôi sắp ban hành", Thượng nghị sĩ Ed Markey (Đảng Dân chủ - bang Connecticut) viết trên X.
Fox News đưa tin, những lời cảnh báo này cho thấy phần nào các cuộc điều tra có thể bao trùm Washington khi Quốc hội khóa mới của Mỹ nhóm họp vào tháng 1/2027. Sau hai năm ở thế thiểu số và gần như không có khả năng tạo ra bất kỳ thay đổi đáng kể nào, Đảng Dân chủ hiện đang chuẩn bị sử dụng quyền lực tại các ủy ban và thẩm quyền triệu tập để giám sát Tổng thống Trump cùng chính quyền của ông.
Các thành viên Đảng Dân chủ đã dành nhiều tháng để chuẩn bị cho thời điểm này, lên kế hoạch cho các cuộc điều tra và gửi yêu cầu cung cấp tài liệu – những bước đệm có thể dẫn đến các lệnh triệu tập chính thức (subpoena) ngay khi họ nắm quyền kiểm soát các ủy ban tại Quốc hội Mỹ.
Ông Garcia - người dự kiến sẽ giữ chức Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ - cho biết ủy ban của ông sẽ nhanh chóng triển khai các cuộc điều tra, bao gồm các hoạt động kinh doanh của gia đình ông Trump, công tác thực thi chính sách nhập cư, các cáo buộc tham nhũng trong doanh nghiệp, và cách thức xử lý hồ sơ liên quan đến tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein.
"Chúng tôi không bắt đầu từ con số không", ông Garcia chia sẻ với Punchbowl News trước thềm cuộc bầu cử, đồng thời cho biết nhóm của ông đã âm thầm chuẩn bị suốt nhiều tháng qua.
Ông Garcia cũng đề cập đến các công cụ mà phe đa số nắm giữ (bao gồm quyền ban hành lệnh triệu tập, các thủ tục xử lý hành vi khinh thường quốc hội, và khả năng đưa các tranh chấp ra tòa) trong bối cảnh Đảng Dân chủ dự đoán sẽ vấp phải sự phản kháng từ Nhà Trắng.
Đảng Dân chủ kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, Tổng thống Trump phủ nhận trách nhiệmĐỌC NGAY
Fox News nhận định, các cuộc điều tra sắp tới dự kiến sẽ không chỉ giới hạn trong phạm vi Ủy ban Giám sát.
Trong hai năm qua, các thành viên Đảng Dân chủ tại Ủy ban Tư pháp và Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện đã liên tục gây sức ép lên chính quyền Mỹ về vấn đề thực thi chính sách nhập cư cũng như các chính sách khác của Tổng thống Trump. Trong khi đó, các thành viên Đảng Dân chủ tại Thượng viện cũng có thể tận dụng quyền kiểm soát các ủy ban để khởi xướng những cuộc điều tra riêng.
Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth có thể sẽ phải đối mặt với sự giám sát đặc biệt gắt gao.
Ngay cả trước khi giành thế đa số, Đảng Dân chủ đã đưa ra các điều khoản luận tội đối với ông Hegseth, cáo buộc ông có nhiều sai phạm, từ việc phát động cuộc chiến nhắm vào Iran mà chưa có sự cho phép của Quốc hội Mỹ cho đến cản trở hoạt động giám sát của cơ quan này.
Hồi tháng trước, Dân biểu Hakeem Jeffries - lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện - thậm chí còn tuyên bố rằng một trong những việc đầu tiên mà Đảng Dân chủ thực hiện khi nắm quyền đa số sẽ là "loại bỏ ông Pete Hegseth".
Ông Hegseth có thể phải đối mặt với vấn đề sớm hơn dự kiến, khi Dân biểu Thomas Massie (Đảng Cộng hòa, bang Kentucky) cho biết dự định thúc đẩy một cuộc bỏ phiếu về nghị quyết luận tội vị bộ trưởng này ngay khi các nhà lập pháp Mỹ quay trở lại làm việc trong phiên họp cuối nhiệm kỳ (lame-duck session). Ông Massie cáo buộc Bộ trưởng Hegseth đã vi phạm Nghị quyết về Quyền hạn Chiến tranh (War Powers Resolution) trong cuộc chiến tại Iran, đồng thời có những hành động trái pháp luật trong các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela, Yemen và trong các hoạt động nhắm vào những đối tượng bị nghi ngờ buôn bán ma túy.
Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: Getty Images
Theo Fox News, các ủy ban của Quốc hội Mỹ có quyền lực điều tra rộng rãi, bao gồm thẩm quyền triệu tập quan chức chính quyền và công dân ra làm chứng dưới dạng tuyên thệ, và buộc họ phải giao nộp các tài liệu và thông tin liên lạc...
Các chủ tịch ủy ban cũng có thể tự mình nắm giữ quyền lực đáng kể. Quy định của Hạ viện Mỹ cho phép các ủy ban ủy quyền triệu tập nhân chứng hoặc tài liệu (subpoena authority) cho các chủ tịch của họ; điều này có nghĩa là một số chủ tịch ủy ban mới từ Đảng Dân chủ có thể đưa ra yêu cầu cung cấp lời khai hoặc tài liệu mà không cần phải có sự ủng hộ từ phía Đảng Cộng hòa.
Việc phớt lờ trát triệu tập của Quốc hội Mỹ có thể dẫn đến các thủ tục tố tụng tội khinh thường quốc hội, mặc dù việc buộc phải tuân thủ, đặc biệt là từ các quan chức thuộc nhánh hành pháp của Mỹ vốn có thể viện dẫn đặc quyền, sẽ dẫn đến các cuộc chiến pháp lý kéo dài. Quốc hội Mỹ có thể theo đuổi việc quy kết tội khinh thường quốc hội hoặc tìm cách thực thi thông qua các tòa án liên bang.
Các cựu cố vấn của ông Trump là Steve Bannon và Peter Navarro đều bị kết tội khinh thường quốc hội sau khi từ chối tuân thủ lệnh triệu tập từ ủy ban Hạ viện để điều tra vụ tấn công Điện Capitol ngày 6/1/2021; mỗi người đã phải nhận mức án bốn tháng tù giam.
Quốc hội Mỹ có thể bỏ phiếu xác định một đối tượng phạm tội khinh thường quốc hội và chuyển vụ việc sang Bộ Tư pháp – cơ quan nắm quyền quyết định có tiến hành truy tố hay không. Đây sẽ là một rào cản đáng kể trong trường hợp Quốc hội tìm cách thu thập thông tin từ các quan chức đang làm việc trong nhánh hành pháp của nước Mỹ.
