Indonesia chấn động vì vụ nghe lén tổng thống

Ông Listyo Sigit Prabowo là cựu Tư lệnh Cảnh sát quốc gia. Đây là một trong những vụ bê bối lớn nhất từng xảy ra với lực lượng này.

Ngày 4/11, khi người phát ngôn tổng thống Prasetyo Hadi tổ chức họp báo tại Jakarta, trong đó ông cảnh báo rằng hoạt động theo dõi này có thể cấu thành hành vi “phản quốc” và đe dọa an ninh quốc gia.

“Những gì đã xảy ra có thể thuộc phạm vi bị xem xét theo hướng phạm tội phản quốc”, ông Prasetyo nói.

Ông Listyo giữ chức Tư lệnh Cảnh sát quốc gia từ năm 2021, dưới thời cựu Tổng thống Joko Widodo, sau đó được bổ nhiệm làm Chánh văn phòng tổng thống của nhà lãnh đạo đương nhiệm.

Các nhà quan sát cho rằng vụ bê bối cho thấy rạn nứt ngày càng sâu sắc giữa ông Prabowo và người tiền nhiệm. Vụ việc có thể để lại những hệ lụy chính trị, bởi cựu Tư lệnh Cảnh sát có mối quan hệ lâu năm với cả 2 nhà lãnh đạo.

Hai sĩ quan cảnh sát cấp cao khác cũng bị xác định là nghi phạm trong vụ án, gồm Thiếu tướng Ahrie Sonta Nasution - cựu sĩ quan tùy viên của tổng thống, và Thiếu tướng Eko Hadi Santoso.

Tại cuộc họp báo diễn ra vào đêm muộn 3/11, lãnh đạo Cơ quan Điều tra hình sự Asep Safrudin cho biết, cả 3 người đã bị thẩm vấn liên quan đến việc “sử dụng và truy cập hệ thống quản lý hoạt động nghe lén trái quy trình”.

Cảnh sát cho biết, các nghi phạm có thể bị truy tố về những hành vi nghe lén trái phép, truy cập trái phép vào hệ thống điện tử và xóa thông tin điện tử. Những tội danh này có mức án tù tối đa lên tới 10 năm.

“Trong giai đoạn 2025-2026, cuộc điều tra nội bộ đã phát hiện một số số điện thoại được đưa vào hệ thống trái phép, do những số này không liên quan đến bất kỳ cuộc điều tra chính thức nào”, ông Asep nói.

Ông Asep cho biết thêm các nghi phạm đã chỉ đạo xóa nhật ký giám sát vào tháng 10: “Họ tìm cách xóa các hồ sơ để không để lại bất kỳ dấu vết nào về những hoạt động bất hợp pháp của mình”.

Tại một cuộc họp báo riêng, ông Yusril Ihza Mahendra - Bộ trưởng Điều phối phụ trách các vấn đề pháp luật, nhân quyền, nhập cư và cải huấn, gọi đây là “một vấn đề nghiêm trọng đối với đất nước”, đồng thời nhấn mạnh hành vi này được thực hiện nhằm vào “chức vụ cao nhất trong quốc gia”.

Ông Yusril xác nhận Tổng thống Prabowo đã được báo cáo đầy đủ về vụ việc.

Ông Muradi, giáo sư nghiên cứu chính trị và an ninh tại Đại học Padjadjaran, đồng thời là cựu cố vấn của 2 đời Tư lệnh Cảnh sát quốc gia, nói với This Week in Asia rằng việc bắt giữ 3 quan chức cảnh sát là dấu hiệu của chiến dịch “thanh lọc tổng thể”, nhằm loại bỏ ảnh hưởng của ông Listyo trong lực lượng cảnh sát.

Mối quan hệ lâu năm giữa ông Listyo và cựu Tổng thống Jokowi khiến giới phân tích cho rằng đây là dấu hiệu căng thẳng gia tăng giữa cựu tổng thống và tổng thống đương nhiệm.

Vụ bê bối xảy ra vào thời điểm khá nhạy cảm đối với Tổng thống Prabowo, khi vị thế trong nước của ông đang chịu sức ép từ tăng trưởng kinh tế chậm lại, nguy cơ thị trường bị hạ xếp hạng và các cuộc biểu tình kéo dài của người dân liên quan đến tình trạng ô nhiễm khói bụi.

Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy mức độ tín nhiệm dành cho ông Prabowo đã giảm mạnh, sau 2 năm ông lên cầm quyền.