Bộ Xây dựng: Hạn chế chuyển nhượng nhà ở xã hội trong 5 năm để ngăn đầu cơ

Trưa 4/11, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin về tiến độ phát triển nhà ở xã hội năm 2026 và các giải pháp giúp người thu nhập thấp, công nhân tiếp cận nhà ở với mức giá phù hợp.

Thời gian qua, Chính phủ và các bộ, ngành đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở xã hội. Tuy nhiên, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh nhìn nhận các giải pháp đang mang tính manh mún, sự vụ, sự việc và đang được tháo gỡ khi có những kiến nghị, đề xuất.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì tham mưu sửa đổi, hoàn thiện Luật Nhà ở, trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2.

“ Theo đó, Luật Nhà ở cụ thể hóa các cơ chế, chính sách nhằm đảm bảo người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng được hưởng chính sách thực sự tiếp cận được nhà ở: Mua, thuê hoặc là thuê lâu dài với giá phù hợp ”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Luật là quy định chặt chẽ các nguyên tắc xác định giá bán, giá thuê và giá thuê mua, đảm bảo tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ, lợi nhuận định mức và không tính các khoản ưu đãi của Nhà nước.

Theo lãnh đại Bộ Xây dựng, quy định này nhằm bảo đảm mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập thấp.

“ Dự thảo Luật cũng quy định cụ thể các điều kiện quản lý giao dịch như mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội và quy định thời hạn hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu để ngăn ngừa đầu cơ, đảm bảo đúng mục đích an sinh xã hội ”, ông Lê Hồng Vinh nói.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật quy định cụ thể các nhóm đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

Về nguyên tắc hỗ trợ và phát triển nhà ở, theo Thứ trưởng Lê Hồng Vinh, dự thảo Luật Nhà ở quy định rõ các nguyên tắc thực hiện hỗ trợ nhà ở xã hội, đảm bảo công khai, minh bạch, đúng đối tượng; ưu tiên người có công, người khuyết tật, hộ nghèo; hỗ trợ vay vốn ưu đãi.

Đồng thời, thể chế hóa cụ thể cơ chế tạo lập nguồn vốn không thông qua quỹ nhà ở hoạt động không vì lợi nhuận và tài chính công đoàn cùng với các hình thức quy hoạch, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và các nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp.

Liên quan đến chính sách ưu đãi chủ đầu tư để kéo giảm giá thành, dự thảo Luật quy định đồng bộ các chính sách ưu đãi về tài chính mạnh mẽ dành cho chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp và nhà ở xã hội như miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi về thuế, tín dụng; hạch toán chi phí đầu tư hạ tầng và xây dựng vào chi phí hợp lý.

Ngoài ra, Chính phủ cũng đề xuất quy định cho phép dành một tỷ lệ diện tích đất hoặc diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ, thương mại nhằm bù đắp chi phí, giảm chỉ tiêu giá thành và đảm bảo giá bán, giá cho thuê phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Về tiến độ phát triển nhà ở xã hội, ông Lê Hồng Vinh cho biết cả nước đang triển khai 293 dự án với quy mô 363.065 căn.

Trong đó, 128 dự án khởi công mới với 183.293 căn, gồm 140.492 căn nhà ở xã hội và 42.801 căn cho thuê. Ngoài ra, 170 dự án đã hoàn thành với 46.962 căn. Dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.

Về kết quả thực hiện chỉ tiêu thực hiện nhà ở cho thuê năm 2026, lũy kế đến nay cả nước có 114 dự án nhà ở xã hội có nhà ở cho thuê đang triển khai với tổng số 63.970 căn để cho thuê.

“ Kể từ khi Thủ tướng chỉ đạo đẩy mạnh việc phát triển phân khúc nhà ở cho thuê từ tháng 6 đến nay, cả nước có 29 dự án mới được khởi công. Quy mô các dự án này khoảng 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm 40%. Đến nay cả nước đã hoàn thành được 8.314 căn, đạt tỷ lệ 48% kế hoạch và khả năng hoàn thành năm 2026 đạt 18.049 căn và đạt tỷ lệ 104% so với kế hoạch thực giao ”, Thứ trưởng nêu rõ.