Cả nước có gần 3.000 dự án bất động sản vướng mắc, tương đương 2,4 triệu tỷ đồng

Sáng ngày 9/1, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) tổ chức Diễn đàn thị trường bất động sản Việt Nam 2026 với chủ đề “Định hình chuẩn mực để thị trường phát triển bền vững”.

Tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đánh giá, năm 2025 đánh dấu bước chuyển đáng ghi nhận của thị trường bất động sản Việt Nam sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Nhiều phân khúc đã dần phục hồi, tâm lý thị trường ổn định hơn và niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư từng bước được củng cố. Trong đó, nhà ở xã hội tiếp tục là điểm sáng khi cả nước đã triển khai trên 600 dự án với quy mô xấp xỉ 700.000 căn hộ, góp phần quan trọng vào mục tiêu bảo đảm an sinh và đáp ứng nhu cầu ở thực của người dân.

Không chỉ gia tăng về số lượng, chất lượng các dự án bất động sản cũng có sự cải thiện rõ rệt. Các dự án mới ngày càng chú trọng tính đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và tiện ích đi kèm, hướng tới nâng cao chất lượng sống. Xu hướng phát triển xanh, tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường đã trở thành tiêu chí quan trọng trong chiến lược của nhiều chủ đầu tư, thay vì chỉ tập trung vào khai thác quỹ đất và lợi nhuận ngắn hạn.

Dù ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, Thứ trưởng Bộ Xây dựng thẳng thắn chỉ ra rằng thị trường bất động sản vẫn đang đối mặt với những thách thức không nhỏ. Nổi bật nhất là vấn đề giá bất động sản trong thời gian qua vẫn ở mức cao, vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người dân, đặc biệt tại các đô thị lớn. Điều này không chỉ gây khó khăn cho người mua nhà lần đầu mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất cân đối cung – cầu trong trung và dài hạn.

Cùng với đó, cơ cấu sản phẩm trên thị trường vẫn chưa hợp lý. Phân khúc cao cấp, hạng sang chiếm tỷ trọng lớn, trong khi các sản phẩm nhà ở giá phù hợp, đáp ứng nhu cầu thực của đại bộ phận người dân lại còn thiếu hụt. Theo đánh giá của lãnh đạo Bộ Xây dựng, đây là vấn đề mang tính cơ cấu, đòi hỏi sự điều chỉnh đồng bộ từ quy hoạch, chính sách đất đai, tín dụng cho tới chiến lược đầu tư của doanh nghiệp.

Việc không kịp thời điều chỉnh cơ cấu sản phẩm có thể dẫn tới hệ lụy lâu dài, khiến thị trường phát triển lệch pha, thiếu bền vững và dễ tổn thương trước các biến động kinh tế vĩ mô.

Theo thống kê, hiện cả nước có khoảng 2.991 dự án đang tồn tại vướng mắc với tổng quy mô vốn lên tới khoảng 2,4 triệu tỷ đồng – một nguồn lực rất lớn đang bị “đóng băng”. Trong năm 2025, các cơ quan chức năng đã bước đầu tháo gỡ được cho 926 dự án, tương ứng khoảng 724.000 tỷ đồng vốn được khơi thông.

Bước sang năm 2026, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục tập trung xử lý các dự án tồn đọng theo nhóm vướng mắc, từ những dự án liên quan đến đất đai qua thanh tra, kiểm tra; các dự án cần cơ chế của Quốc hội; đến những dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ, Thủ tướng hoặc địa phương. Cách tiếp cận phân loại này được kỳ vọng sẽ giúp quá trình tháo gỡ đi vào thực chất, tránh dàn trải và chồng chéo.

Ngoài ra, Thứ trưởng Bộ Xây dựng khẳng định, trọng tâm trong thời gian tới là tăng nguồn cung, đặc biệt là nhà ở có giá phù hợp, qua đó từng bước đưa bất động sản trở lại đúng vai trò là nền tảng quan trọng của nền kinh tế và an sinh xã hội.

Tại diễn đàn, TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cũng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ với địa phương nhằm kiểm soát tình trạng thổi giá, tạo giá ảo và nhu cầu ảo. Theo ông, việc để đầu cơ chi phối thị trường không chỉ làm méo mó giá cả mà còn khiến người có nhu cầu thực ngày càng khó tiếp cận nhà ở. Do đó, định hướng xuyên suốt của Chính phủ và Bộ Xây dựng là tập trung phát triển các sản phẩm phục vụ nhu cầu ở thực, bảo đảm an sinh xã hội và ổn định thị trường dài hạn.

“Thị trường bất động sản vẫn cần tiếp tục song hành giữa hoàn thiện pháp luật, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và kiểm soát minh bạch thông tin thị trường. Chỉ khi những yếu tố này được thực hiện đồng bộ, thị trường bất động sản Việt Nam mới có thể phát triển lành mạnh, bền vững và đóng góp hiệu quả hơn cho tăng trưởng kinh tế quốc gia”, ông Khôi chia sẻ.