Cầu Trần Hưng Đạo: Hàng vạn tấn thép 'vẽ' đường cong trên sông Hồng

Đưa “vòm vô cực” từ bản vẽ xuống công trường

Cầu Trần Hưng Đạo là một trong những công trình giao thông lớn đang được triển khai tại Hà Nội, với điểm nhấn kiến trúc là hệ vòm thép uốn lượn liên tục qua 6 nhịp chính.

Lấy cảm hứng từ đồ án “Infinity Hanoi - Sự thịnh vượng vĩnh cửu trên sông Hồng”, hệ vòm được tạo hình giao thoa như biểu tượng vô cực. Những đường cong liên tục không chỉ tạo diện mạo khác biệt cho cây cầu mà còn được kỳ vọng trở thành một dấu ấn kiến trúc mới trên sông Hồng.

Từ trên cao, các nhịp vòm tạo thành những đường cong nối tiếp nhau, gợi liên tưởng đến nhịp sóng của dòng sông. Ý tưởng kiến trúc này đồng thời đặt ra yêu cầu rất cao đối với quá trình thi công, bởi mỗi cấu kiện thép phải được chế tạo, vận chuyển và lắp đặt chính xác theo vị trí thiết kế.

Ngày 31/8, đốt dầm dọc chủ đầu tiên của cầu Trần Hưng Đạo được lắp đặt thành công, đánh dấu bước chuyển quan trọng của dự án sang giai đoạn thi công phần kết cấu thép trên sông.

Khác với những hạng mục nằm dưới lòng sông, việc lắp dựng hệ dầm và vòm thép diễn ra trên hệ nổi, với các cấu kiện có khối lượng lớn. Đây được xem là một trong những giai đoạn phức tạp nhất của dự án.

Đặc biệt, hệ dầm dọc chủ được lắp đặt với độ nghiêng khoảng 33 độ so với phương ngang để bám sát hình dáng kiến trúc của công trình.

Với kết cấu có nhiều đường cong và góc nghiêng, chỉ một sai lệch nhỏ về tọa độ, cao độ hoặc góc đặt cấu kiện cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình lắp ghép các bộ phận tiếp theo.

Để kiểm soát độ chính xác, dự án đang ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) kết hợp công nghệ quét Laser 3D. Dữ liệu được sử dụng để đối chiếu tọa độ của cấu kiện từ quá trình gia công tại nhà máy đến khi đưa ra công trường lắp dựng.

Đây là bài toán không đơn thuần nằm ở việc “đưa một khối thép lên cao”, mà là làm thế nào để hàng nghìn cấu kiện khi được lắp ghép trên sông có thể khớp chính xác theo hình dáng tổng thể đã được tính toán từ trước.

Thi công giữa dòng sông Hồng

Một thách thức khác đến từ chính vị trí xây dựng công trình. Việc thi công giữa sông Hồng khiến các phương án tổ chức công trường phải tính đến sự thay đổi của dòng chảy, mực nước cũng như những diễn biến bất lợi trong mùa mưa bão.

Hệ thống móng trụ cầu và đà giáo tạm được thiết kế với hệ số an toàn nhằm tăng khả năng chống chịu trước những biến động của điều kiện thủy văn.

Theo đại diện Ban Quản lý dự án, cùng với các giải pháp tổ chức thi công, công trình được triển khai hệ thống quan trắc sức khỏe kết cấu. Các cảm biến sẽ theo dõi những thông số như độ võng, biến dạng và ứng suất tại các vị trí cần thiết.

Dữ liệu quan trắc giúp đội ngũ kỹ thuật theo dõi trạng thái kết cấu trong quá trình cẩu lắp, hợp long và khai thác sau này.

Theo kế hoạch, chiến dịch cẩu lắp hơn 26.000 tấn kết cấu thép đã bắt đầu từ ngày 31/8.

Trước đó, 5 trụ cầu chính giữa sông đã hoàn thành khoảng 90% phần kết cấu bên dưới, tạo mặt bằng và điều kiện để bước vào giai đoạn thi công phần cầu phía trên.

Hiện dự án duy trì 28 mũi thi công ngày đêm với khoảng 700 người cùng hơn 120 máy móc, thiết bị.

Khởi công từ tháng 12/2025, dự án có tổng mức đầu tư gần 8.000 tỷ đồng và hiện đạt gần 40% khối lượng tổng thể. Tiến độ thi công đang được đẩy nhanh với mục tiêu hoàn thành công trình trước thềm APEC 2027.

Điểm đáng chú ý của cầu Trần Hưng Đạo không chỉ nằm ở phần đường dành cho phương tiện cơ giới.

Theo thiết kế, công trình còn có không gian dành cho người đi bộ, làn xe đạp và các đài vọng cảnh hướng ra sông Hồng. Các hạng mục này được kỳ vọng kết nối với hệ thống không gian công cộng, công viên ven sông ở hai phía.

Khi hoàn thành, cây cầu được định hướng trở thành một không gian đô thị có khả năng kết hợp giao thông với trải nghiệm, cảnh quan và các hoạt động văn hóa, du lịch.

Từ những nét vẽ đầu tiên trên bản thiết kế đến những đốt thép đang dần thành hình giữa sông Hồng, “vòm vô cực” đang bước qua một bài kiểm tra khắt khe: biến một ý tưởng kiến trúc giàu tính biểu tượng thành một công trình thực tế, bảo đảm đồng thời yêu cầu về thẩm mỹ, kỹ thuật và an toàn.

Nếu hoàn thành theo mục tiêu đề ra, hình dáng đặc biệt của cầu Trần Hưng Đạo sẽ không chỉ tạo thêm một điểm nhấn trên dòng sông Hồng, mà còn mở ra một trục giao thông mới kết nối hai bờ sông, phục vụ phát triển đô thị Hà Nội trong những năm tới.