Cầu vượt sông Hồng: Chạy đua với thời gian

Những công trường không có ngày nghỉ

Những ngày đầu tháng 9-2026, trên công trường cầu Trần Hưng Đạo, nhịp làm việc vẫn nối dài bất kể ngày nghỉ lễ. Máy móc, cần cẩu, sà lan hoạt động liên tục; những cấu kiện thép nặng hàng chục tấn lần lượt được đưa ra giữa sông Hồng, nâng lên hệ đà giáo và lắp dựng.

Trước đó, ngày 31-8, bốn đốt dầm dọc chủ đầu tiên được đưa vào vị trí tại nhịp nối hai trụ TC3 và TC4 - “mở đường” cho giai đoạn thi công lắp dựng dầm, sàn và vòm thép – những hạng mục quan trọng định hình kiến trúc cầu Trần Hưng Đạo bắc qua sông Hồng. Những khối thép nặng hàng chục tấn được nâng giữa sông bằng các cần cẩu sức nâng từ 250 đến 500 tấn, dưới sự giám sát của các kỹ sư và công nhân. Phía trên bờ, các mũi thi công khác vẫn đồng thời triển khai.

Đến nay, dự án đã huy động 28 mũi thi công trên toàn tuyến, khoảng 700 nhân sự cùng hơn 120 máy móc, thiết bị, trong đó có 19 sà lan. Toàn bộ 128 cọc khoan nhồi và 7 bệ trụ cầu chính đã hoàn thành; sản lượng thi công đạt 2.455/7.280 tỷ đồng, tương đương 33,72%. Các hạng mục cầu chính, cầu dẫn cơ bản đáp ứng yêu cầu hoàn thành trước APEC 2027.

Theo ông Trần Trọng Huy, Phó Giám đốc Ban dự án đầu tư xây dựng cầu Trần Hưng Đạo, để giữ tiến độ, các nhà thầu phải huy động 100% quân số, tổ chức thi công liên tục. “Nhờ tinh thần làm việc kỉ luật của đội ngũ công nhân, kĩ sư nhà thầu, luôn bám công trường ngày đêm, sẵn sàng tinh thần vượt qua khó khăn của thời tiết cũng như áp lực về tiến độ, chúng tôi mới cán mốc thi công ngày hôm nay”, ông Huy chia sẻ.

Đây cũng là thời điểm dự án bước sang chặng thi công có yêu cầu cao hơn. Phần móng, bệ và thân các trụ chính giữa sông đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất của mùa lũ. 128 cọc khoan nhồi đường kính 2m, sâu hơn 50m đã hoàn thành; đến ngày 30-5, toàn bộ bệ và thân trụ cầu chính đạt cao độ vượt lũ +5m.

Phía trước là hàng nghìn tấn kết cấu thép phải được vận chuyển, nâng lắp giữa dòng. Toàn bộ 26.275 tấn thép phục vụ cầu chính đã được nhập về, nhưng được gia công tại 10 nhà máy ở nhiều địa phương. Từ nhà máy đến công trường là một chuỗi vận chuyển bằng đường biển, đường bộ và đường thủy, đòi hỏi tính toán chặt chẽ về tải trọng, hành trình và thời điểm.

Ông Đặng Xuân Đại, Chỉ huy phó nhà thầu Trung Chính tại dự án cho biết, khó khăn lớn nhất là điều kiện dòng chảy trên sông Hồng, nhất là khi mưa lũ. Cấu kiện vừa dài, vừa nặng, trong khi sà lan chở hàng có sức cản nước lớn. Vì vậy, việc đưa từng cấu kiện đến đúng vị trí, đúng thời điểm là một công việc đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của nhiều đơn vị.

Không chỉ trên sông, cuộc đua tiến độ còn diễn ra tại các nhà máy với khoảng 1.000 người đang tập trung sản xuất cấu kiện phục vụ dự án. Điều đó cho thấy quy mô của công trường Trần Hưng Đạo không chỉ tính bằng 4km tuyến cầu và đường dẫn, mà còn kéo dài tới các cơ sở sản xuất, bãi tập kết và những tuyến vận chuyển vật liệu.

Tăng tốc nhưng không để “đường găng” bị đứt gãy

Nếu Trần Hưng Đạo đang bước vào chặng lắp dựng kết cấu thép thì cầu Tứ Liên đang đồng loạt triển khai từ cầu chính đến các nút giao, cầu dẫn.

Toàn bộ 62,51ha mặt bằng theo chỉ giới dự án đã được tiếp nhận. Liên danh nhà thầu tổ chức 15 mũi thi công trên toàn tuyến. Cầu chính đã hoàn thành 4/37 đốt thân tháp của các trụ P37, P38; nút giao Nghi Tàm đạt 156/167 cọc, cầu dẫn phía Nghi Tàm 362/642 cọc và phía Đông Anh 144/208 cọc. Sản lượng thực hiện đạt 1.843/9.418 tỷ đồng, tương đương 19,57% giá trị hợp đồng.

Trên công trường, các mũi thi công được tổ chức liên tục. Cầu chính, cầu dẫn, hầm chui và các nút giao được triển khai song song. Theo kế hoạch, đến hết năm 2026, dự án phấn đấu đạt khoảng 40% giá trị hợp đồng, hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi, 60% bệ trụ và 40% thân trụ cầu dẫn, cầu nút giao.

Tuy nhiên, không phải tất cả các hạng mục đều đang cùng nhịp. Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội đánh giá, tiến độ cầu chính, cầu thép, cầu dẫn phía Đông Anh và nút giao Trường Sa cơ bản đáp ứng mục tiêu trước APEC 2027, trong khi nút giao Nghi Tàm, cầu dẫn Nghi Tàm và cầu đúc hẫng vượt sông Đuống đang chậm hơn yêu cầu.

Đây chính là bài toán đặt ra không chỉ với Tứ Liên mà với toàn bộ các dự án cầu lớn đang triển khai: một hạng mục chậm có thể kéo theo cả chuỗi công việc phía sau.

Tại cầu Ngọc Hồi, tiến độ hiện cơ bản đáp ứng yêu cầu, song vẫn còn một phần mặt bằng phía Hưng Yên cần được bàn giao. Hà Nội đã hoàn thành 100% mặt bằng với 32,6ha; phía Hưng Yên đạt 97,6%, còn 0,53ha đang được phấn đấu bàn giao trong tháng 9-2026. Các nhà thầu hiện tổ chức 20 mũi thi công trên toàn tuyến, sản lượng đạt 1.647,89/7.370,72 tỷ đồng, tương đương 22,36% và đang phấn đấu đến hết năm 2026 nâng sản lượng khoảng 35%, tương ứng với hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi, bệ trụ cầu chíhnh, 65% bệ trụ cầu dẫn và 50% thân trụ.

Trong khi đó, cầu Hồng Hà trên tuyến Vành đai 4 đang là một trong những công trình có sản lượng cao nhất. Đến nay, dự án đạt khoảng 45,45%; toàn bộ 941 cọc khoan nhồi đã hoàn thành, 65/70 bệ trụ và 58/70 thân trụ đã được đổ bê tông, 139/450 dầm Super T đã được đúc. Chủ đầu tư và nhà thầu đang triển khai các giải pháp nhằm rút ngắn tiến độ khoảng 6 tháng.

Không để một khâu chậm cả công trình

Theo Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội Đặng Xuân Huấn, các dự án Tứ Liên, Ngọc Hồi và Trần Hưng Đạo đang được triển khai đồng loạt, tập trung đẩy nhanh tiến độ để đáp ứng mục tiêu hoàn thành trước Hội nghị APEC 2027.

Vấn đề hiện nay không còn đơn thuần là giải phóng mặt bằng. Với Tứ Liên, mặt bằng đã cơ bản được giải quyết nhưng một số hạng mục vẫn chậm. Với Trần Hưng Đạo, việc di chuyển hạ tầng kỹ thuật, trong đó có đường điện 110kV, vẫn cần tiếp tục xử lý. Với Ngọc Hồi, phần mặt bằng còn lại ở Hưng Yên phải được bàn giao để các nhà thầu có thể triển khai đồng bộ.

Từ thực tế đó, tại cuộc kiểm tra ngày 9-9 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu tập trung cao nhất cho công trường, tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ. Với những dự án đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, trọng tâm phải chuyển mạnh sang tổ chức thi công, huy động nhân lực, máy móc, thiết bị, bảo đảm tiến độ từng hạng mục và tiến độ chung. Sở Xây dựng lập báo cáo “đường găng” tiến độ, lấy mốc ngày hoàn thành đếm lùi để tăng cường đôn đốc, giám sát đối với từng dự án.

Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu các khó khăn phát sinh phải được báo cáo kịp thời để xử lý, không để vướng mắc kéo dài. Đặc biệt, tại những dự án có nhiều nhà thầu tham gia, cần tổ chức thi công linh hoạt, phát huy năng lực từng đơn vị. Nếu một nhà thầu không đáp ứng tiến độ thì phải sẵn sàng điều chuyển khối lượng cho đơn vị đủ năng lực, không để một nhà thầu trở thành điểm nghẽn của cả dự án.

Riêng với cầu Trần Hưng Đạo, yêu cầu này còn được đặt ra với đường dẫn và các nút giao. Cầu hoàn thành nhưng đường dẫn chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác. Bởi vậy, các hạng mục phải được triển khai đồng bộ, tránh tình trạng “cầu đi trước, đường theo sau”.

Một yêu cầu khác được lãnh đạo thành phố nhấn mạnh là mọi đề xuất phát sinh trong quá trình thi công phải được rà soát kỹ, làm rõ sự cần thiết, hiệu quả và chi phí; việc rút ngắn tiến độ phải được lượng hóa cụ thể. Đồng thời, các đơn vị cần đánh giá sát năng lực cung ứng vật tư, thiết bị, ưu tiên sử dụng nguồn lực trong nước và không để thiếu vật liệu làm ảnh hưởng đến tiến độ.

Có thể thấy, cuộc đua về đích trước APEC 2027 đang bước vào giai đoạn quyết định. Những trụ cầu đã vượt lũ, những đốt dầm thép đầu tiên đã vươn lên giữa sông, hàng chục mũi thi công đang đồng loạt tiến về phía trước. Nhưng từ nay đến thời điểm hoàn thành vẫn còn một khối lượng công việc rất lớn.

Vì thế, câu hỏi “có kịp hay không?” chưa thể chỉ nhìn vào những con số sản lượng hiện tại để trả lời. Điều quyết định sẽ nằm ở khả năng giữ được nhịp thi công trong những tháng tới; xử lý nhanh mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và các điểm nghẽn; đồng thời bảo đảm cầu chính, cầu dẫn, đường dẫn và nút giao cùng về đích.

Trên những công trường đang sáng đèn giữa dòng sông Hồng, cuộc chạy đua ấy đã thực sự bắt đầu.