Chiếc ô tô đặc biệt từng đưa Bác Hồ về thăm quê

Ngày 8/12/1961, trong chuyến về thăm quê hương Nghệ An, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn chiếc GAZ-69 mang biển số BAA-400 để di chuyển thay vì chiếc xe trang trọng khác được lãnh đạo tỉnh chuẩn bị từ trước. Xe do ông Nguyễn Đình Ngọc, cán bộ phục vụ của Tỉnh ủy Nghệ An, điều khiển.

Chiếc GAZ-69 sau đó chạy về trung tâm thị xã Vinh, trong khi Bác vẫy tay chào Nhân dân đứng hai bên đường. Mọi người vẫy cờ, tung hoa, hô khẩu hiệu “Hồ Chủ tịch muôn năm”. Hình ảnh Bác bên chiếc xe gắn với chiến trường khi ấy để lại dấu ấn giản dị, gần gũi trong lòng người dân.

GAZ-69 được phát triển sau Thế chiến II nhằm thay thế GAZ-67B, hướng tới một mẫu xe địa hình hạng nhẹ vừa làm xe chỉ huy, vừa kéo pháo. Xe trang bị động cơ xăng 4 xi-lanh, dung tích 2.120 cm³, công suất 55 mã lực, hộp số sàn 3 cấp kết hợp hộp số phụ và hệ dẫn động 4 bánh.

GAZ-69 có chiều dài 3.850 mm, rộng 1.850 mm, cao 2.030 mm và chiều dài cơ sở 2.300 mm. Thiết kế thân xe đơn giản, với kính chắn gió có thể gập xuống và phần đuôi mở. Xe cũng có thể được cải tạo cho nhiều mục đích, trong đó có xe cứu thương.

Xe được sản xuất tại nhà máy GAZ (Liên Xô cũ) trong các năm từ 1953-1954. Từ 1955-1972, xe được sản xuất bởi hãng UAZ. Về sau, loại xe này được cấp giấy phép sản xuất ở Rumania.

Điểm đáng chú ý trong thiết kế là động cơ được bố trí phía trên cầu trước dẫn động, thay vì đặt phía sau cầu như cách bố trí phổ biến trên nhiều mẫu xe địa hình cùng thời. Cách sắp xếp này giúp tận dụng chiều dài thân xe, đưa hàng ghế trước về phía trước và tạo thêm không gian phía sau cho hàng hóa hoặc hành khách.

Thiết kế cũng khiến trọng tâm xe cao hơn và có thể làm cầu trước chịu tải lớn khi xe không chở hàng. Các kỹ sư GAZ đã sử dụng động cơ lấy từ mẫu xe du lịch Pobeda, có ưu điểm nhỏ gọn và khả năng tạo lực kéo tốt.

Sau nhiều năm được chuyển qua các đơn vị quản lý, đến năm 1997, chiếc xe được bàn giao cho Ban Quản lý Khu di tích Kim Liên. Hiện GAZ-69 BAA-400 vẫn được lưu giữ tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên, trở thành hiện vật gắn với sự giản dị, gần gũi của Người.