Chiều theo ý Mỹ, Đài Loan (Trung Quốc) tự tay đem cho “lá chắn” then chốt?

Với vị thế là đại bản doanh của TSMC – nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới, Đài Loan hiện đang thống trị lĩnh vực sản xuất chip toàn cầu. Hầu hết các loại chip tiên tiến bậc nhất thế giới đều do TSMC sản xuất. Theo ước tính, hòn đảo này tạo ra lượng sản phẩm đủ đáp ứng gần 1/3 nhu cầu tính toán toàn cầu. Chính vị thế này cho phép đảo Đài Loan sở hữu cái gọi là tấm “lá chắn silicon”.

Tuy nhiên, hôm 15/1 vừa qua, nhà chức trách Đài Loan đã ký một thỏa thuận thương mại với Mỹ, trong đó đảm bảo khoản tín dụng 250 tỷ USD để các công ty sản xuất chip và công nghệ của hòn đảo mở rộng năng lực sản xuất tại Mỹ. Đổi lại, Washington giảm thuế từ 20% xuống còn 15% đối với hầu hết hàng hóa nhập khẩu từ hòn đảo này đồng thời miễn thuế với thuốc gốc, nguyên liệu, linh kiện máy bay và những tài nguyên thiên nhiên không có sẵn.

Trao đổi với CNBC, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick nói rằng mục tiêu là đưa 40% chuỗi cung ứng bán dẫn của đảo Đài Loan sang Mỹ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều này không dễ thực hiện bởi lập trường chứng rắn của Đài Bắc trong việc giữ công nghệ tiên tiến nhất của mình ở lại hòn đảo.

Sravan Kundojjala, một nhà phân tích tại SemiAnalysis, tin rằng: “Lá chắn silicon của Đài Loan vẫn sẽ vững mạnh cho đến cuối thập kỷ này khi năng lực sản xuất tiên tiến và quan trọng nhất thế giới vẫn sẽ tập trung tại hòn đảo”.

Trên thực tế, nhà chức trách đảo Đài Loan đã hạn chế các nhà máy ở nước ngoài của TSMC, chỉ cho phép những công nghệ lạc hậu ít nhất 2 thế hệ so với công nghệ tối tân nhất, được gọi là quy tắc N-2.

Dennis Lu-Chung Weng, Phó giáo sư khoa học chính trị, Đại học Sam Houston, nhấn mạnh: “Hệ sinh thái bán dẫn không thể rời đi chỉ sau một đêm. Vì vậy, lá chắn silicon có thể suy yếu nhưng vẫn sẽ tồn tại trong ngắn hạn”.

Ở thời điểm hiện tại, TSMC hiện đang sản xuất các loại chip tiên tiến nhất bằng công nghệ 2 nanomet tại Đài Loan. Nhà máy của họ ở Arizona, Mỹ chỉ bắt đầu sản xuất các loại chip 4 nanomet cho các khách màng Mỹ. Theo kế hoạch, phải tới năm 2030, nhà máy này mới bắt đầu sản xuất chip 2 nanomet và chi A16.

Trong sản xuất bán dẫn, kích thước nanomet nhỏ hơn có nghĩa là một độ bóng bán dẫn cao hơn, giúp tắc tốc độ xử lý và cải thiện hiệu quả năng lượng. Sự tụt hậu 4-5 năm đó đảm bảo cho đảo Đài Loan duy trì được lợi thế của mình trong lĩnh vực công nghệ.

Wendell Huang, Giám đốc tài chính của TSMC, nói rằng công ty này vẫn tiếp tục phát triển các công nghệ tiên tiến nhất của mình ở đảo Đài Loan do cần sự “hợp tác chặt chẽ” giữa các nhóm nghiên cứu, phát triển và hoạt động sản xuất trên hòn đảo này.

Ông Wu Cheng-wen, người đứng đầu Hội đồng Khoa học và Công nghệ Đài Loan, cũng từng nói rằng việc hòn đảo này giữ các công nghệ ở lại là “rất quan trọng”, đảm bảo rằng ngành công nghiệp của họ không bị suy yếu. Thậm chí, ông Wu còn gọi việc chuyển nghiên cứu và phát triển công nghệ ra bên ngoài là “rất nguy hiểm”.

Bên cạnh những tính toán mang tính chủ đích, việc sản xuất chip ở Mỹ cũng có nhiều điểm không thuận lợi. Điểm đầu tiên là nguồn nhân lực. Việc thiếu hụt lao động có tay nghề và chi phí sản xuất cao dẫn đến sự chậm trễ trong việc mở các nhà máy của TSMC tại Mỹ. Đây là điều mà các thỏa thuận thương mại không thể giải quyết.

Chính vì thế, việc hiện thực hóa các cam kết đầu tư, dù được đánh giá rất tham vọng, cũng sẽ mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Tuy chuỗi cung ứng không thể chuyển dịch sau một đêm nhưng Đài Loan vẫn phải đối mặt một câu hỏi lớn là sau Kỷ nguyên Trump, liệu các Tổng thống Mỹ tiếp theo có còn mặn mà với việc chuyển dịch này hay không. Nếu việc thúc đẩy di dời quy mô lớn vẫn tiếp diễn, Đài Loan sẽ mất đi lợi thế độc quyền. Câu hỏi lúc này là “khi nào” mà thôi.

Trong khi đó, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nói rằng Bắc Kinh kiên quyết phản đối bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết giữa Đài Loan và các quốc gia có quan hệ ngoại giao với Trung Quốc. Bắc Kinh cũng đồng thời kêu gọi Mỹ tuân thủ nguyên tắc Một Trung Quốc.

Nguồn: Tổng hợp