Chủ cửa hàng thủy sản 20 năm nói thẳng: 4 loại cá dễ “ôm ổ ký sinh trùng”, dân buôn cũng ngại ăn

Cá là thực phẩm quen thuộc trong mâm cơm gia đình nhờ giàu đạm, omega-3 cùng nhiều vitamin bổ dưỡng. Tuy nhiên, theo chia sẻ của một người bán thủy hải sản lâu năm trên Sohu, không phải loại cá nào bày trên quầy cũng nên mua về ăn, dù giá có rẻ đến đâu. "Chọn được cá sạch và an toàn khó hơn nhiều so với chọn tôm hay mực. Mức giá rẻ đôi khi che giấu những mầm mống ký sinh trùng nguy hiểm mà người mua khó nhận ra nếu không để ý kỹ", ông Trương nói.

Ông năm nay ngoài 50 tuổi (Trung Quốc), có hơn 20 năm kinh nghiệm bán thủy hải sản. Theo chia sẻ của ông, người trong nghề thường tránh xa 4 loại cá dưới đây. Nguyên nhân không chỉ nằm ở môi trường sống ô nhiễm làm giảm chất lượng mà còn liên quan trực tiếp đến nguy cơ tích tụ ký sinh trùng và kim loại nặng nguy hiểm cho sức khỏe:

Cá hồi vân giả làm cá hồi biển ăn sống

Tại các quán ăn hay quầy hải sản, nhiều nơi quảng cáo "cá hồi giá rẻ" hay "cá hồi nước ngọt" dùng để làm món gỏi hay sashimi. Tuy nhiên, ông Trương tiết lộ đây thực chất là cá hồi vân (rainbow trout), một loại cá nước ngọt được nuôi phổ biến.

Khác với cá hồi đại dương, cá hồi vân sống trong môi trường nước ngọt nên là môi trường lý tưởng cho các loại ký sinh trùng phát triển, đặc biệt là sán dây. Việc thái mỏng ăn sống cực kỳ nguy hiểm vì nang sán sẽ chui thẳng vào đường ruột con người, phát triển dài hàng mét tàn phá tiêu hóa.

"Trong nghề ai cũng biết, muốn ăn sống thì bắt buộc phải chọn cá biển khơi chuẩn chỉ. Còn cá nước ngọt dù đắt hay rẻ, không đun nấu chín kỹ thì người trong nghề tuyệt đối không bao giờ chạm đũa", ông Trương nói thẳng.

Cá kiếm ăn và chui rúc dưới đáy bùn (cá chép, cá trê, cá chạch)

Dù là cá có vảy như cá chép hay cá da trơn như cá trê, cá chạch, điểm chung của nhóm này là tập tính chui rúc và ủi bùn kiếm ăn ở tầng đáy. Bùn đáy là nơi tập trung xác động vật phân hủy, chất thải và các loại ốc ngắn – vật chủ trung gian truyền bệnh sán lá gan nhỏ.

Việc tiêu thụ thực phẩm dơ bẩn dưới bùn khiến cá chép dễ nhiễm nang sán lá gan, còn cá trê, cá chạch lại tích tụ mật độ lớn giun tròn, sán dây và vi khuẩn đường ruột. Ăn cá nhóm này khi chưa nấu chín kỹ như làm gỏi cá hay ăn tái sẽ khiến ký sinh trùng xâm nhập tàn phá gan, mật và đường tiêu hóa.

"Cá sống ở mảng bùn thối thì ruột bẩn cực kỳ. Nhiều con mang mầm ký sinh trùng ẩn sâu trong thớ thịt, dù rửa sạch cỡ nào mà không đun kỹ thì ăn vào chỉ rước bệnh", ông Trương chia sẻ.

Cá nuôi ao tù, nước đọng

Cá trắm, cá mè, cá trôi là những loại cá xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, ông Trương nhấn mạnh nguy cơ nằm ở môi trường nuôi trồng của chúng.

Khi được nuôi trong các ao tù đọng, nguồn nước ít lưu thông và lạm dụng cám tăng trọng, môi trường sống của cá trở thành "ổ" cho trùng bánh xe, trùng mỏ neo và đặc biệt là sán lá gan phát triển. Mổ những con cá nuôi ở môi trường bẩn thường thấy màng đen bụng rất dày, nội tạng bốc mùi hôi nồng và thịt chứa nhiều mầm bệnh.

Cá rô phi giá rẻ bất thường

Cá rô phi là món ăn quen thuộc nhờ thịt dày và giá thành bình dân. Mặc dù vậy, đây lại là loài cá có khả năng sống sót đáng sợ trong các nguồn nước ô nhiễm nặng.

Tại những vùng nước thải bị ô nhiễm, cá rô phi trở thành vật chủ chứa lượng lớn sán lá gan, giun tròn và tích tụ kim loại nặng như thủy ngân, lead. Những khay cá rô phi bán thanh lý giá rẻ bất thường ngoài chợ thường thu gom từ nguồn trôi nổi, nội tạng và mang cá rất dễ đốm trắng nhiễm khuẩn.

"Cá rô phi khỏe mạnh thì thịt ngon, nhưng thấy người ta xả hàng giá rẻ bất thường, mang thâm mắt đục thì chớ có dại mà tham rẻ mua về", ông Trương cảnh báo.

Tuy nhiên, ông Trương cũng nhấn mạnh, nguy cơ sức khỏe chỉ xảy ra khi chúng ta mua phải cá sống ở nguồn nước ô nhiễm nặng hoặc có thói quen ăn gỏi, ăn tái cá nước ngọt. Bản chất ký sinh trùng như giun, sán hay vi khuẩn đều bị tiêu diệt hoàn toàn ở nhiệt độ cao. Các loại cá trên khi mua từ nguồn uy tín, được sơ chế sạch sẽ (loại bỏ mang, ruột, màng đen trong bụng) và nấu chín kỹ 100% vẫn là món ăn vô cùng bổ dưỡng, giàu đạm và an toàn tuyệt đối cho cả gia đình.

Lời khuyên chọn cá tươi ngon từ người trong nghề

Người bán thủy sản họ Trương khuyến nghị người mua nên ưu tiên chọn mua cá tại các cửa hàng uy tín, có nguồn gốc rõ ràng. Khi đi chợ chọn cá, cần chú ý quan sát kỹ 4 điểm sau:

- Mắt và mang cá: Ưu tiên cá có mắt trong suốt, hơi phồng nhẹ, mang đỏ tươi hoặc hồng thắm. Bỏ qua cá mắt đục lờ, lõm sâu hoặc mang xám thâm bốc mùi chua nồng.

Độ đàn hồi của thịt: Dùng ngón tay ấn nhẹ vào thân cá. Nếu thịt cá đàn hồi nhanh, săn chắc là cá còn tươi. Nếu để lại vết lõm sâu, thịt bở rạc hoặc chảy nhớt đục thì tuyệt đối không mua.

- Thân và vảy cá: Cá tươi ngon có vảy bám chặt vào thân, xếp đều đặn và sáng bóng. Những con cá có lớp da xuất hiện vết loét tròn, đốm đỏ xuất huyết hoặc vảy tróc rơi rải rác là dấu hiệu cá đang mang bệnh.

- Bụng cá và phản ứng: Phần bụng cá phải thon gọn, không phình to bất thường hay phình cứng đơ. Với cá trong chậu, nên ưu tiên chọn những con di chuyển linh hoạt, phản xạ nhanh thay vì những con lội yếu hay lật ngửa bụng.