Thời gian qua, nhiều vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng diễn ra với thủ đoạn vô cùng tinh vi, dẫn dắt nạn nhân qua nhiều bước thao túng tâm lý khép kín để tự tay nộp tiền cho kẻ gian. Đằng sau những kịch bản hoàn hảo này thường là các tổ chức tội phạm quy mô lớn, chuyên cung cấp các công cụ tẩu tán tài sản như tài khoản ngân hàng "rác" và giấy tờ giả mạo.
Điển hình như một đường dây hoạt động xuyên quốc gia vừa được Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai đưa ra xét xử phúc thẩm vào ngày 04 tháng 02 năm 2026. Vụ án được phanh phui từ một vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản tinh vi nhắm vào người cao tuổi .
Theo nội dung bản án được TAND tỉnh Đồng Nai công bố gần đây, vào sáng ngày 29 tháng 12 năm 2023, ông Nguyễn Minh Đ1, sinh năm 1944, trú tại tỉnh Đồng Nai, nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là Thượng tá thuộc Công an Thành phố Hồ Chí Minh . Đối tượng này thông báo ông Đ1 có liên quan đến một đường dây ma túy và rửa tiền, đồng thời yêu cầu ông phải báo cáo mọi lịch trình di chuyển và không được kể cho ai biết .
Để tạo lòng tin, đối tượng còn gọi video qua Zalo, mặc trang phục ngành công an để nói chuyện . Quá lo sợ, ông Đ1 đã đem bán 14 cây vàng 9999 được hơn 1 tỷ đồng và nộp vào tài khoản ngân hàng cá nhân theo yêu cầu của đối tượng để phục vụ công tác "kiểm tra, xác minh" . Đến ngày 03 tháng 01 năm 2024, ông Đ1 phát hiện toàn bộ số tiền gần 1,2 tỷ đồng trong tài khoản đã bị chuyển sang ba tài khoản lạ khác, gồm một giao dịch 1 tỷ đồng và hai giao dịch 100 triệu đồng .
Điểm đặc biệt nguy hiểm trong thủ đoạn này là đối tượng không yêu cầu nạn nhân chuyển tiền cho người lạ ngay lập tức. Thay vào đó, kẻ gian hướng dẫn ông Đ1 ra ngân hàng đăng ký dịch vụ BANKNETIBFT và yêu cầu ông nộp tiền vào chính tài khoản đứng tên mình. Tuy nhiên, qua việc hướng dẫn nạn nhân cài đặt các dịch vụ trước đó, đối tượng đã chiếm quyền kiểm soát tài khoản và bí mật chuyển hết tiền sang các tài khoản trung gian khác ngay sau khi tiền được nộp vào.
Từ dòng tiền lừa đảo này, cơ quan điều tra lần ra Lê Vĩnh H3, một mắt xích quan trọng trong việc thu mua tài khoản ngân hàng để cung cấp cho tội phạm mạng . Hồ sơ thể hiện, vào năm 2021, Lê Vĩnh H3 bỏ trốn sang khu vực giáp ranh cửa khẩu ở Campuchia do liên quan đến một vụ trộm cắp . Tại đây, H3 quen biết một số đối tượng người Việt và bắt đầu công việc thu mua tài khoản ngân hàng từ Việt Nam mang sang Campuchia bán lại kiếm lời . H3 thỏa thuận mua tài khoản với giá 5 triệu đồng mỗi tài khoản, sau đó móc nối với Phạm Trần Minh T3 để tìm nguồn cung với giá 2 triệu đồng, phần chênh lệch 3 triệu đồng cả hai chia đều . T3 tiếp tục liên hệ với Mai Thế T, người đồng ý bán lại các tài khoản ngân hàng với giá 1,5 triệu đồng . Để có số lượng lớn, Mai Thế T đã mượn thông tin của người thân, bạn bè và thu mua trên mạng xã hội với giá chỉ từ 400 nghìn đồng đến 1 triệu đồng mỗi tài khoản .
Điểm then chốt và đặc biệt tinh vi của đường dây này là sự chuyển hướng hoạt động khi ngành ngân hàng bắt đầu áp dụng quy định xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch trên 10 triệu đồng từ ngày 01 tháng 07 năm 2024 .
Để vượt qua rào cản này, Mai Thế T nảy sinh ý định thành lập các doanh nghiệp "ma" để mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp . Thủ đoạn của nhóm này là lên các hội nhóm Telegram và Facebook mua Căn cước công dân thật của người khác với giá từ 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng . Sau đó, T lấy ảnh chân dung của bản thân và các đồng phạm như Đặng Phương N2, Nguyễn Quốc C1, Bùi Văn D, Nguyễn Hữu A và Bùi Quốc B gửi cho một đối tượng trên Telegram có biệt danh "Nhị T" để chế tạo Căn cước công dân giả với giá 3 triệu đồng mỗi thẻ . Các thẻ này mang thông tin thật của người khác nhưng lại dán hình ảnh khuôn mặt của nhóm T .
Khi đã có trong tay Căn cước công dân giả, Mai Thế T lên mạng thuê dịch vụ hỗ trợ đăng ký thành lập doanh nghiệp và khắc con dấu với chi phí 5 triệu đồng cho mỗi công ty . Tiếp đó, T giao giấy tờ cho các đồng phạm mang khuôn mặt khớp với Căn cước công dân giả trực tiếp đến ngân hàng để mở tài khoản doanh nghiệp . Các tài khoản này sau đó được bán cho một nhân viên công ty tại Campuchia có tài khoản Telegram tên "Z" với giá 10 triệu đồng mỗi tài khoản, hoặc 5 triệu đồng nếu một công ty mở nhiều tài khoản . Quá trình điều tra xác định Mai Thế T đã mua bán 33 tài khoản doanh nghiệp, 117 tài khoản cá nhân, thu lợi bất chính tổng cộng hơn 202 triệu đồng .
Đường dây này bị triệt phá vào ngày 12 tháng 08 năm 2024 khi cơ quan điều tra ập vào kiểm tra một phòng khách sạn tại thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai . Tại đây, lực lượng chức năng không chỉ thu giữ các tài liệu liên quan đến việc làm giả giấy tờ và mở tài khoản mà còn phát hiện Đặng Phương N2 đang tàng trữ trái phép hai viên ma túy tổng hợp MDMA và một gói Ketamine . Số ma túy này N2 nhận từ một đối tượng tại Thành phố Hồ Chí Minh để sử dụng và tìm người mua . Theo kết quả giám định, trong số các Căn cước công dân bị thu giữ, có 19 chiếc là thẻ thật nhưng đã bị bóc tách để thay ảnh chân dung .
Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử đã quyết định chấp nhận một phần kháng cáo của Mai Thế T và Nguyễn Quốc C1 . Bị cáo T được giảm án xuống còn 5 năm tù giam cho cả hai tội danh do đã thành khẩn khai báo, tự nguyện nộp lại 50 triệu đồng thu lợi bất chính và có hoàn cảnh là lao động chính phải nuôi dưỡng cha mẹ . Bị cáo Nguyễn Quốc C1 cũng được giảm xuống còn 2 năm 9 tháng tù giam do vợ mới sinh con và đã nộp lại 6,5 triệu đồng tiền thu lợi bất chính tại cơ quan thi hành án .