Cuộc sống tại những quốc gia đi đầu trong điện khí hóa

Trong khi nhiều quốc gia vẫn tìm cách mở rộng sử dụng điện, Na Uy, Rwanda và Trung Quốc đã ghi nhận những thay đổi rõ rệt trong đời sống hằng ngày. Từ phương tiện giao thông đến nấu ăn, sưởi ấm, quá trình điện khí hóa đang giúp người dân tiết kiệm chi phí, đồng thời đặt ra những thách thức mới về hạ tầng và nguồn cung năng lượng.

Gần 99% ô tô mới bán ra ở Na Uy là xe điện

Na Uy nằm trong nhóm quốc gia dẫn đầu thế giới về điện khí hóa giao thông. Tháng 9, ô tô điện chiếm tới 98,81% lượng xe mới bán ra, trong khi thủy điện cung cấp khoảng 90% sản lượng điện của nước này.

Unni Berge, 47 tuổi, sống tại thủ đô Oslo, cho biết bà làm việc tại Hiệp hội Xe điện Na Uy và thường xuyên đi làm bằng xe buýt điện. Tại Oslo, phần lớn xe buýt đã chuyển sang sử dụng điện, với tần suất hoạt động dày đặc.

“Trên con phố tôi sống, cứ năm phút lại có một chuyến xe buýt. Tôi không cần lên kế hoạch trước, chỉ cần ra ngoài là có xe đến” , bà Berge chia sẻ.

Gia đình Berge cũng sở hữu ô tô điện nhưng chủ yếu sử dụng vào cuối tuần để đưa hai con tham gia các hoạt động thể thao. Xe được sạc tại hệ thống sạc chung trong gara chung cư, trung bình hai đến ba tuần một lần.

Bà Berge cho biết chi phí sạc điện thấp hơn đáng kể so với đổ xăng hoặc dầu diesel. Trong khi đó, căn hộ tích hợp sử dụng năng lượng tái tạo giúp gia đình duy trì hóa đơn điện ở mức tương đối thấp, khoảng 500 - 730 kroner Na Uy (1,34 - 1,96 triệu đồng) mỗi tháng.

Không chỉ ô tô cá nhân, các phương tiện công cộng như xe buýt và phà tại Na Uy cũng đang chuyển đổi nhanh sang điện. Xe tải hạng nặng sử dụng điện ngày càng phổ biến, tạo ra những thay đổi đối với hệ thống giao thông.

Tuy nhiên, điện khí hóa cũng khiến quốc gia này đối mặt áp lực mới. Nhu cầu điện tăng nhanh từ giao thông và các trung tâm dữ liệu làm dấy lên lo ngại thiếu nguồn cung.

Bà Berge cho biết giá điện tại Na Uy vẫn chịu ảnh hưởng từ thị trường năng lượng châu Âu. Những mùa đông ít tuyết cũng có thể khiến sản lượng thủy điện giảm, đẩy giá điện tăng cao.

Tài xế tăng thu nhập nhờ xe điện ở Rwanda

Tại Rwanda, điện khí hóa đang tác động trực tiếp đến sinh kế của người lao động, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải bằng xe máy.

Khoảng sáu năm trước, nước này bắt đầu thúc đẩy phương tiện điện thông qua chính sách miễn giảm thuế và ưu đãi cho các doanh nghiệp vận hành trạm sạc.

Thủ đô Kigali cũng cấm đăng ký mới xe máy chạy nhiên liệu hóa thạch, tạo điều kiện để xe máy điện mở rộng thị phần.

Ông Claver Habagusenga làm nghề xe ôm tại Kigali, cho biết việc chuyển từ xe xăng sang xe điện đã giúp ông giảm đáng kể chi phí vận hành.

Trước đây, ông phải thường xuyên thay dầu, vệ sinh lọc gió và bảo dưỡng xe xăng. Với xe điện, công việc đơn giản hơn do phương tiện vận hành tự động, ít tiếng ồn và không cần thay dầu động cơ.

Mỗi ngày, ông Habagusenga đến trạm đổi pin ba lần, với chi phí 1,69 USD (khoảng 44.500 đồng) mỗi lần. Phí lưu hành hằng năm của xe máy điện chỉ 2,03 USD (khoảng 53.500 đồng), thấp hơn mức 6,77 USD (khoảng 178.000 đồng) đối với xe xăng.

Tài xế cho biết khi còn sử dụng xe xăng, ông tiêu thụ khoảng 3 lít nhiên liệu mỗi ngày và thu được lợi nhuận 6,09 USD (khoảng 160.000 đồng). Sau khi chuyển sang xe điện, thu nhập hằng ngày tăng lên 11,50 USD (khoảng 302.000 đồng).

“Tôi chi tiêu ít hơn trước. Đó là điều quan trọng nhất đối với tôi và gia đình” , ông Habagusenga nói.

Không chỉ phương tiện đi lại, ông còn thay bếp than bằng bếp từ để chuẩn bị bữa sáng. Việc này giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí nhiên liệu và hạn chế khói ảnh hưởng đến sức khỏe gia đình.

Xe điện trở thành phương tiện quen thuộc tại Trung Quốc

Tại Trung Quốc, xe điện đã hiện diện trong hầu hết hoạt động đi lại của nhiều gia đình, từ đưa đón con đến trường đến những chuyến đi đường dài.

Phate Zhang, nhà sáng lập trang tin xe điện CnEVPost, cho biết gia đình ông ở Thượng Hải sở hữu ba xe máy điện. Ông dùng một chiếc đưa con gái sáu tuổi đi học, cha ông dùng chiếc thứ hai đưa cháu trai chín tuổi đến trường, còn vợ sử dụng chiếc thứ ba để tới ga tàu điện ngầm.

Mỗi lần sạc đầy xe máy điện chỉ tốn khoảng 0,6 nhân dân tệ (khoảng 2.300 đồng), đủ di chuyển khoảng 20 km.

Năm 2020, ông Zhang quyết định thay chiếc ô tô chạy dầu diesel bằng ô tô điện sau khi nhận thấy chi phí sử dụng thấp hơn đáng kể.

Hiện ông chi trung bình 200 nhân dân tệ (khoảng 770.000 đồng) mỗi tháng để sạc xe, thấp hơn khoảng 400 nhân dân tệ (1,54 triệu đồng) so với chi phí nhiên liệu nếu tiếp tục sử dụng ô tô diesel.

Một lợi ích khác là chính sách cấp biển số miễn phí cho ô tô điện tại Thượng Hải. Ông Zhang cho biết nếu mua xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch, ông có thể phải chi khoảng 90.000 nhân dân tệ (345,6 triệu đồng) để có biển số.

Hạ tầng sạc cũng ngày càng thuận tiện. Tại các trung tâm thương mại, người dùng thường chỉ cần quét mã QR để bắt đầu sạc xe.

Ông Zhang chia sẻ mỗi năm gia đình ông vài lần lái ô tô điện về quê ở miền trung Trung Quốc, quãng đường khoảng 800 km một chiều. Chuyến đi mất khoảng 12 giờ, bao gồm thời gian nghỉ và sạc pin.

Khi ông lần đầu lái xe điện về quê năm 2020, trong làng chưa có trụ sạc. Hiện đã xuất hiện ít nhất ba trụ sạc trong bán kính 3 km quanh nhà.

Sự thay đổi còn thể hiện ở các loại phương tiện khác. Trong chuyến về quê gần đây, Zhang nhận thấy ngày càng nhiều xe tải điện xuất hiện trên những tuyến đường chính.

“Đó là dấu hiệu đáng mừng cho thấy ngày càng nhiều loại phương tiện tại Trung Quốc đang chuyển khỏi nhiên liệu hóa thạch” , Zhang nói.