Đại biểu Quốc hội: Cơ chế nào để chấm dứt yêu cầu người dân khai thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu?

Sáng 12/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân trả lời chất vấn trước Quốc hội.

Cần cam kết về bao nhiêu loại giấy tờ được cắt giảm

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đặt vấn đề, người dân vẫn phải cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có, đề nghị bộ trưởng cho biết trách nhiệm của bộ trong việc bảo đảm hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được tái sử dụng. Có cơ chế nào các cơ quan phải chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước”, đại biểu nói.

Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, vấn đề người dân phải đến làm thủ tục hành chính nhiều lần, có 5 nguyên nhân.

Đầu tiên là phần mềm chưa kết nối đồng bộ. Thứ hai là quy trình biểu mẫu phần mềm chưa được điều chỉnh thống nhất. Thứ ba là dữ liệu chưa đầy đủ. Thứ tư là thiết bị đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật một số nơi chưa đáp ứng.

“Nguyên nhân thứ năm là con người. Có một bộ phận người dân năng lực tiếp cận công nghệ số cũng còn hạn chế và đặc biệt ở một số nơi cán bộ xã cũng còn hạn chế về năng lực tiếp cận”, bộ trưởng nói.

Về giải pháp, theo bộ trưởng, bộ đã triển khai quyết liệt các vấn đề liên quan, trong đó, bộ đã cử cán bộ xuống một số xã ở một số địa phương, thống kê được khoảng 29 bài toán nhỏ mà cán bộ xã đang gặp phải. Từ các bài toán này, bộ sẽ hình thành những lời giải để hướng dẫn cho từng cán bộ xã ở vùng đó và sau đó sẽ tổng quát hóa để có thể nhân rộng.

Nội dung thứ 2, cán bộ của bộ xuống cấp xã để nắm bắt, lắng nghe hằng tuần, hằng ngày, hằng tháng cán bộ xã phụ trách chuyển đổi số phải làm gì, báo cáo những gì. Trên cơ sở nắm bắt đó, bộ sẽ đề ra được hệ thống bài giảng để cập nhật kiến thức cho cán bộ cấp xã.

Tranh luận sau đó, đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) bày tỏ rất vui khi bộ đồng hành, xác định các bài toán cần lời giải ở cấp cơ sở. Tuy nhiên, theo đại biểu, đây là các bài toán lớn, chứ không phải bài toán nhỏ.

Đại biểu đề nghị bộ trưởng nêu rõ về giải pháp và thời hạn giải quyết các bài toán này, bởi cơ sở đang rất mong chờ.

Đại biểu cũng cho rằng, có một vấn đề thực tế xảy ra mà chưa xử lý được, là có quá nhiều ứng dụng của bộ, ngành, địa phương. Người dân, cán bộ, công chức, đảng viên phải cài rất nhiều ứng dụng, quản lý rất nhiều tài khoản, phải nhập đi nhập lại nhiều thông tin…

Theo đại biểu, bộ cần cam kết về bao nhiêu loại giấy tờ được cắt giảm, người dân không phải nộp lại, và bộ có rà soát, tích hợp các ứng dụng về một đầu mối, một tài khoản định danh duy nhất hay không?

Trao đổi lại về vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ đồng tình với nhận định của đại biểu rằng, đây là các bài toán “không phải nhỏ”. Theo bộ trưởng, nếu nhìn về góc độ công nghệ thì không phải là bài toán lớn, nhưng nếu đặt bài toán công nghệ đó lên vai cán bộ cấp xã thì đó thực sự là bài toán lớn.

Về thời hạn, theo bộ trưởng, với 29 bài toán nêu trên, bộ đang làm thí điểm, sẽ kết thúc vào tháng 12/2026 và đầu năm 2027 sẽ thí điểm nhân rộng hỗ trợ cho các xã.

Về vấn đề dữ liệu, nền tảng, theo bộ trưởng, quyết định của Thủ tướng đã nêu rõ, cơ bản đến năm 2030 phải hoàn thành; các thủ tục hành chính được thực hiện toàn trình từ năm 2030. “Dựa vào quyết định đó, bộ đã xây dựng kế hoạch triển khai”, bộ trưởng nói, cho rằng, sẽ gửi kế hoạch chi tiết đến đại biểu Quốc hội để báo cáo.

Đã làm chủ được công nghệ lõi nào?

Tại phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (đoàn Phú Thọ) nêu, theo thông tin bộ trưởng cung cấp, chúng ta đã làm chủ được công nghệ lõi liên quan đến UAV, robot. Đại biểu đặt câu hỏi, vậy, công nghệ lõi này là gì, chúng ta đã làm chủ được như thế nào?.

Về vấn đề này, bộ trưởng nêu, ví dụ như về 5G hay chip, bước thiết kế chúng ta đã có thể làm được, nhưng để tạo ra con chip đó thì vẫn phải gửi ra nước ngoài. “Như vậy, ở đây, trong một số công đoạn để tạo ra sản phẩm công nghệ chiến lược thì một số công đoạn chúng ta đã làm chủ như thiết kế chip bán dẫn”, bộ trưởng nói.

Về chiến lược phát triển, theo bộ trưởng, bộ chia ra hai nhóm tiếp cận.

Với nhóm có thể áp dụng ngay trong công nghệ chiến lược thì tiến hành làm luôn. Ví dụ như công nghệ vắc-xin, có thể chuyển giao từ nước ngoài về để sản xuất ở trong nước được, đóng góp ngay cho sự phát triển kinh tế.

Với nhóm công nghệ đòi hỏi thời gian lâu dài và không thể làm ngay được, ví dụ như lĩnh vực UAV, do tích hợp rất nhiều công nghệ, theo bộ trưởng, đòi hỏi phải chia ra thành từng nhóm vấn đề để đặt hàng giải quyết…