Đang kiện đòi gần 380 triệu nợ xấu, ngân hàng bất ngờ giảm mạnh lãi phạt cho khách hàng

Dưới đây là một vụ kiện "Tranh chấp Hợp đồng tín dụng và Hợp đồng thế chấp" được Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An công bố bản án ngày 12/12/2025.

Theo hồ sơ, giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2019, ông Ngô Sỹ N và bà Nguyễn Thị G có ký kết các hợp đồng tín dụng với Ngân hàng T1 để vay vốn . Khoản vay đầu tiên thực hiện vào tháng 9 năm 2016 với số tiền 540 triệu đồng nhằm mục đích mua một chiếc xe ô tô Mitsubishi Triton mới . Để đảm bảo cho khoản vay này, hai bên đã lập hợp đồng thế chấp chính chiếc xe ô tô nêu trên .

Tiếp đó, vào năm 2017 và năm 2019, phía ngân hàng tiếp tục giải ngân thêm các khoản vay tiêu dùng khác với số tiền lần lượt là 105 triệu đồng và 52 triệu đồng . Tuy nhiên, từ đầu tháng 11 năm 2020, bên vay đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ và không thanh toán các khoản tiền đúng hạn cho ngân hàng .

Do không thu hồi được nợ, đầu năm 2024, Ngân hàng T1 đã nộp đơn khởi kiện yêu cầu ông N và bà G phải thanh toán toàn bộ dư nợ gốc lẫn lãi của các hợp đồng . Trong suốt quá trình Tòa án nhân dân huyện Diễn Châu thụ lý giải quyết, cả hai bị đơn đều không gửi ý kiến phản hồi và không tham gia bất kỳ buổi làm việc nào . Cơ quan công an xác minh cả hai dù đăng ký hộ khẩu tại địa phương nhưng thực tế đã bỏ đi nơi khác, không rõ tung tích . Chiếc xe ô tô được dùng làm tài sản thế chấp cũng hoàn toàn mất dấu, không xác định được đang ở đâu .

Trong đơn khởi kiện ban đầu, ngân hàng yêu cầu tòa án buộc các bị đơn phải thực hiện nghĩa vụ trả toàn bộ dư nợ của cả 3 khoản vay đã ký kết . Cụ thể, số tiền bao gồm cả nợ gốc và nợ lãi của khoản vay mua xe ô tô năm 2016, khoản vay tiêu dùng năm 2017 và khoản vay tiêu dùng năm 2019, với tổng số tiền tạm tính đến đầu năm 2024 là gần 380 triệu đồng . Ngân hàng cũng đề nghị tòa án tuyên quyền phát mại chiếc xe để thu hồi nợ trong trường hợp ông N và bà G không thanh toán hoặc thanh toán không đủ .

Tuy nhiên, tại phiên tòa sơ thẩm vào tháng 6/2025, phía ngân hàng đã có sự thay đổi về yêu cầu khởi kiện . Họ quyết định rút một phần yêu cầu, không đòi số tiền gốc và lãi của khoản vay tiêu dùng năm 2017 nữa, đồng thời rút yêu cầu phạt lãi chậm trả đối với khoản vay mua ô tô .

Ngân hàng chỉ tập trung yêu cầu đòi lại số tiền nợ của khoản vay mua ô tô năm 2016 (tổng nợ gốc và lãi hơn 317 triệu đồng) và khoản vay tiêu dùng năm 2019 (tổng nợ gốc, lãi và tiền phạt chậm trả hơn 87 triệu đồng) . Phán quyết sơ thẩm đã chấp nhận toàn bộ các yêu cầu này của ngân hàng và tuyên bố đình chỉ các phần yêu cầu mà ngân hàng đã rút . Bên cạnh đó, tòa sơ thẩm tuyên ngân hàng có quyền phát mại chiếc xe ô tô để thu hồi nợ nếu các bị đơn không trả tiền .

Ngay sau khi bản án sơ thẩm được ban hành, Viện kiểm sát nhân dân huyện Diễn Châu đã đưa ra quyết định kháng nghị phúc thẩm vì phát hiện nhiều sai sót về mặt pháp lý .

Viện kiểm sát chỉ ra rằng tòa sơ thẩm tuyên đình chỉ một phần yêu cầu của ngân hàng nhưng lại không nhận định rõ ràng và không quyết định hậu quả pháp lý của việc đình chỉ .

Về phần tính lãi, ngân hàng đã có sự nhầm lẫn khi tính tiền lãi phạt chồng lên phần lãi quá hạn , điều này trái với quy định pháp luật cũng như thỏa thuận trong hợp đồng . Ngoài ra, hồ sơ có sự không đồng nhất khi mã số hạch toán trên bảng kê tính lãi khác với số hiệu hợp đồng gốc, và bản án sơ thẩm cũng thiếu các điều khoản bảo vệ quyền lợi cho bị đơn, chẳng hạn như việc trả lại giấy tờ xe khi trả hết nợ hay việc hoàn trả số tiền thừa cho bị đơn sau khi phát mại tài sản thế chấp .

Tại phiên tòa phúc thẩm vào tháng 12/2025, hai bị đơn vẫn tiếp tục vắng mặt dù đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai . Đại diện ngân hàng đã xuất trình các tài liệu chuyên môn nhằm làm rõ rằng mã số hạch toán nghiệp vụ trên hệ thống điện tử và số hiệu hợp đồng tín dụng tuy hiển thị khác nhau nhưng thực chất chỉ là một, hoàn toàn đồng nhất về bản chất dòng tiền giải ngân . Ngân hàng cũng thừa nhận có sai sót trong việc tính toán tiền phạt chậm trả của khoản vay tiêu dùng năm 2019, do đó họ chủ động giảm mức yêu cầu phạt chậm trả từ hơn 10 triệu đồng xuống chỉ còn gần 300 nghìn đồng (tính đúng tỷ lệ trên phần lãi trong hạn chưa trả) .

Sau khi xem xét các tài liệu chứng cứ và nội dung kháng nghị, Hội đồng xét xử phúc thẩm Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An nhận định kháng nghị của Viện kiểm sát là hoàn toàn có cơ sở và quyết định sửa một phần bản án sơ thẩm .

Tòa tuyên buộc ông N và bà G phải liên đới thanh toán cho ngân hàng số tiền nợ của khoản vay mua ô tô tính đến ngày xét xử sơ thẩm là hơn 317 triệu đồng . Riêng đối với khoản vay tiêu dùng cá nhân năm 2019, tòa buộc một mình ông N có nghĩa vụ trả cho ngân hàng tổng số tiền đã được điều chỉnh giảm là hơn 77 triệu đồng . Đối với phần yêu cầu ngân hàng đã rút trước đó, tòa bổ sung tuyên bố ngân hàng có quyền khởi kiện lại theo thủ tục chung .

Trường hợp ông N và bà G thanh toán hết nợ, ngân hàng phải có trách nhiệm trả lại toàn bộ giấy tờ xe ô tô gốc cho họ . Ngược lại, nếu họ không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án phát mại chiếc xe ô tô . Nếu số tiền phát mại xe không đủ trả nợ, các bị đơn vẫn phải tiếp tục trả số tiền còn thiếu . Tuy nhiên, nếu số tiền bán xe sau khi trừ đi toàn bộ nghĩa vụ nợ vẫn còn dư, thì số tiền thừa đó bắt buộc phải được trả lại cho ông N và bà G .