Đề xuất bảo hiểm y tế trả chi phí sàng lọc 7 loại ung thư

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định mở rộng phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế đối với một số hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán sớm, phòng bệnh và quản lý bệnh mạn tính. Thời gian lấy ý kiến đến ngày 12/9.

Theo dự thảo, 7 bệnh ung thư được đưa vào danh mục đề xuất gồm ung thư cổ tử cung, vú, phổi, tiền liệt tuyến, đại trực tràng, dạ dày và gan. Viêm gan B, C cũng thuộc nhóm bệnh được sàng lọc, chẩn đoán sớm.

Nếu được thông qua, quỹ bảo hiểm y tế sẽ thanh toán các chi phí trong phạm vi quyền lợi của người tham gia, gồm khám, xét nghiệm, dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư, hóa chất và các khoản liên quan.

Trường hợp kết quả sàng lọc nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh, người bệnh tiếp tục được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh theo quy định hiện hành khi có kết quả chẩn đoán.

Như vậy, chính sách được thiết kế theo chuỗi từ sàng lọc, phát hiện, chẩn đoán đến điều trị, thay vì chờ bệnh được xác định mới sử dụng quyền lợi bảo hiểm y tế.

Việt Nam mỗi năm ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 người tử vong, trong khi khoảng 350.000 người đang sống chung với căn bệnh này. Ung thư vú hiện có tỷ lệ mắc mới và tử vong cao nhất, tiếp đến là ung thư gan và phổi.

Gánh nặng không chỉ nằm ở số người mắc bệnh mà còn ở chi phí điều trị, đặc biệt khi ung thư được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Theo Bộ Y tế, năm 2023, quỹ bảo hiểm y tế chi 6.186 tỷ đồng cho 6 nhóm ung thư thường gặp gồm vú, phổi, gan, đại tràng, dạ dày và tiền liệt tuyến.

Các chuyên gia cho rằng đầu tư cho sàng lọc và phát hiện sớm có thể giúp giảm chi phí điều trị về lâu dài. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể phải sử dụng thuốc đặc trị, thuốc phát minh hoặc các kỹ thuật chẩn đoán, điều trị có chi phí cao, đồng thời đối mặt với nhiều biến chứng.

Việc đưa 7 loại ung thư và viêm gan B, C vào danh mục đề xuất không có nghĩa tất cả người tham gia bảo hiểm y tế sẽ được khám miễn phí tất cả các bệnh này ngay khi nghị định có hiệu lực.

Theo dự thảo, việc thanh toán được thực hiện theo từng nhóm đối tượng, từng bệnh và từng giai đoạn, tùy lộ trình triển khai và khả năng cân đối của quỹ bảo hiểm y tế.

Bộ trưởng Y tế sẽ quy định cụ thể đối tượng được sàng lọc, quy trình chuyên môn, danh mục dịch vụ kỹ thuật, thuốc, thiết bị y tế, mức và tỷ lệ thanh toán cùng các điều kiện để quỹ bảo hiểm y tế chi trả.

Cách tiếp cận này nhằm mở rộng quyền lợi theo từng bước, thay vì áp dụng đồng loạt cho toàn bộ người tham gia bảo hiểm y tế.

Theo lộ trình dự kiến, sàng lọc viêm gan B, C sẽ được thanh toán khi lồng ghép trong khám sức khỏe định kỳ. Với ung thư cổ tử cung , chính sách dự kiến thí điểm thanh toán từ ngày 1/7/2028 và thực hiện thanh toán từ ngày 1/1/2030.

Từ ngày 1/1/2030, bảo hiểm y tế dự kiến thanh toán sàng lọc ung thư vú, phổi, tiền liệt tuyến và đại trực tràng, cùng tăng huyết áp, đái tháo đường theo lộ trình do Bộ Y tế quy định. Ung thư dạ dày và ung thư gan hiện chưa được dự thảo ấn định thời điểm triển khai cụ thể. Việc thanh toán sẽ phụ thuộc lộ trình và khả năng cân đối của quỹ bảo hiểm y tế.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế của Việt Nam tiếp tục tăng. Theo bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến hết tháng 6/2026, khoảng 99,1 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, tương đương 96,91% dân số.

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân. Việc mở rộng quyền lợi từ điều trị sang phòng bệnh, phát hiện sớm được xem là một bước thay đổi đáng chú ý trong cách sử dụng nguồn lực bảo hiểm y tế, hướng tới giảm chi phí khi bệnh trở nặng và tăng cơ hội điều trị cho người bệnh.