Dự án đường sắt cao tốc hơn 170.000 tỷ đồng có nguy cơ dừng thi công: Hạ tốc độ từ 250 xuống 160 km/h, cắt giảm 30% chi phí

Theo Nikkei Asia, Chính phủ Thái Lan đang nghiên cứu một phương án đường sắt mới kết nối Bangkok với Hành lang Kinh tế phía Đông (EEC), trung tâm công nghiệp quan trọng của nước này, trong trường hợp dự án đường sắt cao tốc hiện tại không thể tiếp tục.

Kế hoạch ban đầu là tuyến đường sắt dài khoảng 220 km, nối 3 sân bay Don Mueang, Suvarnabhumi và U-Tapao. Hợp đồng hợp tác công tư (PPP) được ký năm 2019 giữa Đường sắt Nhà nước Thái Lan (SRT) và Asia Era One, doanh nghiệp thuộc liên danh do tập đoàn Charoen Pokphand (CP) dẫn đầu.

Dự án có giá trị khoảng 224 tỷ baht (hơn 170.000 tỷ đồng). Tuy nhiên, sau gần 7 năm, công trình vẫn chưa thể bước vào giai đoạn xây dựng như dự kiến.

Asia Era One đã tìm cách chấm dứt hợp đồng trong bối cảnh không thể thu xếp nguồn vốn từ các tổ chức cho vay. Khó khăn tài chính kéo dài khiến tương lai của một trong những dự án hạ tầng quan trọng nhất EEC ngày càng bất định.

Trong cuộc phỏng vấn với Nikkei Asia, ông Chula Sukmanop, Tổng thư ký Văn phòng EEC, cho rằng kết nối đường sắt giữa Bangkok và khu kinh tế phía đông vẫn rất cần thiết, ngay cả khi dự án hiện tại bị hủy.

“Nếu không có hệ thống đường sắt kết nối EEC với các sân bay lớn của Bangkok, sức hấp dẫn của EEC sẽ giảm”, ông nói.

Một phương án đang được cân nhắc là không xây tuyến cao tốc hoàn chỉnh như thiết kế trước đây. Thay vào đó, Thái Lan có thể phát triển đường sắt tốc hành với tốc độ tối đa khoảng 160 km/h, thấp hơn đáng kể mức 250 km/h của dự án hiện tại.

Theo ông Chula, thay đổi này có thể giúp giảm khoảng 30% chi phí xây dựng nhưng vẫn rút ngắn thời gian đi lại giữa Bangkok và EEC khoảng một giờ.

Mô hình đầu tư cũng có thể thay đổi. SRT sẽ đứng ra cấp vốn xây dựng hạ tầng, sau đó nhượng quyền cho doanh nghiệp tư nhân vận hành dịch vụ đường sắt. Nếu dự án hiện tại chính thức bị hủy, Văn phòng EEC dự kiến trình phương án mới lên Ủy ban Chính sách EEC do Thủ tướng Anutin Charnvirakul làm chủ tịch để xem xét.

Tuy nhiên, chuyên gia Sujittra Anno đến từ Krungthai Compass, bộ phận nghiên cứu của Ngân hàng Krungthai, cho rằng phương án thay thế vẫn cần một nghiên cứu khả thi đầy đủ. Chi phí thấp hơn không đồng nghĩa dự án chắc chắn mang lại hiệu quả kinh tế.

Bà cho rằng tuyến đường không nên chỉ kết nối sân bay và thành phố mà cần tính tới các cảng biển, qua đó mở rộng vai trò trong mạng lưới vận tải và logistics của EEC.

Bế tắc của dự án hiện còn kéo theo một cuộc chiến pháp lý. Theo SRT, cơ quan này đã đưa Asia Era One cùng các bên liên quan ra Tòa Hành chính Trung ương hồi tháng 10, yêu cầu thanh toán tổng cộng khoảng 13,34 tỷ baht.

Khoản tiền gồm 10,67 tỷ baht phí quyền đồng đầu tư liên quan đến Airport Rail Link mà phía tư nhân phải thanh toán từ năm 2021 và khoảng 2,66 tỷ baht tiền lãi chậm trả tính đến thời điểm khởi kiện. Diễn biến này làm tăng khả năng tranh chấp quanh dự án kéo dài tại tòa án nếu hai bên không tìm được giải pháp cho hợp đồng PPP ký từ năm 2019.

Dù dự án đường sắt gặp khó, EEC vẫn là một trong những trọng tâm thu hút đầu tư của Thái Lan. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm hạ tầng số, xe điện, y tế và năng lượng xanh.

Song song với hạ tầng giao thông, Văn phòng EEC đang thúc đẩy EECiti, một đô thị thông minh mới tại Bang Lamung, cách sân bay U-Tapao khoảng 15 km. Theo thông tin chính thức của EECO, đô thị này rộng khoảng 2.400 ha, hướng tới sử dụng 100% năng lượng sạch, quản lý nước khép kín, không phát thải carbon và giảm chất thải về mức bằng 0. Dự án được định hướng trở thành trung tâm kinh doanh và dịch vụ mới của EEC, với tổng vốn phát triển dự kiến khoảng 1.340 tỷ baht.

Theo Nikkei Asia, Nation Thailand