Được dự báo sẽ trở thành động lực tăng trưởng chính của kinh tế toàn cầu, chuyên gia chỉ ra cơ hội vàng cho doanh nghiệp Việt tại thị trường 1,4 tỷ dân

Mới đây, tại Hà Nội, Cao ủy Uganda tại Kuala Lumpur (Malaysia) phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch của Uganda cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Uganda.

Sự kiện nằm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện Diễn đàn và Triển lãm "The Pearl of Africa – Uganda Business Forum & Expo Vietnam Chapter" tại Hà Nội từ ngày 9–13/8/202. Với chủ đề Uganda – Viên ngọc châu Phi: Cánh cửa kết nối vào châu Phi (Uganda: The Pearl of Africa – Your Gateway to Africa), Diễn đàn là sáng kiến trọng điểm trong Chiến lược Ngoại giao Kinh tế và Thương mại của Uganda.

Thông qua chiến lược này, Phái đoàn Uganda tại Kuala Lumpur hướng tới mở rộng thị trường cho các sản phẩm của Uganda, đồng thời thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng gấp mười lần quy mô nền kinh tế, đạt GDP 500 tỷ USD vào năm 2040. Chiến lược cũng hướng tới tăng cường quan hệ song phương Uganda – Việt Nam và định vị Uganda là cửa ngõ hàng đầu để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường châu Phi.

Việt Nam và Uganda thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973. Quan hệ hai nước có thêm động lực sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Yoweri Kaguta Museveni vào tháng 11/2022. Tuy nhiên, hợp tác thương mại và đầu tư trong thời gian dài vẫn được đánh giá là chưa tương xứng với tiềm năng của hai nền kinh tế.

Dữ liệu thống kê cho thấy kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Uganda năm 2025 đạt khoảng 95,47 triệu USD. Trong đó, Uganda xuất khẩu sang Việt Nam 49,85 triệu USD, chủ yếu là cà phê, bông và thịt; nhập khẩu từ Việt Nam 45,62 triệu USD với các mặt hàng như thức ăn chăn nuôi, clinker xi măng, dệt may, giày dép và pin lưu trữ.

Về đầu tư, các doanh nghiệp Việt Nam đã cam kết khoảng 40 triệu USD tại Uganda, trong đó có dự án thăm dò vàng và kim loại màu trị giá 35 triệu USD của Ba Dinh JSC và dự án xây dựng trị giá 500.000 USD của ATAD Steel.

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Anh Tuấn nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của thị trường châu Phi và cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt Nam. Thứ trưởng cho biết, Châu Phi được dự báo sẽ trở thành động lực tăng trưởng chính của kinh tế toàn cầu và đang trở thành tâm điểm thu hút đầu tư, hợp tác kinh tế nhờ cơ cấu dân số trẻ, thị trường tiêu dùng lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh...

"Trong bức tranh đó, Uganda đang nổi lên trở thành một trong những nền kinh tế quan trọng nhất tại Đông Phi và châu lục nhờ lực lượng lao động trẻ, thị trường lớn, mức tăng trưởng kinh tế cao, nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đất đai màu mỡ, và vị trí trung tâm kết nối giữa Cộng đồng Đông Phi (EAC) với các khu vực khác của châu lục", Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Anh Tuấn cho hay.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, dù xa nhau về địa lý song Việt Nam và Uganda có nhiều điểm bổ trợ lẫn nhau về kinh tế. Việt Nam là một trong những nền kinh tế phát triển sôi động nhất châu Á, với các thế mạnh về nông nghiệp chế biến, công nghiệp chế biến, công nghệ thông tin. Trong khi đó, Uganda có nền kinh tế hứa hẹn nhất ở châu Phi với tài nguyên dồi dào, điều kiện về khí hậu, nông nghiệp, cùng tiềm năng mạnh mẽ trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản, du lịch.

"Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, Uganda không chỉ là một thị trường với hơn 50 triệu người tiêu dùng, mà còn là cửa ngõ chiến lược giúp Việt Nam mở rộng tiếp cận khu vực Đông Phi và rộng hơn là toàn châu Phi. Ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến quan trọng và trung tâm kết nối trong khu vực cho các doanh nghiệp Uganda mong muốn mở rộng hoạt động đầu tư, kinh doanh vào ASEAN và khu vực châu Á-Thái Bình Dương", Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Mặc dù có tiềm năng hợp tác lớn trong nông nghiệp, du lịch, công nghệ thông tin, truyền thông, ICT, dầu khí, khoáng sản, năng lượng..., song ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng, hoạt động thương mại và đầu tư giữa hai nước vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Khoảng cách địa lý, thông tin thị trường hạn chế, chi phí logistics và sự khác biệt về văn hóa, kinh doanh cũng là điểm nghẽn mà cộng đồng doanh nghiệp của hai quốc gia cần vượt qua.

Ông khẳng định VCCI sẽ luôn song hành cùng doanh nghiệp, mong muốn kết nối doanh nghiệp hai nước, hỗ trợ doanh nghiệp trong tiếp cận thông tin thị trường, tìm kiếm đối tác tin cậy, tiềm năng để hiện thực hóa các cơ hội đầu tư, mở rộng thị trường.

Cơ hội để doanh nghiệp Việt bước chân vào thị trường 1,4 tỷ dân

Về phía Uganda, quốc gia Đông Phi này coi Việt Nam là một đối tác quan trọng trong chiến lược ngoại giao kinh tế hướng tới mục tiêu đưa quy mô GDP đạt 500 tỷ USD vào năm 2040. Uganda là thành viên của Cộng đồng Đông Phi (EAC) và Khu vực Thương mại Tự do Lục địa Châu Phi (AfCFTA).

"Với thế mạnh về công nghiệp của Việt Nam cùng nguồn tài nguyên phong phú, lực lượng lao động có chi phí cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường châu Phi của Uganda, chúng ta có cơ hội đặc biệt để xây dựng các quan hệ đối tác mang lại việc làm và thịnh vượng chung. Việt Nam coi châu Phi là một không gian mới cho giai đoạn mở rộng kinh tế tiếp theo. Với vị trí chiến lược và môi trường đầu tư thuận lợi, Uganda là đối tác lý tưởng để bắt đầu hành trình đó", Đại sứ Uganda kiêm nhiệm Việt Nam Về phía Uganda, bà Betty Oyella Bigombe nhấn mạnh những lợi thế Uganda có thể mang lại cho nhà đầu tư Việt Nam.

Đại diện phía Uganda cũng cho biết chính phủ nước này đã xây dựng nhiều chính sách ưu đãi thuế, bảo hộ quyền sở hữu và bảo đảm việc chuyển dòng tiền của nhà đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp đầu tư tại Uganda có thể chuyển lợi nhuận về nước sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế, đồng thời tận dụng nguồn lao động trẻ với chi phí cạnh tranh.

Một trong những nội dung nổi bật tại diễn đàn là hợp tác trong ngành cà phê. Uganda, quốc gia sản xuất cả Arabica và Robusta, đã cử đoàn công tác khảo sát và tìm hiểu kinh nghiệm phát triển chuỗi giá trị tại Việt Nam, một trong những nước xuất khẩu cà phê lớn trên thế giới.

Thỏa thuận hợp tác phát triển chuỗi giá trị ngành cà phê được ký kết tại diễn đàn được kỳ vọng tạo cơ sở để hai bên kết nối năng lực chế biến, công nghệ và kinh nghiệm thị trường của Việt Nam với nguồn nguyên liệu của Uganda.

Một nội dung trọng tâm của diễn đàn là các hoạt động kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B), kết nối giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước (G2B), các phiên giao lưu kết nối và các chuyến khảo sát thực tế. Đối thoại chính sách tập trung vào việc hài hòa các quy định pháp lý, bao gồm đàm phán Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ đầu tư song phương (BIT) và Hiệp định Tránh đánh thuế hai lần (DTA).

Diễn đàn cũng quảng bá Uganda như một trung tâm chiến lược về logistics và sản xuất dành cho các doanh nghiệp Việt Nam mong muốn tiếp cận thị trường Khu vực thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA) với quy mô khoảng 1,4 tỷ người tiêu dùng.

Trong khuôn khổ chương trình còn diễn ra triển lãm đầu tư và xuất khẩu, các cuộc gặp B2B được sắp xếp trước, các phiên giới thiệu quốc gia và ngành hàng do đại diện một số cơ quan thuộc Chính phủ Uganda trình bày, cùng chương trình giới thiệu văn hóa Uganda...