Gần 10 nghìn cư dân mạng Việt "thả tim" cho vài dòng nhật ký cách đây 3 năm: Đọc thấy như hình bóng chính mình trong đó!

Một trang nhật ký được viết từ ngày 24/10/2023 mới đây bất ngờ nhận được sự quan tâm của cộng đồng mạng Việt Nam, với gần 10.000 lượt tương tác cùng hàng trăm bình luận. Không có câu chữ cầu kỳ, cũng chẳng kể một câu chuyện lớn lao, trang giấy chỉ ghi lại nỗi buồn của một đứa trẻ khi món đồ vừa được bà mua tặng bị em làm hỏng. Thế nhưng, vài dòng ngắn ngủi ấy lại khiến nhiều người nhớ về những ấm ức từng trải qua trong chính gia đình mình.

Trang nhật ký viết: “Hôm nay em mình làm hỏng đồ của mình, mình không dám khóc không dám mách mẹ vì nếu mẹ biết mẹ sẽ đổ lỗi cho mình không cất đồ kỹ, nhưng mình buồn lắm đồ mình mới được bà mua cho, mình chưa dùng lần nào mà đã bị làm hỏng rồi”.

Điều khiến người đọc chạnh lòng là việc đứa trẻ không dám nói ra nỗi buồn của mình. Em lo rằng nếu kể với mẹ, người bị trách cuối cùng lại là mình. Một chuyện vốn có thể được giải quyết bằng lời hỏi han và sự phân xử công bằng lại trở thành nỗi ấm ức mà đứa trẻ chỉ biết giữ kín trong lòng.

Người chia sẻ trang nhật ký kèm dòng chú thích: “Thương tôi hồi đó”. Có lẽ, khi nhìn lại những dòng chữ của mình cách đây ba năm, người viết đã đủ lớn để hiểu vì sao ngày ấy bản thân buồn đến vậy. Nhưng sự thấu hiểu ở hiện tại không làm ký ức cũ biến mất, nhất là khi những cảm xúc ấy dường như không phải trải nghiệm riêng của một người.

Khi đứa trẻ lớn phải chịu trách nhiệm thay cho em nhỏ

Bên dưới bài đăng, nhiều người kể lại những câu chuyện tương tự. 1 tài khoản viết: “Câu chuyện của không ít những đứa con gái lớn trong nhà. Mới mấy tuổi đầu đã phải chịu trách nhiệm cho cả những việc mình không làm sai”.

Một người dùng khác nhớ lại chuyện xảy ra khi còn học lớp 2. Cuốn vở tập viết bị em lấy bút mực tím vẽ kín, nhưng khi khóc và kể với mẹ, người này lại bị trách vì không biết giữ gìn đồ đạc. Sau đó, khi mang vở đến lớp, em còn bị cô giáo phạt vì cuốn vở không còn nguyên vẹn. Nhiều năm trôi qua, người viết vẫn nhớ và thương đứa trẻ ngày ấy, nhất là khi lời giải thích quen thuộc “em còn nhỏ, không biết gì” dường như luôn được dùng để khép lại câu chuyện.

Những chia sẻ ấy gợi lên một tình huống không hiếm trong các gia đình có nhiều con: trẻ lớn được kỳ vọng phải biết nhường nhịn, tự bảo quản đồ đạc và thông cảm cho em nhỏ. Trong khi đó, em nhỏ đôi khi được bỏ qua lỗi sai chỉ vì còn bé.

Dạy anh chị biết nhường em không phải điều sai. Trẻ lớn hơn có thể học cách chia sẻ, quan tâm và bảo vệ em mình. Nhưng nhường nhịn không đồng nghĩa với việc phải chấp nhận mọi thiệt thòi, càng không có nghĩa người lớn được quyền mặc định rằng lỗi thuộc về đứa trẻ lớn hơn.

Khi một món đồ bị làm hỏng, điều cần thiết là tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra, thay vì lập tức quy trách nhiệm cho người đáng lẽ phải cất giữ nó. Nếu đứa trẻ không làm sai, em cần được bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu em có sơ suất, cha mẹ vẫn có thể hướng dẫn mà không phủ nhận cảm xúc hay khiến em nghĩ rằng mọi lời giải thích đều vô ích.

Đôi khi, điều trẻ cần chỉ là được hỏi: “Con buồn lắm phải không?”

Một người cho biết gia đình có con trai lớn và em nhỏ thường nghịch đồ của anh. Đọc trang nhật ký, phụ huynh tự nhắc mình rằng lần tới cần hỏi con trai lớn: “Con buồn lắm phải không” trước khi nói chuyện cất giữ đồ đạc.

Đó là một thay đổi nhỏ trong cách phản ứng của cha mẹ, nhưng có thể tạo ra khác biệt lớn với trẻ. Khi món đồ yêu quý bị hỏng, đứa trẻ không chỉ tiếc món đồ mà còn có thể cảm thấy mình không được tôn trọng, không được lắng nghe hoặc không có quyền buồn vì những chuyện liên quan đến em.

Một lời hỏi han không có nghĩa cha mẹ phải đứng về phía con lớn trong mọi tình huống. Đó đơn giản là cách để trẻ biết cảm xúc của mình được nhìn nhận, trước khi người lớn cùng các con tìm cách giải quyết vấn đề.

Gần 10.000 lượt tương tác dành cho vài dòng chữ từ ba năm trước cho thấy một câu chuyện rất nhỏ vẫn có thể chạm đến nhiều người. Có lẽ, không phải ai cũng từng trải qua hoàn cảnh giống hệt người viết, nhưng nhiều người hiểu cảm giác buồn mà không dám nói, chịu thiệt mà không biết giải thích với ai.

Với những đứa trẻ lớn trong gia đình, trưởng thành không nên đồng nghĩa với việc phải luôn nhường nhịn và tự mình chịu đựng. Các em cũng cần được bảo vệ, được lắng nghe và được phép buồn khi có chuyện không vui. Đôi khi, điều giúp một đứa trẻ cảm thấy công bằng không phải là món đồ được thay thế, mà là việc cha mẹ chịu dừng lại, hỏi han và thực sự nghe em nói.

Trong một gia đình, yêu thương không chỉ nằm ở việc dạy con biết nhường nhịn người khác, mà còn ở cách người lớn cho mỗi đứa trẻ hiểu rằng cảm xúc và quyền lợi của mình đều đáng được trân trọng.