GDP 500 tỷ USD nhưng vẫn bị coi là 'bệnh nhân mãn tính': Chuyên gia cảnh báo Thái Lan có thể được Việt Nam bắt kịp

Tờ Bangkok Post ngày 23/2 đưa tin, hai học giả Thái Lan dự báo GDP của Việt Nam có khả năng bắt kịp Thái Lan trong vòng hai năm tới trong trường hợp vương quốc này không thực hiện những cải cách kinh tế có ý nghĩa.

Aat Pisanwanich - một nhà kinh tế độc lập người Thái Lan - cho biết GDP của Thái Lan vào khoảng 500 tỷ USD, trong khi của Việt Nam đã hơn 400 tỷ USD. Cả đầu tư trực tiếp nước ngoài và giá trị xuất khẩu của Việt Nam đều cao hơn Thái Lan.

Việt Nam cũng có dân số lớn hơn nhiều, khoảng 100 triệu người, so với 66 triệu người của Thái Lan.

Nhà kinh tế này cho rằng việc giải quyết các vấn đề kinh tế của Thái Lan đòi hỏi hai cách tiếp cận song song: các biện pháp kích thích kinh tế cùng với cải cách cơ cấu để giải quyết các nguyên nhân gốc rễ, chẳng hạn như năng lực cạnh tranh trong nông nghiệp hoặc xuất khẩu.

Việc sử dụng các chính sách dân túy lâu dài, cùng với các vấn đề kinh tế cơ cấu của Thái Lan, đã khiến nước này bị gán mác là "bệnh nhân của châu Á", ông Aat cho biết.

Cạnh tranh suy giảm và áp lực cải cách

Quan trọng hơn, cả các chính trị gia và người dân Thái Lan vẫn chưa nhận ra rằng Thái Lan đã là một "bệnh nhân mãn tính" từ lâu. Ông Aat nhận định, chẳng bao lâu nữa, nền kinh tế Thái Lan có thể rơi xuống đáy bảng xếp hạng trong nhóm 5 quốc gia đang phát triển thuộc ASEAN.

"Mặc dù cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997 nghiêm trọng hơn so với suy thoái kinh tế hiện nay, nhưng Thái Lan lúc đó không phải đối mặt với những vấn đề kinh tế cơ cấu sâu sắc", ông Aat nói.

"Năm 1997, Thái Lan không có đối thủ cạnh tranh thực sự nào về cơ sở sản xuất. Ngày nay, Việt Nam và Indonesia là những đối thủ cạnh tranh chính, trong khi hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường nội địa."

Khi khả năng cạnh tranh của Thái Lan giảm sút, lực lượng lao động cũng thu hẹp lại do tỷ lệ sinh thấp và dân số già ngày càng tăng. Thái Lan đã trở thành một xã hội già hóa, với khoảng 13 triệu người cao tuổi, điều này làm giảm quy mô lực lượng lao động và làm suy yếu tiêu dùng nội địa.

Tuy nhiên, các đảng phái chính trị và công chúng Thái Lan vẫn chưa nhận ra những vấn đề kinh niên của nước này, với các chính sách dân túy liên tục được đề cao, mà người dân dường như ngưỡng mộ và chấp nhận, ông Aat nói.

Mỗi đảng phái chính trị tại Thái Lan đều cạnh tranh với nhau bằng việc trợ cấp và can thiệp vào giá nông sản, nhưng không có nỗ lực thực sự nào để sử dụng công nghệ và đổi mới nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh, ông Aat cho biết.

Ngược lại, theo nhà kinh tế này, Việt Nam đã cải thiện khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực nông nghiệp và cải cách bộ máy hành chính nhà nước để nâng tính hiệu quả và giảm chi tiêu công.

Hành lang kinh tế phía Đông của Thái Lan được khởi xướng dưới thời chính quyền cựu Thủ tướng Prayut Chan-o-cha, nhưng dự án này chỉ thu hút được sự quan tâm thờ ơ của các nhà đầu tư. Ông Aat cho rằng đó là do dự án đường sắt cao tốc kế nối ba sân bay vẫn chưa hoàn thành.

Trong khi đó, công suất của cảng Laem Chabang ở Thái Lan vẫn thấp hơn so với các cảng ở Malaysia và Singapore.

“Trong các chiến dịch tranh cử, không đảng nào nói về những vấn đề này. Họ chỉ nói về các chương trình đồng chi trả, đảm bảo thu nhập và can thiệp vào giá nông sản. Họ không nói về những vấn đề sâu xa hơn này bởi vì chúng không thể được chấp nhận về mặt chính trị”, ông Aat nói.

Lạc hậu trong giáo dục và tham nhũng

Chittawan Chanagul - giảng viên kinh tế tại Đại học Kasetsart (Thái Lan) - cho biết nguyên nhân gốc rễ của tình trạng kinh tế yếu kém của Thái Lan chủ yếu bắt nguồn từ sự lạc hậu trong giáo dục và tham nhũng.

Bà cho biết bảng xếp hạng chất lượng giáo dục mới nhất của tổ chức World Population Review (Mỹ) cho thấy trong ASEAN, Singapore đứng đầu, trong khi Thái Lan đứng thứ 8, thấp hơn Brunei, Việt Nam, Philippines, Indonesia, Malaysia, và Lào.

Đồng thời, bà Chittawan cũng nói: "Tham nhũng là vấn đề mà chính phủ [Thái Lan] phải giải quyết khẩn cấp. Nếu không giải quyết, đất nước không thể nào phục hồi."

Bà cho biết các quốc gia châu Á khác từng nghèo như Thái Lan - bao gồm Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam - đã tiến bộ vì họ có những nhà lãnh đạo liêm chính, dũng cảm và quyết đoán giải quyết vấn nạn tham nhũng, bắt đầu từ các công chức nhà nước và các quan chức cấp cao.

Việt Nam từng bị tàn phá bởi chiến tranh, xếp hạng thấp hơn nhiều so với Thái Lan ở một số hạng mục. Bà Chittawan cho biết, Việt Nam hiện đã vượt qua Thái Lan về giáo dục, tham nhũng và ổn định trong nước nhờ vào việc trấn áp tham nhũng - vốn là nền tảng của việc thực thi pháp luật hiệu quả.

"Thủ tướng [Thái Lan] Anutin Charnvirakul cần phải nghiêm túc giải quyết vấn nạn tham nhũng", bà Chittawan nói.