Giá gạo xuất khẩu duy trì ở mức cao

Ảnh minh họa. Nguồn: Báo Chính phủ

Các dòng gạo chủ lực xuất khẩu đều ghi nhận giá bán tăng là các loại gạo Jasmin, gạo thơm 5% tấm, gạo thơm 100% tấm. So với các đối thủ cạnh tranh như Thái Lan, Ấn Độ, giá gạo Việt Nam hiện vẫn ở mặt bằng cao hơn đáng kể.

Dù giá gạo thế giới đang phát đi tín hiệu phục hồi, thị trường vẫn chịu áp lực lớn do nguồn cung dồi dào, khiến cạnh tranh xuất khẩu được dự báo sẽ tiếp tục gay gắt trong thời gian tới.

Khối lượng gạo thương mại thế giới được dự báo đạt mức kỷ lục 62 triệu tấn, trong khi tồn kho tăng lên gần 200 triệu tấn, chủ yếu nhờ nguồn cung lớn từ Ấn Độ.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chất lượng, đa dạng hóa thị trường và gia tăng giá trị sản phẩm để duy trì năng lực cạnh tranh.

Số hóa giúp tăng giá trị hạt gạo xanh

Không chỉ nâng cao chất lượng canh tác, chuyển đổi số đang trở thành "chìa khóa" giúp hạt gạo Việt gia tăng giá trị và đáp ứng ngày càng tốt hơn các yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Tại TP Cần Thơ, hiện nhiều nông dân đã chuyển từ ghi chép thủ công sang ứng dụng số để quản lý quá trình sản xuất đấy. Mỗi cánh đồng đều có một hồ sơ điện tử riêng để truy xuất nguồn gốc, nâng cao giá trị hạt gạo.

Giờ mỗi ngày ra đồng, việc đầu tiên của các thành viên Hợp tác xã lúa Thành Công, TP Cần Thơ không còn là mở sổ ghi chép nhật ký sản xuất thủ công mà là mở ứng dụng ViriCert trên điện thoại. Từ lượng giống gieo sạ, số lần bón phân, tưới nước đến thời điểm thu hoạch, tất cả đều được cập nhật ngay tại đồng ruộng.

Những dữ liệu tưởng chừng rất nhỏ lại là căn cứ để hình thành "hồ sơ điện tử" của từng cánh đồng. Chẳng hạn ở Hợp tác xã lúa Thành Công, toàn bộ diện tích 28 ha đều được quản lí trên ứng dụng, trong đó 100% nông hộ tham gia áp dụng chính xác qui trình của Đề án 1 triệu ha.

TP Cần Thơ là địa phương được chọn triển khai mô hình thí điểm Đề án 1 triệu ha lúa từ 4/2024. Đến nay, Đề án đã được áp dụng tại 64 xã, phường với tổng diện tích hơn 170.000 ha. Dự kiến trong năm nay, việc số hóa qui trình sản xuất hạt gạo xanh sẽ được triển khai ở 30 hợp tác xã với quy mô 8.000 ha.

Việc số hóa giúp đảm bảo dữ liệu sản xuất ngay từ nông hộ, minh bạch quá trình canh tác và tạo nền tảng vững chắc cho hệ thống đo đạc - báo cáo - thẩm định (MRV). Đây là cơ sở then chốt để phục vụ cấp chứng nhận "Gạo Việt Xanh, phát thải thấp" cho các hợp tác xã, tổ hợp tác.

Đến nay, đã có 8 doanh nghiệp được cấp chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu "Gạo Việt xanh phát thải thấp", với tổng diện tích hơn 18.000 ha. Trên thực tế, với dòng gạo này, giá xuất khẩu có thể vượt 820 USD/tấn. Nông dân cũng nhờ thế tăng lợi nhuận trên chính cánh đồng từ việc thay đổi qui trình và tư duy sản xuất.