Giá vàng sẽ tiếp tục gây bất ngờ?

Giá vàng tăng phi mã năm 2025

Năm 2025, thị trường vàng thế giới và trong nước chứng kiến diễn biến chưa từng có, khi giá vàng liên tục bứt phá và thiết lập các mốc cao lịch sử mới. Tính từ đầu năm 2025 đến nay, giá vàng miếng SJC tăng 68,6 triệu đồng/lượng (khoảng 81,5%), vàng nhẫn tăng 77,3%.

Với đà tăng “nóng” của giá vàng, thị trường ghi nhận hiện tượng người dân đổ xô đi mua, đặc biệt trong các giai đoạn giá liên tiếp lập đỉnh. Tại nhiều cửa hàng lớn ở Hà Nội và TPHCM, người dân phải xếp hàng từ sáng sớm để mua vàng.

Không ít doanh nghiệp kinh doanh vàng rơi vào tình trạng quá tải, thậm chí tạm ngừng bán ra trong một số khung giờ do nguồn cung không đáp ứng kịp nhu cầu. Một số cửa hàng áp dụng biện pháp hạn chế lượng bán, chỉ cho phép mỗi khách hàng mua tối đa 1 chỉ vàng, chủ yếu là vàng nhẫn trơn, nhằm phân bổ hàng hóa và tránh tình trạng đầu cơ, gom hàng. Trong khi đó, giá vàng trong nước luôn duy trì cao hơn thế giới khoảng 15-20 triệu đồng/lượng tuỳ từng thời điểm.

Nghị định 232 ban hành về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đã bỏ độc quyền vàng miếng SJC, cho phép các ngân hàng, doanh nghiệp đủ điều kiện nhập khẩu vàng từ tháng 10/2025 nhưng đến nay vẫn đang trong quá trình xem xét. Như vậy, nguồn cung vàng trên thị trường vẫn chưa được cải thiện.

Ông Nguyễn Minh Tuấn - Tổng Giám đốc AFA Capital - phân tích, cần nhìn lại lịch sử quản lý thị trường vàng Việt Nam qua ba giai đoạn. Giai đoạn trước năm 2011 là thời kỳ thị trường vàng gần như tự do, vàng được sử dụng như một dạng tiền tệ. Người dân gửi vàng vào ngân hàng để hưởng lãi, doanh nghiệp và ngân hàng vay - cho vay bằng vàng. Hệ quả là “vàng hóa” nền kinh tế, gây áp lực lớn lên tỷ giá, lãi suất và dự trữ ngoại hối, trong bối cảnh Việt Nam vẫn nhập siêu và dự trữ ngoại hối còn mỏng.

Bước sang giai đoạn hai, Nghị định 24 năm 2012 ra đời, Nhà nước lựa chọn vàng SJC làm thương hiệu vàng miếng quốc gia. Chính sách này đã hoàn thành một “sứ mệnh lịch sử” là tách vàng khỏi hệ thống tiền tệ và ngân hàng, xử lý trạng thái âm vàng của các ngân hàng thương mại, chấm dứt việc gửi - vay vàng hưởng lãi. Nhờ đó, ổn định vĩ mô được củng cố, lạm phát và tỷ giá dần đi vào trật tự.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, cơ chế độc quyền kéo dài hơn 10 năm đã bộc lộ hạn chế. Khi nhu cầu vàng của người dân vẫn lớn nhưng nguồn cung vàng miếng không được bổ sung tương xứng, thị trường hình thành mức chênh lệch giá ngày càng cao so với thế giới. Đây chính là điểm nghẽn lớn nhất của thị trường vàng hiện nay.

Nghị định 232 mới ban hành được xem là mở ra giai đoạn ba - giai đoạn cải cách thị trường vàng theo hướng quản lý có kiểm soát. Theo đó, Nhà nước xóa bỏ độc quyền sản xuất vàng miếng, chuyển sang cơ chế cấp phép có điều kiện cho các doanh nghiệp và ngân hàng đủ năng lực. Đồng thời, các giao dịch vàng có giá trị lớn phải thanh toán qua tài khoản, sử dụng hóa đơn điện tử và kết nối dữ liệu với Ngân hàng Nhà nước nhằm tăng tính minh bạch và chống gian lận.

Ông Tuấn nhấn mạnh, không nên kỳ vọng giá vàng trong nước sẽ giảm ngay lập tức. Việc sản xuất vàng miếng đòi hỏi vốn lớn, công nghệ, quy trình nghiêm ngặt, nên không phải ngân hàng hay doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng tham gia. Tuy vậy, về dài hạn, cải cách này sẽ giúp tăng nguồn cung hợp pháp, thu hẹp chênh lệch giá, giảm rủi ro cho người dân và nhà đầu tư.

Quan trọng hơn, mục tiêu cuối cùng của cải cách không chỉ là giá vàng, mà là xây dựng thị trường vàng như một thị trường hàng hóa hiện đại, có thể tích hợp vào hệ thống tài chính quốc gia. Khi vàng được giao dịch minh bạch, lưu ký tập trung và không còn mang chức năng tiền tệ, Nhà nước vừa kiểm soát tốt ngoại hối, vừa giúp người dân tiếp cận vàng an toàn hơn, thay vì phải xếp hàng mua vàng vật chất và cất giữ trong két sắt như hiện nay.

Nhiều bất ngờ giá vàng trong năm 2026

Trong báo cáo mới đây, Hội đồng Vàng thế giới (WGC) cho rằng, giá vàng nhìn chung phản ánh kỳ vọng chung về kinh tế vĩ mô và có thể duy trì trong phạm vi hẹp nếu các điều kiện hiện tại tiếp tục.

"Tuy nhiên, dựa trên những tín hiệu từ năm 2025, năm 2026 có thể tiếp tục mang đến những bất ngờ", WGC nói trong báo cáo. Theo đó, nếu tăng trưởng kinh tế chậm lại và lãi suất giảm thêm, giá vàng có thể tăng nhẹ.

Trong trường hợp suy thoái nghiêm trọng hơn khi rủi ro toàn cầu gia tăng , giá vàng có thể tăng mạnh. Ngược lại, nếu các chính sách của chính quyền Trump thành công, điều này sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giảm rủi ro địa chính trị, dẫn đến lãi suất tăng và đồng đô la Mỹ mạnh hơn, đẩy giá vàng xuống thấp hơn.

Các yếu tố bổ sung, chẳng hạn như nhu cầu của các ngân hàng trung ương và xu hướng tái chế vàng, cũng có thể ảnh hưởng đến thị trường. “Quan trọng nhất, vai trò của vàng như một công cụ đa dạng hóa danh mục đầu tư và nguồn ổn định vẫn là yếu tố then chốt trong bối cảnh thị trường tiếp tục biến động”, WGC nêu.

WGC và các định chế tài chính lớn cho rằng, giá vàng trong năm tới sẽ bị ảnh hưởng nhiều của 4 biến số chính: Lộ trình cắt giảm lãi suất và lợi suất thực; sức mạnh của đồng đô la Mỹ và hành động của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ; nhịp mua của các ngân hàng trung ương và các quỹ hoán đổi danh mục (ETF); mức độ căng thẳng địa chính trị và kinh tế trên thế giới, trong đó có các diễn biến chính sách trong lòng nước Mỹ.