Giải mã Youth Retirement Homes: Vì sao người 25-30 không còn mơ thăng chức, mua nhà mà chỉ muốn vào “viện dưỡng lão”?

Có một kiểu “ước mơ tuổi 30” đang lạ đi.

Không phải mua được căn hộ đầu tiên. Không phải lên quản lý trước 35. Cũng không phải tích lũy đủ để nghỉ hưu sớm. Mà là… kiếm đủ tiền để chuyển vào một “viện dưỡng lão thanh niên” sống vài tháng.

Nghe như một câu đùa trên mạng, nhưng nếu lướt Xiaohongshu thời gian gần đây, đây gần như là motif lặp đi lặp lại. Người ta chia sẻ lịch sinh hoạt trong Youth Retirement Homes như review homestay: Sáng tập thái cực quyền chiều trồng rau, tối ngồi uống bia bên bếp lửa. Có người còn nói vui mục tiêu phấn đấu mới của mình là “được dưỡng lão trước tuổi”.

Phía dưới bình luận, rất nhiều người hỏi địa chỉ, hỏi giá thuê, hỏi chỗ nào nhận người “burnout vì đi làm”,....

Trên thực tế, đây là xu hướng đang được nhắc nhiều ở Trung Quốc: Youth Retirement Homes, tạm hiểu là “viện dưỡng lão thanh niên”.

Trong khi thế hệ trước mặc định tuổi 25-30 là quãng đời để lao vào tăng tốc, kiếm tiền, thăng chức, mua nhà, gom cho tương lai, thì một bộ phận người trẻ bây giờ lại đang mơ tới… rút khỏi cuộc đua một lúc.

Không phải mơ văn phòng góc đẹp mà mơ một khu vườn yên tĩnh.

Không phải nói về thăng tiến mà nói về nghỉ ngơi.

Nhưng chính nghịch lý đó khiến xu hướng này được chú ý.

Không ít người gọi đây là trend sống chậm mới của giới trẻ Trung Quốc. Có người xem nó là phiên bản nâng cấp của “healing retreat”. Có người coi đó là phản ứng của một thế hệ mệt mỏi vì guồng quay công việc.

Dù nhìn theo góc nào, Youth Retirement Homes rõ ràng không còn là một ý tưởng lạ lẫm. Nó đang là một hiện tượng.

Youth Retirement Homes là gì mà khiến giới trẻ rủ nhau vào ở?

Trước tiên, đây không phải viện dưỡng lão đúng nghĩa. Không có chuyện người trẻ vào đó để “nghỉ hưu” thật.

Thực chất, Youth Retirement Homes là mô hình sống tạm thời dành cho người trẻ, thường đặt ở vùng ngoại ô hoặc nông thôn, có thiên nhiên, không khí yên tĩnh. Nó mang màu sắc lai giữa homestay, cộng đồng sống chung và không gian chữa lành.

Người ở có thể thuê theo tuần hoặc theo tháng, chi phí tương đối rẻ, nhiều nơi dao động 1.000-2.000 tệ (4-8 triệu đồng) mỗi tháng, có chỗ bao ăn ở, có nơi còn cho đổi công việc lấy chỗ ở.

Một ngày ở đây thường diễn ra khá khác nhịp sống thành phố:

- Sáng tập thái cực, thiền hoặc đi bộ

- Chiều trồng rau, câu cá, đọc sách, leo núi

- Tối nấu ăn chung, trò chuyện, nghe nhạc, đốt lửa trại.

Một số nơi còn tổ chức workshop, đọc sách, phiên chợ thủ công hay các hoạt động cộng đồng. Nói ngắn gọn, họ bán trải nghiệm sống chậm.

Và điều thú vị là, thứ này đang hút người trẻ. Theo nhiều thống kê, mô hình này đã xuất hiện ở hơn 20 tỉnh ở Trung Quốc, có hơn 2.000 cơ sở tính đến cuối 2024. Trên mạng xã hội, hashtag liên quan đạt hàng triệu lượt xem.

Vì sao người trẻ lại quan tâm tới “dưỡng lão trước tuổi”?

Nếu chỉ nhìn bề mặt, Youth Retirement Homes có thể bị xem như một trào lưu internet kiểu “viral cho vui”, giống nhiều xu hướng chữa lành từng bùng lên rồi lắng xuống. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, hiện tượng này không đơn thuần là người trẻ rủ nhau lên núi ở vài tháng hay biến “dưỡng lão trước tuổi” thành meme mạng xã hội.

Đằng sau nó là cả một bối cảnh xã hội. Một bài bình luận trên CNA từng chỉ ra, sự nở rộ của Youth Retirement Homes không tách rời những thay đổi lớn trong tư duy sống của người trẻ hiện nay.

Đó là quiet quitting - xu hướng không còn xem công việc là trung tâm của đời sống, thay vì sống để làm việc thì làm việc vừa đủ để sống.

Đó là lối sống anti-burnout , khi người trẻ bắt đầu phản ứng với văn hóa năng suất cực đoan, từ chối việc luôn phải bận rộn, phải tăng tốc, phải “tối ưu bản thân” mọi lúc.

Đó cũng là sự trỗi dậy của healing economy - nền kinh tế chữa lành, nơi từ retreat, thiền, du lịch phục hồi đến những mô hình sống chậm đều trở thành nhu cầu thật và tạo ra thị trường thật.

Và không thể bỏ qua ảnh hưởng của digital nomad culture , khi làm việc từ xa khiến ngày càng nhiều người trẻ không còn gắn chặt đời mình với một văn phòng hay một thành phố duy nhất.

Nhìn theo cách đó, Youth Retirement Homes không chỉ là “trend sống chậm”. Nó là sản phẩm của nhiều dòng chảy xã hội đang gặp nhau. Nó xuất hiện vì có nhu cầu thật đứng phía sau. Có lẽ điểm thú vị nhất của xu hướng này nằm ở chỗ nó đang định nghĩa lại một khái niệm vốn rất cũ.

Trước đây, nhắc tới viện dưỡng lão, người ta nghĩ tới người già, nghỉ hưu, tuổi xế chiều. Nhưng với một bộ phận Gen Z và Millennials, chữ “dưỡng lão” đang được dùng theo nghĩa hoàn toàn khác.

Không phải nghỉ hưu mà là tạm nghỉ khỏi guồng quay, là hồi phục năng lượng và cho phép bản thân sống chậm lại một thời gian.

Cách dùng ấy nửa nghiêm túc nửa đùa vui, đúng kiểu internet, nên dễ lan truyền. Nhưng nó cũng cho thấy một thay đổi khá đáng chú ý: người trẻ đang bắt đầu nói về nghỉ ngơi như một nhu cầu quan trọng, chứ không phải phần thưởng chỉ đến sau khi đã lao lực đủ lâu.

Chính điều này khiến Youth Retirement Homes lan nhanh trên mạng.

Vậy xu hướng này là tích cực hay đáng lo?

Đây có lẽ là phần gây tranh luận nhất. Với những người ủng hộ, Youth Retirement Homes được nhìn như một cách người trẻ tự chăm sóc mình trong một thời đại dễ kiệt sức.

Trước hết, nó tạo ra không gian nghỉ ngơi đúng nghĩa cho những người burnout, thứ đôi khi thành phố và guồng công việc không cho họ.

Thứ hai, mô hình này tạo cộng đồng. Trong bối cảnh cô đơn ngày càng phổ biến ở người trẻ đô thị, những không gian sống chung, nơi người ta cùng ăn, cùng trò chuyện, cùng sinh hoạt, lại mang ý nghĩa nhiều hơn một kỳ nghỉ.

Thứ ba, nó phản ánh việc sức khỏe tinh thần đang được coi trọng hơn trước. Người trẻ không còn chỉ nói về thu nhập hay thăng tiến, mà bắt đầu nói về hồi phục, cân bằng và chất lượng sống.

Ở góc nhìn này, Youth Retirement Homes không phải biểu hiện của bỏ cuộc, mà giống một trạm dừng. Một cách lấy lại năng lượng trước khi quay lại đường đua.

Nhưng mặt khác, hoài nghi quanh xu hướng này cũng không ít. Có người cho rằng nó đang lãng mạn hóa chuyện trốn áp lực, biến việc rút khỏi đời sống thành một lifestyle đẹp đẽ để tiêu thụ.

Có người chỉ ra đây mang màu sắc đặc quyền, vì không phải ai cũng có điều kiện “tạm nghỉ vài tháng để chữa lành”. Cũng có ý kiến cho rằng một số mô hình đang thương mại hóa lo âu của người trẻ, đóng gói healing như sản phẩm để bán. Những lo ngại này không phải không có cơ sở.

Bởi đúng là không phải áp lực nào cũng có thể giải quyết bằng vài tháng ở núi, ở biển,... Một nơi sống chậm có thể giúp hồi phục, nhưng không tự nó xử lý được những vấn đề cấu trúc như cạnh tranh công việc, giá nhà, bất an kinh tế hay khủng hoảng nghề nghiệp.

Vì vậy, Youth Retirement Homes vừa có thể được xem là giải pháp tạm thời, vừa có thể bị chất vấn như một giấc mơ được lãng mạn hóa.

Và chính sự tranh luận đó làm hiện tượng này đáng bàn hơn. Có lẽ câu hỏi không nằm ở Youth Retirement Homes, mà ở vì sao người trẻ cần nó.

Còn bạn, bạn nghĩ gì về Youth Retirement Homes?