Gửi tiết kiệm 100 triệu trong 5 năm khác gì với mua vàng 100 triệu rồi giữ 5 năm?

Cùng có 100 triệu đồng, nhưng sau 5 năm, số tiền bạn nhận được không chỉ phụ thuộc vào việc tài sản đó tăng giá bao nhiêu. Với tiết kiệm, bạn biết tiền có thể sinh thêm bao nhiêu theo lãi suất; với vàng, khoản lời hoàn toàn phụ thuộc vào giá bán tại thời điểm bạn cần tiền.

Nếu đang có 100 triệu đồng tiền nhàn rỗi và xác định chưa cần dùng trong 5 năm, nhiều người sẽ nghĩ đến hai lựa chọn quen thuộc: gửi tiết kiệm hoặc mua vàng rồi cất giữ. Nhưng đây không đơn giản là bài toán “kênh nào sinh lời cao hơn”. Điểm khác biệt nằm ở cách hai tài sản tạo ra giá trị.

100 triệu gửi tiết kiệm: tiền có thể “đẻ” thêm tiền

Với tiền gửi có lãi suất cố định trong một kỳ hạn, khoản tiền ban đầu sẽ tạo ra thu nhập từ lãi. Nếu giả sử 100 triệu đồng được gửi với mức lãi suất bình quân 6%/năm và lãi được nhập gốc, sau 5 năm số tiền sẽ vào khoảng 133,8 triệu đồng.

Nếu không nhập lãi vào gốc mà nhận lãi riêng, cách tính sẽ khác.

Điều quan trọng là con số 6% ở đây chỉ là ví dụ để hình dung cơ chế, không phải mức lãi suất cố định mà người gửi có thể mặc định nhận trong 5 năm. Lãi suất tiền gửi có thể thay đổi theo ngân hàng, kỳ hạn và từng thời điểm.

Vì vậy, với tiết kiệm, người gửi có thể ước tính tương đối rõ số tiền cuối kỳ dựa trên lãi suất và cách nhận lãi.

Nhưng có một điểm cần lưu ý: 100 triệu sau 5 năm không còn có sức mua giống 100 triệu hôm nay. Lãi suất giúp tiền tăng về mặt danh nghĩa, còn giá trị thực tế còn phụ thuộc vào lạm phát.

Còn 100 triệu mua vàng thì sao?

Với vàng, câu chuyện hoàn toàn khác.

Bạn bỏ 100 triệu đồng để mua vàng ở thời điểm hiện tại. Sau 5 năm, số tiền nhận được khi bán phụ thuộc vào giá vàng tại thời điểm đó, chứ không có một khoản lãi cố định được cộng thêm theo thời gian.

World Gold Council cho biết vàng không tạo ra dòng tiền định kỳ như tiền gửi hay trái phiếu; nhà đầu tư chủ yếu hưởng lợi nếu giá vàng tăng. Đồng thời, vàng cũng có những giai đoạn biến động mạnh và có thể kém hiệu quả trong những khoảng thời gian trung hạn.

Ví dụ đơn giản, giả sử bỏ qua các chi phí và chênh lệch giá mua - bán: Nếu giá vàng sau 5 năm cao hơn 20%, 100 triệu đồng thành khoảng 120 triệu đồng. Nếu cao hơn 50%, thành khoảng 150 triệu đồng. Nếu cao hơn 80%, thành khoảng 180 triệu đồng.

Nhưng nếu giá vàng tại thời điểm cần bán không cao hơn giá mua, khoản đầu tư cũng không tự sinh ra tiền chỉ vì bạn đã giữ nó trong 5 năm.

Đây chính là khác biệt lớn nhất: tiết kiệm có dòng tiền từ lãi; vàng không có “lãi suất” để chờ đợi.

Nhưng đừng quên một khoản rất dễ bị bỏ qua khi tính vàng

Nếu mua vàng vật chất, số tiền bán ra không đơn giản là lấy giá vàng trên thị trường nhân với số vàng đang giữ.

Người mua phải quan tâm đến chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Vì vậy, ngay cả khi giá vàng tăng so với thời điểm bạn mua, mức tăng thực tế của khoản tiền vẫn cần được tính dựa trên giá bạn có thể bán ra.

Điều này đặc biệt quan trọng nếu mục tiêu là giữ vàng trong thời gian ngắn. Với một khoản đầu tư dài 5 năm, chênh lệch mua - bán có thể ít quan trọng hơn so với biến động giá trong cả giai đoạn, nhưng nó vẫn là một phần của bài toán.

Vậy 100 triệu nên nằm ở đâu trong 5 năm?

Câu trả lời phụ thuộc trước hết vào khi nào bạn cần số tiền đó và mức biến động bạn có thể chấp nhận.

Nếu 100 triệu là khoản tiền dự phòng hoặc số tiền chắc chắn cần dùng sau 5 năm cho một mục tiêu cụ thể, khả năng dự đoán dòng tiền của tiền gửi có thể phù hợp hơn với nhu cầu này.

Ngược lại, nếu đây là khoản tiền dài hạn và bạn chấp nhận giá trị có thể biến động trong quá trình nắm giữ, vàng có thể đóng một vai trò khác trong danh mục. World Gold Council đánh giá vàng có tính thanh khoản cao và có thể đóng vai trò đa dạng hóa danh mục nhờ diễn biến khác với nhiều tài sản khác.

Nói cách khác, đừng bắt vàng phải làm nhiệm vụ của tiền gửi, và cũng đừng bắt tiền gửi phải làm nhiệm vụ của vàng.

Tiền gửi phù hợp hơn với mục tiêu cần sự ổn định và khả năng dự tính dòng tiền. Vàng lại phù hợp hơn với người chấp nhận biến động giá và muốn có thêm một loại tài sản trong tổng tài sản của mình.

Một cách nhìn khác: 100 triệu không nhất thiết phải chọn một trong hai

Nếu đây là toàn bộ khoản tiền bạn đang có, việc đặt cả 100 triệu vào một tài sản duy nhất có thể khiến bài toán trở nên cực đoan.

Chẳng hạn, thay vì hỏi “5 năm tới vàng hay tiết kiệm lời hơn?”, có thể đặt những câu hỏi thực tế hơn: Bao nhiêu tiền tôi có thể cần trước 5 năm? Bao nhiêu tiền phải được bảo toàn tương đối ổn định? Bao nhiêu tiền tôi có thể chấp nhận biến động? Nếu vàng giảm mạnh đúng lúc cần tiền, tôi có buộc phải bán không?

Đó mới là cách nhìn dài hạn về tiền. Bởi sau cùng, một khoản đầu tư tốt không chỉ là khoản có khả năng tăng giá nhiều nhất. Nó còn phải phù hợp với thời điểm bạn cần tiền, khả năng chịu biến động và mục tiêu mà số tiền đó đang phục vụ.